Παντελής Καψής

Σε αυτό τουλάχιστον έμοιαζε να συμφωνούν τα περισσότερα ρεπορτάζ των δημοσιογράφων που το παρακολούθησαν. Κι ο βασικός λόγος ήταν ότι αποφεύχθηκαν οι αντιπαραθέσεις μεταξύ των κορυφαίων στελεχών. Υπήρξε κλίμα ενότητας, ψηφίστηκε από όλους η πολιτική απόφαση και κανείς δεν αμφισβήτησε τον Νίκο Ανδρουλάκη. Αυτό λογικά θα φανεί και στις δημοσκοπήσεις, είναι άλλο ζήτημα αν η όποια αύξηση θα αποδειχθεί παροδική.

Έστω και στο παρά πέντε λοιπόν επικράτησε το ένστικτο επιβίωσης. Σε αυτό συνέβαλε, λένε όσοι γνωρίζουν, η συμβιβαστική διατύπωση του Κώστα Σκανδαλίδη για την πολιτική διακήρυξη η οποία ικανοποίησε και τις προϋποθέσεις που έθετε ο κ. Χάρης Δούκας. Ως γνωστόν ο Δήμαρχος της Αθήνας ήθελε να υπάρξει ψήφισμα στο οποίο θα αποκλειόταν ρητά κάθε μετεκλογική συνεργασία με τη ΝΔ. Σύμφωνα με την πρόταση που εγκρίθηκε προϋπόθεση της πολιτικής αλλαγής είναι η ήττα της ΝΔ. Θέση η οποία θεωρήθηκε επαρκής και από τον κ. Δούκα. Εννοείται πως μια τέτοια διατύπωση δεν αποκλείει τη συνεργασία. Με το ΠΑΣΟΚ δεύτερο κόμμα για παράδειγμα, η πολιτική αλλαγή αναγκαστικά θα περιμένει, όχι όμως και ο σχηματισμός κυβέρνησης. Ενδεχομένως λοιπόν να μέτρησε το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των συνέδρων ήταν προσκείμενοι στον κ. Ανδρουλάκη. Ο κ. Δούκας μπορεί και να έκανε την ανάγκη φιλότιμο.

Τέλος καλό όλα καλά; Εξαρτάται από το πώς βλέπει κανείς τα πράγματα. Μια άλλη ανάγνωση του συνεδρίου θα ήταν ότι την ώρα που η περιοχή μας φλέγεται και η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε πρωτοφανείς προκλήσεις, το κύριο πολιτικό μήνυμα που πέρασε στην κοινωνία από το ΠΑΣΟΚ ήταν ότι δεν θέλει να συνεργαστεί μετεκλογικά με τη ΝΔ! Το λες και πολιτικό αυτισμό. Το έκανε μάλιστα ακόμα χειρότερο ο Νίκος Ανδρουλάκης, κάτι σαν προσωπική βεντέτα, λέγοντας πως δεν μπορεί να συνεργαστεί με αυτούς που απεργάστηκαν την πολιτική και ηθική του εξόντωση. Πίσω από τις λέξεις βέβαια πολλοί βλέπουν τον Τσίπρα και την αγωνία του ΠΑΣΟΚ να μη τους βγει από τα αριστερά ο πρώην πρωθυπουργός. Ο οποίος μετά την κριτική που του ασκήθηκε για σοσιαλδημοκρατική παρέκκλιση προσέφυγε στον Άρη Βελουχιώτη! Συνειδητοποίησε προφανώς πως το εγχείρημα του κινδύνευε να βρεθεί στον αέρα αν δεν συσπειρώσει κατ αρχήν την παραδοσιακή αριστερή βάση του Σύριζα. Αν συνυπολογίσουμε και την εκδήλωση που διοργανώνει το ΚΚΕ για τον «Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας» μπορούμε να έχουμε μια καλή αίσθηση για το πόσο κολλημένη στο παρελθόν παραμένει η αριστερά στη χώρα μας. Αλλά και πόσο μάταιη είναι η αναζήτηση των «προοδευτικών δυνάμεων» τις οποίες επικαλείται ο κ. Ανδρουλάκης.

Εννοείται πως στο συνέδριο του δεν δόθηκε παραμικρή απάντηση για το πώς και με ποιους θα μπορούσε να συνεργαστεί μετεκλογικά το ΠΑΣΟΚ. Τι θα μπορούσε να πει άλλωστε με βάση τις σημερινές συνθήκες που επικρατούν στην αντιπολίτευση; Με τον Σύριζα ο οποίος καταγράφει χαμηλά μονοψήφια ποσοστά; Την Πλεύση Ελευθερίας της Κωνσταντοπούλου, τον Βαρουφάκη και τα ρετάλια του παλαβού αντισυστημισμού; Ή μήπως το κόμμα Τσίπρα το οποίο ακόμα δεν υπάρχει; Έτσι στην πραγματικότητα το ΠΑΣΟΚ συνεχίζει να αποτελεί τον καλύτερο προπαγανδιστή του βασικού επιχειρήματος του Κυριάκου Μητσοτάκη πως μόνο αυτός και η ΝΔ εγγυώνται τη σταθερότητα της χώρας.

Αρκεί αυτό για να της εξασφαλίσει τη νίκη και πολύ περισσότερο την αυτοδυναμία; Αν κρίνει κανείς από τους προβληματισμούς μέσα στην ίδια τη ΝΔ υπάρχει έντονη ανησυχία. Η συζήτηση που γίνεται μεταξύ υπουργών και βουλευτών για πρόωρες εκλογές αποτελεί αναγνώριση των σοβαρών προβλημάτων που βλέπουν μπροστά τους. Κατ αρχήν στην οικονομία με τις επιπτώσεις του πολέμου στην ακρίβεια αλλά και στην ανάπτυξη. Κανείς δεν γνωρίζει πότε θα υπάρξει ανακωχή, αν θα επηρεαστεί ο τουρισμός και πόσο θα βαρύνουν τις επιχειρήσεις και την οικονομική δραστηριότητα οι αυξημένες τιμές. Σοβαρό πρόβλημα για την κυβέρνηση ωστόσο μπορεί να αποδειχθούν και τα σκάνδαλα των υποκλοπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ. Ιδίως αν υπάρξουν νέες αποκαλύψεις ή αν εμπλακούν καινούργια πρόσωπα όπως αναφέρεται σε σχετικά ρεπορτάζ.

Ο συνδυασμός και των δύο, οικονομία και σκάνδαλα, μπορεί να αποβεί εκρηκτικός. Θα μπορούσε άραγε να οδηγήσει και σε ανατροπή των δεδομένων στις κάλπες; Τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων έχουν δημιουργήσει την κοινή πεποίθηση πως ακόμα και αν η αυτοδυναμία δεν είναι δεδομένη, η πρωτιά είναι πέραν πάσης αμφιβολίας. Αυτό είναι και το πιθανότερο. Μια επανάληψη του φαινομένου Αθνάρ το 2004 δεν θεωρείται πιθανή, όσο και αν αρέσει σε βουλευτές του ΠΑΣΟΚ να το επικαλούνται. Τότε δηλαδή που ο Ισπανός πρωθυπουργός, αν και ήταν το μεγάλο φαβορί των δημοσκοπήσεων, έχασε τις εκλογές εξαιτίας της διαχείρισης ενός απρόοπτου γεγονότος, της πολύνεκρης τρομοκρατικής επίθεσης της Αλ Κάιντα. Έγινε τρεις ημέρες πριν την ψηφοφορία και θεωρήθηκε ότι ο Αθνάρ πήγε να την εκμεταλλευτεί επικοινωνιακά, ρίχνοντας αρχικά την ευθύνη στους Βάσκους.

Παρόλα αυτά η καύσιμη ύλη υπάρχει. Όπως υπάρχουν και τα περιθώρια αυτοκαταστροφικής διαχείρισης από την κυβέρνηση, ιδίως σε σχέση με τα σκάνδαλα. Σε λίγες ημέρες θα γίνει η προ ημερησίας συζήτηση στη Βουλή για το κράτος δικαίου την οποία έχει ζητήσει ο κ. Ανδρουλάκης. Έχει σημασία τι θα πει ο πρωθυπουργός. Οι αποφάσεις του Αρείου Πάγου έχουν ξεπεραστεί, δεν μπορεί να οχυρώνεται πίσω τους η κυβέρνηση. Θα πρέπει με κάποιο τρόπο να ξεκαθαρίσει το τοπίο, να δώσει απαντήσεις στα ερωτήματα που έχουν προκύψει. Όσο δεν το κάνει η πληγή θα παραμένει ανοικτή. Κι αν για την πλειοψηφία των ψηφοφόρων οι υποκλοπές δεν μετράνε, αυτό δεν ισχύει για ένα όχι αμελητέο τμήμα των πολιτών που ανήκουν στον μεσαίο χώρο. Αποτελούν κρίσιμο κομμάτι της κυβερνητικής πλειοψηφίας και ιεραρχούν ψηλά τα ζητήματα που σχετίζονται με την ποιότητα της Δημοκρατίας. Πολλοί, εξ αυτού του λόγου, βρίσκονται στο χώρο των αναποφάσιστων, έχουν πληγωθεί από τις μεθοδεύσεις με τις εξεταστικές. Αν το ΠΑΣΟΚ αποφάσιζε να σοβαρευτεί, αν εγκατέλειπε τη ρητορική και τα ξεπερασμένα σχήματα των «προοδευτικών δυνάμεων» θα μπορούσε να συνομιλήσει μαζί τους. Ίσως όχι για να αναδειχθεί πρώτο κόμμα αλλά για να πάρει ένα ποσοστό που θα του επέτρεπε να μιλήσει για ήττα της ΝΔ. Φυσικά με αν δεν κερδίζονται εκλογές. Από την άλλη πλευρά μπορεί και να μας εκπλήξει θετικά, γιατί όχι; Ιδίως αν απαλλαγεί από τις φοβίες που του έχει κληροδοτήσει η περιπέτεια της κρίσης.