Η Πόλις εάλω: Η άλωση της Κωνσταντινούπολης (29 Μαϊου 1453)

poli5

Η πολιορκία της Πόλης – Άγνωστες λεπτομέρειες από την ηρωική αντίσταση των υπερασπιστών της Βασιλεύουσας – Η άλωση της Πόλης 

Η πολιορκία και η άλωση της Κωνσταντινούπολης, είναι αναμφίβολα από τα πλέον σημαντικά γεγονότα της παγκόσμιας ιστορίας.
Το Βυζάντιο, η παρακμή και η αντίστροφη πορεία του οποίου είχαν αρχίσει, όπως συμφωνούν όλοι οι σύγχρονοι ιστορικοί από τα μέσα του 11ου αιώνα, με κομβικό σημείο την ήττα του Μαντζικέρτ (1071) και πρώτο ισχυρό πλήγμα την άλωση της Πόλης από τους Λατίνους (1204), δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει με επιτυχία τους Οθωμανούς.
Η ηρωική αντίσταση του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου και μερικών χιλιάδων πολεμιστών δεν ήταν ικανή να σώσει την Βασιλεύουσα, για μια ακόμη φορά από μια εχθρική πολιορκία.

Με την πολιορκία και την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς (1453), θα ασχοληθούμε στο σημερινό μας άρθρο, ελπίζοντας να φωτίσουμε κάποιες άγνωστες πτυχές τους.

Πριν την πολιορκία

Στις 31 Οκτωβρίου 1448, πέθανε ο βυζαντινός αυτοκράτορας Ιωάννης Η΄ Παλαιολόγος και καθώς δεν είχε παιδιά, τον διαδέχθηκε ο αδελφός του Κωνσταντίνος ΙΑ΄
Παλαιολόγος ο Δραγάτζης (το οικογενειακό επώνυμο της μητέρας του), ο οποίος ως τότε ήταν δεσπότης στην Πελοπόννησο.

Η στέψη του νέου αυτοκράτορα έγινε στον Μυστρά στις 6 Ιανουαρίου 1449 και δυο μήνες αργότερα έγινε η υποδοχή του στην Κωνσταντινούπολη.

Ο Κωνσταντίνος ΙΑ΄ είχε πολλά προσόντα. Στο διάστημα της ηγεμονίας του στον Μοριά, είχε αναπτύξει σημαντική δράση. Βασικό μέλημά του ήταν ο προσεταιρισμός των βαλκανικών δυνάμεων. Ήδη είχε αποκαταστήσει καλές σχέσεις με τη Δημοκρατία της Ραγούζας (σημ. Ντουμπρόβνικ) και είχε αποκαταστήσει τις σχέσεις του με τη Βενετία.

Πίστευε ότι οι Οθωμανοί μπορούν να αντιμετωπιστούν. Ωστόσο, η εποχή που ανέβηκε στον θρόνο του Βυζαντίου, ήταν δύσκολη και κρίσιμη.

Παράλληλα, τον Φεβρουάριο του 1451, πέθανε ο σουλτάνος Μουράτ Β΄ και τον διαδέχθηκε ο γιος του Μωάμεθ Β΄ που ήταν μόλις 19 ετών.

Ο Μωάμεθ Β΄, είχε ανέβει στον σουλτανικό θρόνο σε ηλικία 13 ετών, το 1444, όταν παραιτήθηκε ο πατέρας του μετά τη νίκη του στη μάχη της Βάρνας το 1444, η οποία ουσιαστικά έπεισε ολόκληρο τον χριστιανικό κόσμο ότι δεν θα μπορούσε να ανακόψει την προέλαση των Οθωμανών στην Ευρώπη.



poli1

Από τις αρχές του 1445 ο Μωάμεθ μαζί με ορισμένους επιτελείς του, άρχισε να προγραμματίζει μεγάλη επίθεση εναντίον της Κωνσταντινούπολης. Τότε όμως ο μεγάλος βεζίρης Χαλίλ τον ανέτρεψε με πραξικόπημα και επανέφερε τον Μουράτ στον θρόνο.

Στη δεύτερη “θητεία” του Μωάμεθ Β΄, υπήρχαν κάποια σημεία αστάθειας στο οθωμανικό κράτος. Ιδιαίτερα στο ανατολικό τμήμα του, όπου ο εμίρης της Καραμανίας Karaman-oglu(Καραμάνογλου), έδειχνε αποσχιστικές τάσεις.

Αρχικά ο Μωάμεθ έδειξε σημάδια υποχωρητικότητας και διαλλακτικότητας με το Βυζάντιο και τις χριστιανικές χώρες. Την άνοιξη του 1451 κινήθηκε εναντίον του Καραμάνογλου ο οποίος αναγκάστηκε να ζητήσει ειρήνη.

Τότε οι Βυζαντινοί έκαναν ένα μοιραίο λάθος. Έστειλαν πρεσβεία στον Μωάμεθ, ζητώντας περισσότερα χρήματα, διπλάσια συγκεκριμένα, για τις δαπάνες “φύλαξης” του Οθωμανού πρίγκιπα Ορχάν, ο οποίος ήταν μέλος της οθωμανικής δυναστείας που ζούσε στην Κωνσταντινούπολη και αποτελούσε κίνδυνο για τον Μωάμεθ Β΄, καθώς θα μπορούσε να διεκδικήσει τον θρόνο με τη βοήθεια των Βυζαντινών, όπως είχε γίνει και 30 χρόνια πριν με τον Μουσταφά, γιο του Βαγιαζήτ Α΄.


poli2


Ο Χαλίλ, “φίλος των Ρωμαίων”, εξοργίστηκε. Αντίθετα ο σουλτάνος, δέχτηκε τη βυζαντινή πρεσβεία με προσποιητή κατανόηση και απάντησε ότι θα αποφασίσει για το αίτημα των Βυζαντινών αργότερα.

Αφού πήγε στην Προὐσα, όπου αντιμετώπισε με επιτυχία μια ανταρσία των γενίτσαρων, επέστρεψε στην, τότε, πρωτεύουσά του, την Αδριανούπολη.

Η άστοχη ενέργεια των Βυζαντινών που αναφέραμε, αποτέλεσε την αφορμή για να πάρει ο Μωάμεθ τις τελικές του αποφάσεις. Διέταξε να σταματήσει η χορηγία για τον Ορχάν και άρχισε νυχθημερόν να καταστρώνει σχέδια για την κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης. Ως πρώτο βήμα αποφάσισε την οικοδόμηση μεγάλου κάστρου στο Βόσπορο.

Η οικοδόμηση του κάστρου άρχισε τον Μάρτιο του 1452 και είχε για τους Οθωμανούς πανηγυρικό χαρακτήρα. Χτίστηκε στο στενότερο σημείο του Βόσπορου, στην τοποθεσία Ασώματος, εκεί όπου παλαιότερα υπήρχε η εκκλησία του Αρχάγγελου Μιχαήλ. Εκεί συγκεντρώθηκαν χιλιάδες χτίστες και υλικά που μεταφέρθηκαν από την Ανατολή.


poli3


Οι κάτοικοι της Κωνσταντινούπολης κατάλαβαν ότι είχε αρχίσει και έσφιγγε ο κλοιός απελπιστικά γύρω απ’ αυτούς. Κάποιοι προσπάθησαν να εμποδίσουν την οικοδόμηση του κάστρου, αλλά σκοτώθηκαν από τους Οθωμανούς. Πρεσβεία που έστειλε ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, επέστρεψε άπρακτη. Άλλοι Τούρκοι, έκαναν επιθέσεις στους Βυζαντινούς αγρότες της Σηλυβρίας. Ο αυτοκράτορας έκλεισε τις πύλες της πόλης. Στο τέλος Αυγούστου το χτίσιμο του κάστρου είχε ολοκληρωθεί. Bogaz-Kesen το ονόμασε ο Μωάμεθ. Bogaz σημαίνει πορθμός (πβ. μπουγάζι = στενό θαλάσσιο πέρασμα, πορθμός) αλλά και λαιμός. Kesen, σημαίνει κοπτήρας, συνεπώς Bogaz-Kesen θα μπορούσε να αποδοθεί ως “λαιμοκοπίη”. Το κάστρο αυτό, γνωστό σήμερα ως Rumili-hisar (“Κάστρο της Δύσης”), οι Βυζαντινοί το ονόμασαν Νεόκαστρο.

Ο Μωάμεθ τοποθέτησε σ’ αυτό φρουρά από 400 άνδρες και κανόνια (“πετροβόλους μηχανάς”) και διέταξε ότι κάθε πλοίο που θα περνούσε τον Βόσπορο, όφειλε να σταματά εκεί και να πληρώνει δασμό (“κομμέρκιον”). Διαφορετικά θα βυθιζόταν.

Έτσι εξασφάλισε τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας και απομόνωσε την Κωνσταντινούπολη από τις περιοχές της Μαύρης Θάλασσας, απ’ όπου προμηθευόταν τα απαραίτητα για τον επισιτισμό των κατοίκων της.

Επίσης ο Μωάμεθ, υπέγραψε συνθήκη με τον Ούγγρο ηγεμόνα Ουννάδη, ο οποίος παρά τις ήττες που είχε υποστεί ήταν ιδιαίτερα επικίνδυνος.
Παράλληλα για να εμποδίσει τα αδέλφια του Κωνσταντίνου, Δημήτριο και Θωμά, δεσπότες της Πελοποννήσου, να στείλουν βοήθεια στην Πόλη, έστειλε εναντίον τους τον ικανό στρατηγό Τουραχάν με χιλιάδες άνδρες, οι οποίοι έφτασαν ως τη Μεσσηνία καταστρέφοντας και λεηλατώντας τα εδάφη του Δεσποτάτου.


poli4


Στις αρχές Νοεμβρίου 1452, δυο βενετικά πλοία που κατέπλεαν από τον Εύξεινο Πόντο αρνήθηκαν να σταματήσουν στο Νεόκαστρο για επιθεώρηση. Παρά τις βολές των κανονιών εναντίον τους κατάφεραν να ξεφύγουν χωρίς ζημιές. Δεκαπέντε μέρες αργότερα ένα τρίτο προσπάθησε να κάνει το ίδιο, αλλά βυθίστηκε από ένα κανονιοβολισμό. Ο πλοίαρχος Αντόνιο Ρίτζο και το πλήρωμα αιχμαλωτίστηκαν και οδηγήθηκαν στο Διδυμότειχο όπου βρισκόταν ο Μωάμεθ. Αυτός διέταξε τον αποκεφαλισμό των μελών του πληρώματος. Ο Ρίτζο καταδικάστηκε σε ανασκολοπισμό και το σώμα του “εκτέθηκε” δίπλα στον δρόμο (Δούκας, Νικολό Μπάρμπαρο).

Στο μεταξύ, στην Κωνσταντινούπολη η κατάσταση ήταν αποκαρδιωτική. Διάφοροι πρόσφυγες από τα περίχωρα είχαν καταφύγει σ’ αυτήν επιτείνοντας το πρόβλημα του επισιτισμού. Τα ταμεία του κράτους ήταν σχεδόν άδεια. Η συμφωνία με τον Ουννάδη, αποτελούσε τεράστιο πλήγμα, ενώ στο εσωτερικό της Βασιλεύουσας επικρατούσε πολιτικοϊδεολογική διαμάχη. Η μόνη ελπίδα πλέον, ήταν η βοήθεια της Καθολικής Ευρώπης. Ο Κωνσταντίνος έστειλε πρεσβεία στον Πάπα Νικόλαο Ε΄, ο οποίος έθεσε ως όρο την ένωση των δυο Εκκλησιών. Ο αυτοκράτορας φαινόταν διαλλακτικός, αλλά συναντούσε σφοδρή αντίδραση από τον λαό και τον κλήρο. Έτσι ζήτησε από τον Πάπα να στείλει ιερείς ικανούς και πειστικούς, οι οποίοι θα βοηθούσαν να πραγματοποιήσει την ένωση. Έτσι τον Νοέμβριο του 1452 έφτασαν στην Κωνσταντινούπολη ο καρδινάλιος Ισίδωρος (του Κιέβου), γεννημένος το 1385 στην Ελλάδα (πιθανότατα στη Μονεμβασία), κάτοχος σημαντικής παιδείας και ο Λατίνος αρχιεπίσκοπος Λέσβου Λεονάρδος (γνωστός ως ο Λεονάρδος ο Χίος, ελληνικής καταγωγής κι αυτός). Μαζί τους είχαν και 200 πολεμιστές.


Στις 12 Δεκεμβρίου 1452 ο καρδινάλιος λειτούργησε στην Αγιά Σοφιά και κατόπιν κηρύχθηκε η ένωση που είχε ψηφίσει η Σύνοδος της Φλωρεντίας. Ο λαός ωστόσο, στη μεγάλη του πλειοψηφία, συγκεντρώθηκε στις εκκλησίες που λειτουργούσαν ανθενωτικοί ιερείς και κυρίως στη Μονή του Παντοκράτορα, όπου ζούσε ο Γεώργιος Σχολάριος, ο πρώτος Πατριάρχης μετά την άλωση…

Το μίσος για τους Λατίνους, οφειλόταν στην κατοχή της Κωνσταντινούπολης από αυτούς (1204-1261) και όσα δεινά είχαν υποστεί τότε, αλλά και αργότερα οι Βυζαντινοί. Επίσης, οι ανεκτικότερες, σε κάποια σημεία, αρχές του Ισλάμ και του οθωμανικού κράτους από εκείνους που επέβαλε η Καθολική Δύση και η καταπίεση των Ορθόδοξων Ελλήνων στις γενουατικές και βενετικές αποικίες, μεγάλωναν ακόμα περισσότερο την αντιπάθεια των Βυζαντινών προς τους Δυτικούς.

Από την πλευρά τους οι Δυτικοί, αν και φαίνεται ότι ήθελαν να βοηθήσουν τους Βυζαντινούς, αντιμετώπιζαν τα δικά τους προβλήματα.
Οι Βενετοί με τους Γενουάτες είχαν μεγάλη έχθρα. Οι σχέσεις τους με τον Πάπα δεν ήταν πολύ καλές, γιατί ο ποντίφικας δεν πλήρωσε ποτέ για κάποιες βενετσιάνικες γαλέρες που χρησιμοποίησε το 1444…


poli5


Ο στόλος τους, σε μεγάλο βαθμό, ήταν επιφορτισμένος με την προστασία των αποικιών της Γαληνοτάτης. Οι Γενοβέζοι, που είχαν στην κατοχή τους το Πέραν της Κωνσταντινούπολης και ορισμένες αποικίες, όπως και τη Χίο, αρκέστηκαν να δημοσιεύσει μια-δυο προτροπές προς τους χριστιανικούς λαούς της Ευρώπης, να κινηθούν εναντίον των Τούρκων.

Η Ραγούζα (σημ. Ντουμπρόβνικ), αν και είχε επικυρώσει πρόσφατα τα προνόμια της Κωνσταντινούπολης, εμπορευόταν και σε οθωμανικά λιμάνια. Έτσι δεν διακινδύνευε κανένα τμήμα του μικρού της στόλου, παρά μόνο αν αυτός αποτελούσε τμήμα ευρύτερου χριστιανικού συνασπισμού.
Μόνο ο Αλφόνσος, βασιλιάς της Νεάπολης, με συμφέροντα και διεκδικήσεις στην Ελλάδα και τους Καταλανούς υπηκόους του να εμπορεύονται στην Κωνσταντινούπολη κινήθηκε έμπρακτα. Έστειλε, με βασικό χρηματοδότη τον Πάπα, ένα στολίσκο στο Αιγαίο, τον οποίο όμως απέσυρε αργότερα.

Στις αρχές Ιανουαρίου 1453, ο Μωάμεθ Β΄, ανακοίνωσε την πρόθεσή του να κινηθεί εναντίον της Κωνσταντινούπολης. Ο Χαλίλ, που ίσως χρηματιζόταν από τους Βυζαντινούς, ήταν αντίθετος στο σχέδιο αυτό.
Όμως οι στρατιωτικοί, ο εξωμότης Ζαγανός, ο Τουραχάν αλλά και ο ευνούχος Σεχαμπεντίν ήταν θερμοί θιασώτες της απόφασης του Μωάμεθ για επίθεση εναντίον της Κωνσταντινούπολης.
Το καλοκαίρι του 1452, ένας Ούγγρος (κατ’ άλλους Σάξονας) μηχανικός, πήγε στην Κωνσταντινούπολη και προσέφερε τις υπηρεσίες του στους Βυζαντινούς. Ο Κωνσταντίνος όμως, δεν μπορούσε να του δώσει τα χρήματα που ζητούσε. Έτσι πήγε στον Μωάμεθ και συμφώνησε, εισπράττοντας τετραπλάσια χρήματα απ’ όσα ήθελε, να φτιάξει ένα τεράστιο κανόνι. Σε τρεις μήνες, έχοντας και τεχνική υποστήριξη έφτιαξε το πρώτο κανόνι. Ήταν αυτό που τοποθέτησε στο Ρούμελι Χισάρ ο Μωάμεθ και βύθισε το βενετσιάνικο πλοίο του Ρίτζο.

Έπειτα ο σουλτάνος, διέταξε τον Ουρβανό να φτιάξει ένα κανόνι διπλάσιο από το πρώτο. Αυτό, χυτεύθηκε στην Αδριανούπολη και ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο. Η κάννη του είχε μήκος περίπου 8 μέτρα. Το πάχος του μπρούντζου από το οποίο ήταν φτιαγμένο, ήταν 2 μέτρα και η περιφέρειά του, ένα μέτρο στο πίσω μέρος και 2,5 μέτρα στο μπροστινό.
Τον Μάρτιο, το κανόνι άρχισε το ταξίδι του για την Κωνσταντινούπολη. Το έσερναν 60 βόδια και διακόσιοι άνδρες βάδιζαν πλάι του για να κρατούν σταθερό το κάρο του κανονιού. Στο μεταξύ, υπό τις οδηγίες του Ουρβανού τα χυτήρια παρήγαγαν και άλλα κανόνια, μικρότερα όμως από το “θηρίο” που περιγράψαμε.

Στις 26 Ιανουαρίου 1453, έφτασαν στην Πόλη δυο γενουατικά πλοία με 700 πολεμιστές. Επικεφαλής τους ήταν ο (Γενουάτης) Giovanni Giustiniani Longo (Ιουστινιάνης). Γεννημένος το 1418, εξαιρετικός στρατιωτικός και ειδικός στην αντιμετώπιση των πολιορκιών, έλαβε τον τίτλο του πρωτοστράτορα και την υπόσχεση ότι θα του παραχωρηθεί η Λήμνος, αν η Πόλη δεν πέσει.

Παράλληλα, από τις αρχές του 1453, οι Οθωμανοί επιτέθηκαν στις πόλεις της Προποντίδας (Άγιος Στέφανος, Επιβάτες και Ηράκλειας) και του Εύξεινου Πόντου (Βιζύη, Αγχίαλος, Μεσημβρία) που βρισκόταν υπό βυζαντινή κυριαρχία και τις κατέλαβαν. Μόνο η Σηλυβρία φαίνεται ότι αντιστάθηκε αποτελεσματικά. Κατά μία εκδοχή, έπεσε στα χέρια των Τούρκων μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης.



poli6


Το χρονικό της πολιορκίας

Έχοντας γράψει τρία άρθρα (ένα το 2016 και δύο το 2017 για την άλωση της Κωνσταντινούπολης), στα οποία αναφερθήκαμε με λεπτομέρειες για τα γεγονότα του 1453 ,προκειμένου να μην επαναλαμβανόμαστε, σκεφθήκαμε να αρκεστούμε σε ένα χρονολόγιο όλων όσων έγιναν από την αρχή της πολιορκίας ως την άλωση, αναφέροντας τα σημαντικότερα γεγονότα. Στις παρενθέσεις υπάρχουν οι συγγραφείς που αποτελούν την πρωτογενή πηγή των πληροφοριών.

2 Απριλίου 1453: Γίνεται ορατό το πρώτο εχθρικό απόσπασμα. Καταστρέφονται οι γέφυρες της τάφρου και κλείνουν οι πύλες της Πόλης (Κριτόβουλος, Κάλλιστος).
Παράλληλα, με μια τεράστια αλυσίδα την οποία εγκατέστησε ο Γενοβέζος μηχανικός Μπαρτολομέο Σαλίνγκο κλείνει η είσοδος του Κεράτιου Κόλπου (Μπάρμπαρο, Λεονάρδος Χίου, Φραντζής, Δούκας).

5 Απριλίου 1453: Οι δυνάμεις των Οθωμανών με επικεφαλής του Μωάμεθ φτάνουν έξω απ' τη Βασιλεύουσα. Οι υπερασπιστές καταλαμβάνουν τις θέσεις τους στα τείχη της.

6 Απριλίου 1453: Το σούρουπο της μέρας αυτής ξεκινούν οι κανονιοβολισμοί εναντίον της Πόλης. Ο οθωμανικός στόλος (6 τριήρεις, 10 διήρεις, 15 γαλέρες με κουπιά, 75 "φούστες", πλοία πιο ελαφριά απ' τις διήρεις και 20 παραντάρια, βαριές μεταφορικές μαούνες με πανιά), με επικεφαλής τον Βούλγαρο εξωμότη Σουλεϊμάν Μπαλτόγλου, επιχειρούν να σπάσουν χωρίς αποτέλεσμα την αλυσίδα του Βοσπόρου (η επίθεση αυτή, ίσως έγινε στις 9 Απριλίου).

12 Απριλίου 1453: Ξεκινά μαζικός βομβαρδισμός των τειχών της Πόλης. Τα κανόνια αποδεικνύοντας δύσχρηστα. Γλιστρούν μέσα στη λάσπη από τις βροχές τ' Απρίλη ωστόσο οι βολές τους προξενούν ζημιές στα τείχη. Οι υπερασπιστές της Πόλης με επικεφαλής τον Ιουστινιάνη, τις επιδιορθώνουν με αξιοθαύμαστη ταχύτητα. Νέα προσπάθεια του οθωμανικού στόλου να σπάσει την αλυσίδα του Κεράτιου, αποτυγχάνει. Ο Μωάμεθ νιώθει ταπεινωμένος και διατάζει να βελτιωθούν οι βλητικές ικανότητες των κανονιών.

18 Απριλίου 1453: Μαζική επίθεση εναντίον της Πόλης αποτυγχάνει. Μετά από τετράωρη μάχη, οι πολιορκητές αποχωρούν αφήνοντας πίσω τους 200 νεκρούς. Κανένας Χριστιανός δεν έπαθε τίποτα. (Μπάρμπαρο, Κριτόβουλος)

20 Απριλίου 1453: Τρεις γενοβέζικες γαλέρες, με όπλα και προμήθειες, σταλμένες από τον Πάπα πλησιάζουν την Προποντίδα. Μαζί τους ενώνεται και αυτοκρατορικό πλοίο με επικεφαλής τον Φλαντανελά. Οι Τούρκοι τα αντιλαμβάνονται και κινούνται εναντίον τους. Μετά από μια συγκλονιστική ναυμαχία, τα πλοία φτάνουν ασφαλή στο αγκυροβόλιο του Κεράτιου. Ο Μπαλτόγλου τραυματισμένος σοβαρά στο μάτι, καθαιρείται, ραβδίζεται και περνά στη φτώχεια και την αφάνεια την υπόλοιπη ζωή του (Μπάρμπαρο, Κριτόβουλος, Δούκας).

21 Απριλίου 1453: Νέος βομβαρδισμός των τειχών της Πόλης. Με οδηγίες κάποιου Γενοβέζου, εμπνευσμένου προφανώς από το ανάλογο κατόρθωμα του Κρητικού ναύαρχου Νικόλαου Σόρβολου (ή Καραβίτη), ο οποίος το 1439 πέρασε βενετικά πλοία από τον ποταμό Αδίγη, στη λίμνη Γκάρντα, μια διαδρομή 17 χλμ. σε χιονισμένο ορεινό αυχένα, ο Μωάμεθ διατάσσει την κατασκευή δρόμου στην ξηρά (μιμούμενος τον Δίολκο στην αρχαία Κόρινθο), για να οδηγηθούν τα πλοία του στον Κεράτιο. Ο δρόμος φτιάχνεται αυθημερόν και τα ξημερώματα της 22ας Απριλίου, περίπου 70 τουρκικά πλοία φτάνουν στον Κεράτιο, κοντά στην Κοιλάδα των Πηγών. Οι εμβρόντητοι πολιορκημένοι συνεδριάζουν για το πώς θ’ αντιμετωπίσουν τη νέα κατάσταση .

28 Απριλίου 1453: Βυζαντινά πλοία ξεκινούν για να πυρπολήσουν τον οθωμανικό στόλο. Επικεφαλής τους ήταν ο Τζιάκομο Κόκο, ο Βενετός πλοίαρχος Τρεβιζάνο και ο υπαρχηγός του Ζαχαρία Γκριόνι. Η ολιγοήμερη καθυστέρηση της επιχείρησης, οδηγεί στην προδοσία της από κάποιον Γενοβέζο. Η προσπάθεια αποτυγχάνει .40 Χριστιανοί ναύτες συλλαμβάνονται από τους Οθωμανούς και σφαγιάζονται. Σε αντίποινα, 260 Τούρκοι αιχμάλωτοι, αποκεφαλίζονται πάνω στα τείχη.

Αρχές Μαΐου 1453: Απογοήτευση επικρατεί στους υπερασπιστές της Πόλης, αλλά και διαμάχες, κυρίως μεταξύ Βενετών και Γενοβέζων.

3 Μαΐου 1453: Ένα μπριγκαντίνι, με πλήρωμα 12 άνδρες μεταμφιεσμένους σε Οθωμανούς εθελοντές, φεύγει από την Πόλη προς το Αιγαίο, ελπίζοντας ότι θα συναντήσει βενετικά πλοία που θα έσπευδαν σε βοήθεια

6-7 Μαΐου 1453: Νέες τουρκικές επιθέσεις, αποκρούονται. Διαπρέπει ο Έλληνας Ραγκαβής που έκοψε στα δύο τον σημαιοφόρο του σουλτάνου Αμίρ μπέη. Σύντομα όμως περικυκλώθηκε και σκοτώθηκε (Μπάρμπαρο, Σλαβικό Χρονικό).

Μέσα Μαΐου 1453: Ξεκινούν προσπάθειες εκσκαφής ορυγμάτων κάτω από τα τείχη. Ο Ζαγανός πασάς, χρησιμοποίησε επαγγελματίες υπονομευτές από τα ορυχεία ασημιού του Νόβο Μπρόντο στη Σερβία. Οι Βυζαντινοί, με επικεφαλής τον Γερμανό (;) Γιοχάνες Γκραντ και τον Λουκά Νοταρά, εξουδετερώνουν όλες τις υπόγειες επιθέσεις (16 – 23 Μαΐου).
(Μπάρμπαρο, Φραντζής, Λεονάρδος Χίου)

18 Μαΐου 1453: Ένας πύργος που προσπαθούν οι Οθωμανοί να "κολλήσουν" στα τείχη της Πόλης, καταστρέφεται από βαρελάκια με δυναμίτιδα που τοποθέτησαν κοντά του μερικοί Βυζαντινοί. Μαζί με τον πύργο, σκοτώνονται και όσοι βρίσκονταν σ' αυτόν.
Την ίδια μέρα επιστρέφει το μπριγκαντίνι που είχε σταλεί στο Αιγαίο και αναφέρει στον αυτοκράτορα ότι δεν έρχεται καμία βοήθεια για την Πόλη (Μπάρμπαρο).

24 Μαΐου 1453: Σε λιτανεία στην Πόλη, γλιστρά η εικόνα της Θεοτόκου από το βάθρο όπου βρισκόταν.

Μόνο με πολύ μεγάλες προσπάθειες ξαναμπαίνει στη θέση της. Καταρρακτώδης βροχή, χαλάζι και ομίχλη οδηγούν στη διακοπή της λιτανείας. Κάποια περίεργα φώτα που εμφανίστηκαν γύρω από τον τρούλο της Αγίας Σοφίας και σε απόσταση, πίσω από τα οθωμανικά στρατεύματα (Μπάρμπαρο), δεν εξηγήθηκε ποτέ από πού προέρχονταν.

25 Μαΐου 1453: Ο Μωάμεθ συγκαλεί το μυστικοσυμβούλιο του. Προηγήθηκε μία αποτυχημένη προσπάθεια, μέσω του νεαρού αρνησίθρησκου Ισμαήλ, να πείσει τον Παλαιολόγο να παραδοθεί. Ο Χαλίλ, σχεδόν πείθει τον σουλτάνο να σταματήσει την πολιορκία, αλλά ο Ζαγανός πασάς και άλλοι στρατιωτικοί, επιμένουν. Ο Μωάμεθ συμφωνεί μαζί τους και ετοιμάζεται για την τελική επίθεση.

Σάββατο 26 – Κυριακή 27 Μαΐου 1453: Σφοδροί βομβαρδισμοί των τειχών. Οι υπερασπιστές της πόλης ωστόσο, στη διάρκεια της νύχτας, βοηθούμενοι κι από αμάχους επιδιορθώνουν τις ζημιές. Ελαφρύς τραυματισμός του Ιουστινιάνη, από ένα θραύσμα. Η πληγή του δένεται και επιστρέφει στα τείχη, όπου είχε διαπρέψει (Σλαβικό Χρονικό).

Δευτέρα 28 Μαΐου: Ημέρα ξεκούρασης για τους πολιορκητές. Ο Μωάμεθ ήθελε να είναι πανέτοιμοι για την επόμενη ημέρα.

Τρίτη 29 Μαΐου 1453: 1.30 π.μ. Ξεκινά η φοβερή επίθεση των Οθωμανών. Οι γενναίοι υπερασπιστές αντιστέκονταν με κάθε τρόπο. Ο Μωάμεθ έβλεπε ότι για μια ακόμη φορά δεν μπορούσε να επιβληθεί.


poli9




Λίγο πριν την ανατολή του ήλιου, μια βολίδα μπομπάρδας (κανονιού), χτύπησε τον Ιουστινιάνη διαπερνώντας τον θώρακά του. Αιμορραγώντας ασταμάτητα, μέσα σε αφόρητους πόνους, ο Γενοβέζος ζήτησε από τον Παλαιολόγο να φύγει. Παρά τις προσπάθειες του αυτοκράτορα δεν μεταπείστηκε. Τον ακολούθησαν οι άντρες του.
Ο Ιουστινιάνης κατέφυγε στη Χίο όπου πέθανε την 1η Ιουνίου 1453.

Παράλληλα, από την Κερκόπορτα (Δούκας, Σαντεντίν) οι πρώτοι Οθωμανοί μπήκαν στην Πόλη. Σύντομα ακολούθησαν και άλλοι. Ο αυτοκράτορας, έδειξε ότι δεν ήθελε να ζήσει περισσότερο από την Πόλη. Πετώντας τα αυτοκρατορικά εμβλήματα, με τον ξάδελφό του Θεόφιλο, τον γενναίο Ισπανό απ' το Τολέδο δον Φρανσίσκο και τον ηρωικό συμπολεμιστή Ιωάννη Δαλμάτη, όρμησαν προς τους εχθρούς. Κανείς δεν τον ξαναείδε από τότε.

Ως το απόγευμα όλα είχαν τελειώσει. Απέμενε μια μικρή εστία αντίστασης. Κρητικοί ναύτες στους τρεις πύργους κοντά στην είσοδο του Κεράτιου Κόλπου, εξακολουθούσαν να αντιστέκονται, χωρίς να μπορούν να εκτοπιστούν. Βλέποντας ωστόσο ότι ήταν πλέον απελπιστικά μόνοι και απομονωμένοι, παραδόθηκαν με δυσφορία στους αξιωματικούς του Μωάμεθ, υπό τον όρο ότι η ζωή και η περιουσία τους θα παρέμειναν άθικτες. Τα δύο πλοία τους ήταν αραγμένα κάτω απ' τους πύργους. Ανενόχλητοι από τους Τούρκους, που τους κοιτούσαν με θαυμασμό, τα καθέλκυσαν και έφυγαν για την Κρήτη (Φραντζής).

Ο απολογισμός της άλωσης και όσων την ακολούθησαν ήταν τραγικός. Ο Κριτόβουλος αναφέρει 4.000 νεκρούς και 50.000 αιχμαλώτους. Ο Λεονάρδος της Χίου, κάνει μνεία για 60.000 αιχμαλώτους. Ίσως οι αριθμοί είναι υπερβολικοί, καθώς ο πληθυσμός της Κων/πολης το 1453, ήταν μικρότερος των 50.000.
Η αναφορά των Φραγκισκανών μοναχών εκτιμά τους νεκρούς υπερασπιστές και κατοίκους της Πόλης, σε 3.000.

poli8



Επίλογος

Στα τέλη Μαρτίου 1453, ο Κωνσταντίνος ΙΑ' κάλεσε τον γραμματέα του Φραντζή και του ζήτησε να καταγράψει όλους τους άνδρες της Πόλης που μπορούσαν να φέρουν όπλα. Το αποτέλεσμα, ήταν τραγικό: 4.983 Έλληνες και γύρω στους 2.000 ξένους. Αυτοί αντιμετώπισαν περισσότερους από 100.000 αντιπάλους (κάποιοι ανεβάζουν τον αριθμό τους στους 250.000).


poli11


Όπως γράφει ο Στίβεν Ράνσιμαν:

"Εάν ο σουλτάνος Μωάμεθ ήταν λιγότερο αποφασιστικός ή ο Χαλίλ πασάς περισσότερο πειστικός ή εάν η βενετσιάνικη αρμάδα είχε αποπλεύσει δεκαπέντε ημέρες νωρίτερα ή εάν κατά την τελευταία κρίση ο Τζουσινιάνι δεν είχε τραυματιστεί στα τείχη και η παράπλευρη πύλη της Κερκόπορτας δεν είχε μείνει μισάνοιχτη, μακροπρόθεσμα λίγα θα είχαν αλλάξει. Το Βυζάντιο ίσως θα είχε εξακολουθήσει να υφίσταται για μια ακόμα δεκαετία και η τουρκική εξάπλωση θα είχε καθυστερήσει".

Η 29η Μαΐου σηματοδοτεί ένα σημείο-καμπή στην παγκόσμια ιστορία, το τέλος της ιστορίας του Βυζαντινού πολιτισμού. Η ιστορία των Ελλήνων κάτω από τον οθωμανικό ζυγό είναι "μη εποικοδομητική και μελαγχολική" γράφει ο Σ. Ράνσιμαν.
Ωστόσο, ο Ελληνισμός επιβίωσε και δεν πέθανε. Και όσο κι αν θέλουν και προσπαθούν μερικοί για το αντίθετο, ελπίζουμε κι ευχόμαστε να μην πεθάνει ποτέ…

Πηγές: "ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ", τόμος Θ, Εκδοτική Αθηνών.
STEVEN RUNCIMAN, "Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ. 1453", Δ' Έκδοση, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ.

ΣΧΟΛΙΑ (50)

Η ΩΜΗ ΑΛΗΘΕΙΑ

Καλο αρθρο, μονο που οπως ολη η ιστορια που μας διδασκουν στα σχολεια, εχει καποια μειον.1)Δεν δειχνει πεντακαθαρα τον βρωμικο ρολο της ελληνορθοδοξης εκκλησιας, η οποια κυριολεκτικα "στηθηκε" στους οθωμανους.(Το αναφερω σαν γεγονος, ετσι? Δεν κρινω ποιοι ηταν καλυτεροι, οι μουσουλμανοι η οι παπικοι, ουτε μπορουμε να προβλεψουμε πως θα ειχαμε εξελιχθει αν οι περιοχες της Ανατολης ειχαν περασει οριστικα στα χερια της Δυσης -στην οποιαν τωρα ανηκωμεν-, αν θα ειχαμε γινει καθολικοι, αν δεν ειμασταν νεοελληνες αλλα νεολατινοι κ.λ.π.)Γεγονος ειναι οτι παντα το ελληνορθοδοξο ιερατειο αλλαζε "αφεντη", αναλογα με το ποιος ηταν ο ισχυρος της ημερας (απο τους βυζαντινους αυτοκρατορες στον σουλτανο και απο τον σουλτανο στην Ιντελιτζενς Σερβις και την ΣΙΑ. 2)Απουσιαζει τελειως η αυτοκριτικη.Ενω μας προβαλονται οι "ηρωικες" πραξεις και αποφθευγματα καποιων παρηκμασμενων ηγεμονων με ελληνοπρεπη ονοματα (Παλαιολογος, Λασκαρις, Κομνηνος, Νοταρας, Χρυσολωρας, Φλωρας-τα τρια τελευταια ειναι πλακα- και παει λεγοντας), ποτε δεν τιθεται ευθεως το ερωτημα "ΓΙΑΤΙ"? ΓΙΑΤΙ καταντησε ετσι η Ανατολικη Ρωμαικη Αυτοκρατορια? Λογω του οτι οι μουσουλμανοι παραηταν "μοβοροι" η λογω της διαφθορας, της ανικανοτητας και της παραλυσης του συστηματος της?3)Αποσιωπαται συστηματικα η μοιραια για ολους ασυνενοησια με τους ομοδοξους σλαβους.(σερβους και βουλγαρους), ενω οι μουσουλμανοι, παρολες τις διαφορες τους στο μετωπο κατα των χριστιανων ηταν ενωμενοι.Η Σερβια ηταν το πιο ισχυρο ορθοδοξο κρατος της περιοχης τοτε, αλλα μονη της δεν μπορεσε να αντεξει στην πιεση των οθωμανων και στο τελος επεσε.Εμεις δεν εχουμε ιδεα για το τι γινοταν στην περιοχη και το μονο που μας μαθαινουν ειναι οτι οι σλαβοι θελουν να μας "φανε" την Μακεδονια (Που στην ουσια δεν ειναι δικη μας αλλα αυτων "στους οποιους ανηκωμεν" )

Κοιτα

Ενα μικρο λαθος το εχεις για παραδειγμα υπαρχουν και ακομα Ελληνες στην Νοτια Ιταλια Grico τους λενε καθολικοι ειναι και μιλανε και τις δυο γλωσσες και δεν αλλαξαν ονομα και θρησκεια, αιρεση αλλαξαν δεν εγιναν μουσουλμανοι το ιδιο και με τα νησια του Ιονιου οποτε εγω πιστευω θα ηταν το ιδιο αν γινομασταν καθολικοι τουλαχιστον θα γνωριζαμε την αναγεννηση και τον διαφωτισμο και Ελληνες θα υπηρχαν πιθανοτατα ακομα στην Ανατολια

Η ΩΜΗ ΑΛΗΘΕΙΑ

Σχετικα με τα εφτανησα.Δεν ανηκαν ποτε στο "ελληνικο" Βυζαντιο.(Μετα την αλωση απο τους φραγκους μεχρι το 1453)Ηταν παντα ενετικο εδαφος, εκτος ενα διαλειμα 30 χρονων για την Κεφαλλονια, που την κατεκτησαν οι οθωμανοι.Αυτο μεχρι το 1800 περιπου . οταν ο Ναπολεοντας κατελυσε την Ενετικη Δημοκρατια Οι ενετοι ηταν το πιο ανεξιθρησκο κρατος της εποχης.Ποτε δεν ενδιαφερθηκαν να κανουν τους ορθοδοξους καθολικους.Εκτος απο τα εφτανησα, ειχαν πολλες κτησεις με κατοικους ορθοδοξους (Κρητη, Κυπρο, νησια Αιγαιου) Η "ελληνοποιηση" της εφτανησου, εγινε απο τους εγγλεζους, οι οποιοι παντα οξυδερκεις, προτιμουσαν μια λιγο μεγαλυτερη Ελλαδα (δικο τους προτεκτορατο, ετσι και αλλιως), απο μια ακομα μεγαλυτερη Ιταλια (πιθανος ανταγωνιστης για αυτους στο μελλον).

ΓΙΩΡΓΗΣ

Kαι την Αναγεννηση ποιοι την εκαναν και πώς; Γιατι δεν αρχισε απο τη Γερμανια ή την Αγγλια;αλλά αρχισε απο την Ιταλια που ειχαν ευκολη προσβαση οι Ελληνες και κατεφευγαν σαν να ηταν το δευτερο σπιτι τους!Μεχρι το 480 παρακολουθουσαν οι πολυπληθεις Χριστιανοι της Ιταλιας τη λειτουργια στην Ελληνικη και την κατανοουσαν. Κανενας της Αναγεννησης δεν υπηρξε να μην ξερει ελληνικα και να μην εχει διαβασει τους Ελληνες.Το Ρωμαικο Δικαιο ηταν το ελληνικο Δικαιο. Οταν το 753 π Χ βύζαιναν δηθεν τη λυκαινα οι κτητορες της Ρωμης,οι Ελληνες απο το 900 π.Χ. ειχαν γεμισει τον κοσμο αποικιες,οργανωμενες πολεις-πολιτισμο,γραπτη Γλωσσα και Ολυμπιακους Αγωνες με γραμμμενα τα ονοματα των νικητων και ασφαλως, οχι απο το εσπερας ως το πρωι Η ιδια η Ρωμη ηταν ελληνικη αποικια! Διαβασε οι ιδιοι οι Ρωμαιοι αυτοκρατορες πού διεμεναν και πού δραστηριοποιουνταν και απο πού στρατολογουσαν τις αμετρητες λεγεωνες τους Οχι βεβαια απο μια πολη τη Ρωμη αλλα απο τους Ελληνες! Δεν επιτρεπει ο χωρος αλλα ολοκληρη η Ρωμαικη Αυτοκρατορια(οχι μονο το Βυζαντιο) ηταν ε λ λ η ν ι κ η ! Η Αναγεννηση επισης ειναι ελληνικη υποθεση!

@ Ωμή Αλήθεια (?)

Χτυπάς την Ορθόδοξία και την Εκκλησία αχάριστε νεοέλληνα πού κράτησε τη Ελλάδα σε καιρούς δύσκολους και χάρη στην οποία σήμερα μιλάς Ελληνικά και όχι τούρκικα ή κάποια άλλη γλώσσα. Κοινώς δεν ξέρετε τι σας γίνεται. Άλλοι κατηγορούν τον Παλαιολόγο ότι συγκρούστηκε με τους τούρκους και σκοτώθηκε κόσμος. Αλλοι την Εκκλησία που για να διαφυλάξει τον κόσμο αναγκαστικά και στην επιφάνεια έκανε κάποιες κινήσεις που φαινόταν ότι 'ήταν με τους τούρκους'. Αποφασίστε τι θέλετε. Αλλά τι περιμένω από άθεους, ανιστόρητους, φραγκολάγνους ή/και τουρκολάγνους?

Η ΩΜΗ ΑΛΗΘΕΙΑ

Το ορθοδοξο ιερατειο δεν "κρατησε" κανεναν ελληνισμο, αλλα απλα, αφου εγιναν οι εκπροσωποι του υπαλληλοι των οθωμανων , προσπαθουσε να πεισει τους χριστιανους να ειναι υπακουοι στον σουλτανο, γιατι τον εστειλε ο Θεος να τους κυβερνησει.Οταν εγινε η επανασταση του 21 υπο την επιδραση των διαφωτιστων (τους οποιους το ορθοδοξο ιερατειο αρχικα αφοριζε) και αφου δημιουργηθηκε το νεοελληνικο κρατος (με την βοηθεια και την παρεμβαση των ξενων) η ελληνορθοδοξη πλεον εκκλησια "πλασαριστηκε" στο νεο σκηνικο και εγινε δεκτη μονο και μονο γιατι υπηρχε η αναγκη να "πιστευουν" καπου οι πολιτες του νεου κρατους.Μετα δημιουργηθηκαν και οι διαφοροι μυθοι, σαν αυτον του κρυφου σχολειου.

@ ωμή αλήθεια

Δεν μπορείτε να ξεφύγεται από τα αναμασήματα των νεοπαγανιστικών ιστοσελίδων της δεκάρας. Και γίνεστε πολύ αστείοι όταν δεν καταλαβαίνετε αυτό που κατάλαβε τότε ο σουλτάνος και βασάνισε και κρέμασε τον Άγιο Γρηγόριο Ε’. Ότι δηλαδή πολύ απλά ο «αφορισμός» ήταν ένα τέχνασμα λόγω ανάγκης, κατί που και ο «αφορισμένος» Υψηλάντης και έλεγε και έγραφε. Συνεχίστε στο ανθελληνικό και αντιχριστανικό έργο σας, να ξέρετε όμως ότι πριονίζετε το κλαδί στο οποίο κάθεστε κι εσείς αλλά πολύ περισσότερο τα παιδιά και τα εγγόνια σας. Περαστικά σας!!!

Η ΩΜΗ ΑΛΗΘΕΙΑ

Καλά, ζήσε με τα ψεματάκια που σου έμαθαν όταν ήσουνα νήπιο. Τα περί αφορισμού μαϊμού είναι το νέο εφεύρημα της εκκλησίας για να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα ,αφού τώρα δεν υπαρχει λογοκρισία και οι πληροφόρηση ειναι ελεύθερη και προσιτή σε όλους. Ξέρεις τι σήμαινε σε εποχή αγραμματοσυνης και θρησκοληψίας ο πατριάρχης να αφορίσει κάποιους;Καταδίκη σε αποτυχία της οποιασδήποτε ενέργειας τους. Οπότε. ...δεν είναι δυνατόν να είχαμε τότε αφορισμούς μαιμού. Όσο για την εκτέλεση του Γρηγορίου Ε είναι απλή η εξήγηση. Τον εκτέλεσαν επειδή απέτυχε. Αυτό ήταν συνηθισμένη πρακτική των οθωμανών. Όταν κάποιος αξιωματούχος αποτυγχανε, τον εκτελούσαν. Κάποιον τούρκο ναύαρχο (τον Πιρι Ρέις νομίζω) τον εκτέλεσαν σε ηλικία 90 ετών επειδή έχασε σε κάποια ναυμαχία από τους ενετούς.

@ωμη αλήθεια

Το τελευταίο και κλείνω. Όσοι όλοι οι αγωνιστές της επανάστασης του ´21 αγωνίστηκαν κάτω από τα λάβαρα με τον σταυρό (εύκολο να το ερευνήσεις και να το εξακριβώσει. Τα απομνημονεύματα των αγωνιστών της επανάστασης δεν δείχνουν καμμία αντίθεση με την Εκκλησία και τους Ιερείς της. Και του Υψηλάντη που «αφορηστικε» συμπεριλαμβανομένου. Αφού τώρα υπάρχει πληροφόρηση και όχι λογοκρισία διάβασε τα (είμαι σίγουρος ότι δεν το έχεις κάνει μέχρι σήμερα). Αφού εκείνη την εποχή ο αφορισμός σήμαινε αποτυχία, όπως λες, πως συνέχισε η επανάσταση και πέτυχε?. Φάσκεις και αντιφάσκεις σε όλα σου τα επιχειρήματα. Γράφεις ότι τη θρησκεία την Ορθόδοξη την έδωσαν οι ξένοι για τους λόγους που αναφέρεις. Γιατί δεν έφεραν τη δική τους και άφησαν την Ορθοδοξία που μετά την πολέμησαν με διάφορους τρόπους?. (γεγονότα, διάβασε να μάθεις). Η σημαια που επιλεγηκε για το νέο κράτος φέρει τον Σταύρο και κανένας που έζησε και αγωνίστηκε τον τότε καιρό δεν είχε παράπονα με την Ορθοδοξία και το Ιερατείο. Και βρεθήκατε εσείς δυό αιώνες μετά να μιλήσετε εκ μέρους τους και να λέτε ακριβώς τα αντίθετα. Ειλικρινά σας λυπάμαι γιατί σας λείπει η κριτική σκέψη και είσαστε έρμαιο του κάθε ανιστόρητου - ανιστόρητοι κι εσείς - νεοπαγάνα “συγγραφέα” και “ιστορικού” και το κάθε κουτόφραγκου που παραποιεί την ιστορία προς ίδιον όφελος. Δεν με ενδιαφέρει ούτε αν πιστεύεις ούτε αν δεν πιστεύεις. Τουλάχιστον δείξε σεβασμό στον εαυτό σου και τον εκθέτεις γράφοντας χαζομάρες.

Ωραιο Αρθρο

Συγχαρητηρια για το αρθρο σας κυριε Στουκα, ειναι κριμα πως τραυματιστηκε ο Ιουστινιανης, υπαρχουν πολλοι λογοι που επεσε η αυτοκρατορια ειναι το 1071 στο Μανζικερτ, το 1204 η 4η Σταυροφορια, οι παντελως αχρηστοι αυτοκρατορες χειροτεροι και απο τον Τσιπρα, ο στρατος αποτελουταν κυριως παντα απο μισθοφορους και αλλα πολλα

Εις μνημη Κωνσταντινου Παλαιολογου

Ενας Τουρκος απεσταλμενος απο τον Μωαμεθ, απεστειλε τελεσιγραφο με το οποιο ζητούσε την παράδοση της Πόλης με την υπόσχεση να επιτρέψει στον Αυτοκράτορα και σε όσους το επιθυμούσαν να φύγουν με τα υπάρχοντά τους. Επίσης, θα αναγνώριζε τον Κωνσταντίνο ως ηγεμόνα της Πελοποννήσου. Και τοτε ο Κωνσταντινος δινει την πιο περηφανη και αξιοπρεπη απαντηση ενος ηγετη. "Τὸ δὲ τὴν πόλιν σοὶ δοῦναι οὔτ’ ἐμὸν ἐστίν οὔτ’ ἄλλου τῶν κατοικούντων ἐν ταύτῃ· κοινῇ γὰρ γνώμῃ πάντες αὐτοπροαιρέτως άποθανοῦμεν καὶ οὐ φεισόμεθα τῆς ζωῆς ἡμῶν." Δηλαδή, σε σύγχρονη απόδοση: "Το να σου παραδώσω την Πόλη ούτε σε εμένα επαφίεται ούτε σε άλλον από τους κατοίκους της• διότι με κοινή απόφαση οι πάντες θα αποθάνουμε αυτοπροαίρετα και δεν θα υπολογίσουμε τη ζωή μας." Και οπως λεει ενας Ποντιακος θρηνος της Εποχης της Αλωσεως, ο "Βασιλεάς ο Βασιλεάς, παργοριάν 'κι παίρνε. Επαίρεν τ' ελαφρόν σπαθίν, τ' Ελλενικόν κοντάριν", και ετσι ο Κωνσταντινος Παλαιολογος περασε στην αιωνιοτητα, ως συμβολο θυσιας μαζι με τον Λεωνιδα, και αργοτερα τον Διακο. Και το Γενος κρατησε αυτη την θυσια μεσα στην καρδια του για 400 ολοκληρα χρονια σκλαβιας. Και το παραδειγμα του φωτισε τους αγωνιστες του 1821, οπως μαρτυρα η απαντηση του Κολοκοτρωνη στον Αγγλο πλοιαρχο Χαμιλτον: Ο Θ. Κολοκοτρώνης διηγείται τον παρακάτω διάλογο με το στρατηγό Χάμιλτον: Μίαν φοράν, όταν επήραμεν το Ναύπλιον, ήλθε ο Άμιλτων να με ιδή. Μου είπε ότι: “Πρέπει οι Έλληνες να ζητήσουν συμβιβασμόν και η Αγγλία να μεσιτεύση”. Εγώ του αποκρίθηκα ότι: “Αυτό δεν γίνεται ποτέ, ελευθερία ή θάνατος. Εμείς, καπετάν Άμιλτων, ποτέ συμβιβασμόν δεν εκάμαμεν με τον Τούρκο. Άλλους έκοψε, άλλους εσκλάβωσε με το σπαθί και άλλοι, καθώς εμείς, εζούσαμεν ελεύθεροι από γενεά εις γενεά. Ο βασιλεύς μας (ο Παλαιολογος) εσκοτώθη, καμμία συνθήκη δεν έκαμε. Η φρουρά του είχε παντοτινόν πόλεμον με τους Τούρκους και δύο φρούρια ήταν πάντοτε ανυπότακτα”. Με είπε: “Ποία είναι η βασιλική φρουρά του, ποία είναι τα φρούρια;”. “Η φρουρά του βασιλέως μας είναι οι λεγόμενοι κλέφτες, τα φρούρια η Μάνη και το Σούλι και τα βουνά”. Έτσι δεν με ομίλησε πλέον.

Αιωνία σου η μνήμη Κωνσταντίνε

Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος τόλμησε καί πολέμησε κυρίως όχι μέ τόν Μωάμεθ. Πολέμησε μέ τό αναπόφευκτο. Πολέμησε μέ τό αδύνατο. Καί συνέβη αυτό τό μοναδικό πού μόνο γι’ αυτό αξίζει νά ζεί ό άνθρωπος. Ή έκβαση τής μάχης παίρνει άλλη σημασία. Μεταστοιχειώνεται σέ Νίκη. Ή ήττα μετατρέπεται σέ νίκη στό ηθικό πεδίο. Δέν παραδίδεσαι καί δέν παραδίδεις. Πεθαίνεις. Ένας τέτοιος θάνατος είναι ζωή. Είναι επιλογή ελεύθερου ανθρώπου πού γνωρίζει πώς όλα είναι πρόσκαιρα. Αυτά πού αξίζουν πραγματικά είναι άυλα.

Νίκη

Τί ωραίο σχόλιο! Αν είχαμε κι εμείς τα ίδια ιδανικά! Αιώνια γράφτηκε με χρυσά γράμματα το όνομα του Κωνσταντίνου. . Θέλημα Θεού να πέσει η Πόλη..

makis

Μ@λ@κίες. Σκοτώθηκε αμέτρητος κόσμος, καταστράφηκαν μνημεία, βιάστηκαν και πουλήθηκαν άνθρωποι ως σκλάβοι για τέτοιες αμπελοφιλοσοφίες. Αν ήθελε να είναι σωστός ηγέτης έπρεπε να ρωτήσει τον λαό τι θα ήθελε να γίνει και να του εξηγήσει τα υπέρ και τα κατά. Αλλά ήθελε να παραστήσει τον ήρωα, αδιαφορώντας για τον απλό κόσμο που θα σκοτωνόταν.

"Με αυτο το πρεπει, εξακολουθει να υπαρχει ακομη η Ελλαδα."

Μακη οταν ο Λεωνιδας θυσιαστηκε στις Θερμοπυλες, ρωτησε τους 300, εαν ηθελαν να σκοτωθουν; Οχι γιατι απλα τον ακολουθησαν, διοτι ειχαν επιγνωση του χρεους και της θυσιας. Το ιδιο ισχυει για τον Κωνσταντινο Παλαιολογο και για τους υπερασπιστες της Πολης. Για δες τι απαντηση δινει στον Μωαμεθ: "Τὸ δὲ τὴν πόλιν σοὶ δοῦναι οὔτ’ ἐμὸν ἐστίν οὔτ’ ἄλλου τῶν κατοικούντων ἐν ταύτῃ· κοινῇ γὰρ γνώμῃ πάντες αὐτοπροαιρέτως άποθανοῦμεν καὶ οὐ φεισόμεθα τῆς ζωῆς ἡμῶν." Δηλαδή, σε σύγχρονη απόδοση: "Το να σου παραδώσω την Πόλη ούτε σε εμένα επαφίεται ούτε σε άλλον από τους κατοίκους της• διότι με κοινή απόφαση οι πάντες θα αποθάνουμε αυτοπροαίρετα και δεν θα υπολογίσουμε τη ζωή μας." Ο Κωνσταντινος δεν λεει στον Μωαμεθ οτι εγω εχω αποφασισει να πεθανω, αλλα "ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΜΕ ΜΙΑ ΦΩΝΗ". Μην προσπαθεις να φτηνηνεις κατι το οποιο ειναι παραπανω απο την δικη σου αντιληψη των πραγματων. Τον Κωνσταντινο Παλαιολογο τον θρηνησε ολος ο Ελληνισμος. Με τον θυσια του, εδωσε το μηνυμα στους Ελληνες να μην ξεχασουν, να μην σταματησουν να αντιστεκονται. Διοτι ενα λαος ο οποιος μαχεται για την ελευθερια του, μπορει να χασει, αλλα θα ξανασηκωθει. Αντιθετως λαος ο οποιος πεφτει αμαχητι, ειναι καταδικασμενος στον ιστορικο αφανισμο. Ο Νικος Καζαντζακης το αποτυπωνει αυτο, στο εργο του "Κωνσταντινος Παλαιολογος" οταν περιγραφει τον διαλογο μεταξυ του Τουρκου απεσταλμενου και του Παλαιολογου. Ο Νικος Καζαντζακης βαζει τον Τουρκο απεσταλμενο του Μωαμεθ, απευθυνομενο στον Παλαιολογο να κανει την εξης ερωτηση : "Δεν λυπασαι την πολη που θα χαθει;" "Παλαιολογος : Την λυπαμαι ομως πρεπει να πεσουμε." "Τουρκος απεσταλμενος : Δεν ειναι κριμα να χαθειτε για αυτο το πρεπει;" "Παλαιολογος : Με αυτο το πρεπει, εξακολουθει να υπαρχει ακομη η Ελλαδα."

makis

Οι δυο περιπτώσεις (Λεωνίδας vs Παλαιολόγος) είναι εντελώς διαφορετικές. Ο Λεωνίδας και ο μικρός στρατός του αποφάσισαν να πεθάνουν χωρίς αυτό να έχει άμεσες συνέπειες στον απλό κόσμο. Ο Παλαιολόγος αποφάσισε γράφοντας στα παλαιά του υποδήματα ότι δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι θα σφαγιάζονταν, θα βιάζονταν, θα γίνονταν σκλάβοι, θα καταστρέφονταν μνημεία, περιουσίες και θα γινόταν μια τεράστια κοινωνική καταστροφή χωρίς καμιά δυνατότητα μετριασμού, ανάκαμψης ή σωτηρίας. Τους ρώτησε αν ήθελαν; μπααα. Μπορούσε να παραδοθεί, να αποφεύγετο η καταστροφή και μετά να ξαναάρχιζε τον πόλεμο με κάποιον τρόπο. Να κορόιδευε τους τούρκους. Αλλά που μυαλό. Εξυπνάδα και σοφία είναι να ξέρεις πώς και πότε να υποχωρείς και να μετριάζεις μια επερχόμενη ζημιά. Ο ηρωισμός και οι ψευτομαγκιές δεν θέλουν μυαλό.

@makis

Αγαπητέ Μάκη για τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο μιλάει η Ιστορία και μάλιστα με τα καλύτερα λόγια. Για σένα που τον κατήγορείς και τον βρίζεις δε θα μιλήσει κανείς. Ό νοών νοείτω. Πήγαινε τώρα να κάνεις κάτι πιό χρήσιμο από το γράφεις αρλούμπες.

rew

"Πολέμησε μέ τό αναπόφευκτο. Πολέμησε μέ τό αδύνατο." Aυτό δείχνει ότι δεν είχε μυαλό. Μόνον ένας ανόητος βλέπει τον τοίχο και πάει και πέφτει πάνω του - και μάλιστα με φόρα. Ο έξυπνος επιδιώκει να αλλάξει πορεία ή τουλάχιστον να μετριάσει τη σύγκκρουση.

@ rew

Ισχύει και για σένα 100% ότι έγραψα στο Μάκη

rew

δεν βλέπω να λες όμως κάποιο επιχείρημα.....

@rew

Οι γενοκτονίες που διέπραξαν οι τουρκοι κατά καιρούς θα έπρεπε να ήταν αρκετό επιχείρημα για όλους σας χωρίς να χρειαστεί να τις θυμήσω. Ή μήπως την Ελευθερία της η Ελλάδα το 1821 την πήρε μετα απο διαπραγματεύσεις με τους Τουρκους. Αλήθεια, σε ποιόν πλανήτη ζείτε??

Κακοπροαίρετος

Δεν υπήρχαν τίποτε για να αλώσουν , το μόνο που είχαν ήταν τα τείχη . Τα τείχη ίσως τους έδιναν λίγο χρόνο αν φυσικά είχαν πάρει με το μέρος τους τον εφευρέτη της βομβάρδας που δυστυχώς πήγε με την οθωμανική αυτοκρατορία . Στο βίντεο που έδειξαν στην εκδήλωση τους οι τούρκοι φαίνεται καθαρά αυτό το όπλο που ήταν πολύ ισχυρό . Φυσικά το βυζάντιο όπως επικράτησε να λέγεται δεν είναι άλλη από την δεύτερη ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Όσο για την εκκλησία αυτή προσπαθούσε με συναντήσεις να κάνει συμφωνία για να μην τους πειράξουν οι τούρκοι και να μην τους πάρουν την περιουσία. Άντε να αλλάξουμε σελίδα το βυζάντιο δεν ήταν η συνέχεια του Ελληνικού πολιτισμού αλλά το ακριβώς αντίθετο .... Γι'αυτό αν μιλάμε για Ελλάδα δεν μιλάμε για αγία σοφία και την παγανιστική αίρεση του χριστιανισμού που λέγεται ορθοδοξία. Με την θρησκεία των εβραίων οι Έλληνες δεν έχουν καμμιά σχέση ή υποχρέωση ! Δεν υπάρχουν αυτά τα παραμύθια ούτε θεοί ούτε αηδίες τέλος ! Και για να πούμε και για την οθωμανική αυτοκρατορία δεν μιλάμε για πολιτισμό αλλά για ζώα .

Απαντηση

Εσυ κακοπροαιρετε με τις εθνομηδενιστικες ανοησιες σου. Το Βυζαντιο ηταν η συνεχεια της Ρωμης και της Ελλαδας. Ελληνικα μιλουσαν και εγραφαν, συνειδηση συνεχειας απο την αρχαιοτητα ειχαν οι κατοικοι του, το ιουνστινιανειο δικαιο, το οποιο ειναι εξελιξη αυτων του ρωμαικου, του Σολωνα και του Λυκουργου χρησιμοποιουσαν (το οποιο να σε πληροφορησω το χρησιμοπουσε το Ελληνικο κρατος μεχρι το 1946), και ειχαν την Ορθοδοξη θρησκεια. Το αν πιστευεις ή οχι ειναι δικο σου θεμα, αλλα δεν ειναι αυτο, ουτε οι ιδεολογιες, κριτηριο για να παραθεσεις ιστορικα γεγονοτα.

Κακοπροαίρετος

η ελληνικότητα εκδηλώθηκε επισήμως τους 2-3 τελευταίους βυζαντινούς αιώνες,[30] εποχή σταδιακής συρρίκνωσης του Βυζαντίου, και αποχωρισμού των μη ελληνικών περιοχών και πληθυσμών. Αυτό από τους μεν ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι προηγουμένως η ελληνικότητα ήταν αμελητέα, ενώ κατ' άλλους ότι σε εκείνη τη φάση πλέον η πολιτεία δεν δεσμευόταν από το πολυεθνικό μωσαϊκό που έπρεπε να συγκρατεί σε συνοχή και μπορούσε να εκδηλώσει ελεύθερα τον ελληνικό χαρακτήρα της.

Δεν ειναι ετσι

Ο Ελληνισμος κυριαρχει απο την εποχη του Ηρακλειου και μετα, στο Βυζαντιο, δηλαδη γυρω στο 630 μΧ. Για αυτο και ο Ηρακλειος εγκαταλειπει τον τιτλο "αυτοκρατορας" για το ελληνικο "βασιλευς", και το πιο σημαντικο οριζει ως επισημη γλωσσα του κρατους την Ελληνικη. Μαλιστα οταν παει να πολεμησει τους Περσες, υπενθυμιζει στους πολεμιστες του, τα κατορθωματα των Περσικων Πολεμων. Φαινεται η συνειδηση συνεχειας με το παρελθον. Μετα η παιδεια στο Βυζαντιο ηταν Ελληνικη. Τα παιδια ειχαν τα επη του Ομηρου για αναγνωστικο. Βασικα το Βυζαντιο, ηταν ο Ελληνισμος με την Ορθοδοξια και το ρωμαικο δικαιο.

Μαθε οτι

Το Βυζαντιο ειναι η μεσαιωνικη Ελληνικη ιστορια. Τωρα εαν εχεις προβλημα με αυτο, δικο σου θεμα. Οσο για την Πολη, ναι ειχε καταντησει φαντασμα, αφου ειχε φροντισει το 1204, η ΕΕ των Φραγκων της εποχης με τις σταυροφοριες να μην μεινει τιποτα ορθιο στην Βασιλευουσα εκτος απο την Αγια Σοφια. Και η ιστορια επαναλαμβανεται στις μερες μας.

Η ζημιά έγινε...

... απο τους φράγκους παπικούς "χριστιανους μόνο κατ' όνομα, σταυροφόρους" το 1204. Οι καταστροφές και η βαρβαρότητα που έδειξαν οι αιρετικοί του Παπα - συμφωνα με ιστορικούς - ήταν χειρότερες απο αυτές των μουσουλμάνων μετά απο αυτούς. Αλλιώς ο πολύς Μωάμεθ θα είχε φάει ταα μούτρα του.

Κακοπροαίρετος

Αν δεν τα έσπαγαν φυσικά θα ήταν ακόμα αυτοκρατορία αλλά και μετά δεν έκαναν και καμιά προσπάθεια για να έχουν καλές σχέσεις το αντίθετο. Το βυζάντιο ήταν απλά η αλλαγή της βάσης της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας φυσικά ήταν και Έλληνες αλλά σαν φιλοσοφία λέω ότι δεν είχε καμιά σχέση με την Ελληνική .

@κακοπροαίρετος

Το σχόλιο σου δείχνει ότι είσαι πολύ επιφανειακός μελετητής της Ιστορίας. Η κόντρα μεταξύ Ανατολής και Δύσης ξεκίνησε από πολύ πριν και δυστυχώς πολλοϊ νεοέλληνες έχετε πέσει στην παγίδα της προπαγάνδας των Δυτικών φράγκων. Γι’ αυτό και τα ανιστόρητα σχόλια που διαβάζουμε σήμερα. Το ευτύχημα είναι ότι στις μέρες μας και οι δυτικοί ξαναμελετούν το Βυζάντιο πιό σντικειμένικα και τα αποτελέσματα είναι εντύπωσιακά. Σύντομα η αλήθεια θα λάμψει. Για τους Έλληνες όμως που έχουν αποποιηθεί την κληρονομιά του ίσως να είναι αργά.

takis

Όποιος σχολιάζει ιστορικά γεγονότα, ακόμα και σε απόσταση μερικών δεκαετιών, με την παρούσα οπτική, είναι το λιγότερο αστοιχείωτος..

CenterBack

@Πέγκυ Ρούκουνα - λυπήσου μας. Ρατσιστική Ομιλία του Παλαιολόγου το 1453.... Σου θυμίζω ότι η δουλεία καταργήθηκε επίσημα από την Βρετανική Αυτοκρατορία ...400 χρόνια αργότερα (το 1833) -ενώ στις ΗΠΑ το 1865.

Giannhs

ένα από τα artworks που βάλατε δείχνει την πολιορκία τις Minas Tirith από τα orcs...δεν ξέρω αν το κάνατε καταλαθος η επίτηδες αλλα καλή σύγκριση...είμαι σίγουρος ότι ο Tolkien επηρεάστηκε από την άλωση την πόλη όταν έγραψε τα βιβλία του...μέχρι και το σύστημα με τις φωτιές έγκαιρης προειδοποιήσεις αντέγραψε!

EΠΕ

Αιώνια Τιμή και Δόξα στη Μεγάλη Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Ποτέ η γή και η ανθρωπότητα δε θα ξαναδούν αυτό το μεγαλείο, ποτέ δε θα υπάρξει άλλη πόλη σαν την Κωνσταντινούπολη πρίν τη διαλύσουν οι Οθωμανοί αλλά και οι Φράγκοι το 1204. Δεν ήταν μια πόλη που εξελίχθηκε. Ήταν μια πόλη σχεδιασμένη από το μηδέν για να γίνει διοικητικό κέντρο μιας αυτοκρατορίας και παρέμεινε η κορυφαία πόλη της ανθρωπότητας για 1125 χρόνια. Αξίζει να δεί κάποιος τα σχέδια του Antoine Helbert για να καταλάβει για τι μιλάμε.

Γατακια

Σεβασμο στους Κρητικους..Παλι θα ειναι οι πρωτοι που θα μπουν στην Πολη.

Φόρτωση περισσότερων σχολίων
ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία

Δείτε Επίσης

thomas0

Στην Ελλάδα βρίσκεται αυτές τις μέρες o Thomas C. Mulvihill, απόγονος του Ερρίκου Σλήμαν - Επισκέπτεται τα μέρη όπου έσκαψε και έζησε ο Σλήμαν, ξεκινώντας από τις Μυκήνες, μιας από τις περιοχές με τις ανεκτίμητης αξίας ανασκαφές του

oikoumeniko_patriarxeio456

Η ανασύσταση του Οικουμενικού Πατριαρχείου μετά την άλωση - Η στάση της Εκκλησίας απέναντι στους Οθωμανούς κατακτητές - Οι Οικουμενικοί Πατριάρχες από το 1453 έως το 1669 και τα “πεσκέσια” τους προς τους σουλτάνους

7
zestes_05

«Ενώ σ’  άλλα μέρη ο κόσμος κρυώνει ακόμη, κι’ ίσως μάλιστα και ξεπαγιάζει, εδώ έχουμε ζέστες αφόρητες. Η Αθήνα μας κυριολεκτικά πυρπολείται και το μεσημέρι αν αποφασίση κανείς να κάνη καμμιά πεντακοσαριά βήματα πάνω στην φλεγόμενη άσφαλτο, θα αναγκασθή να χοροπηδά σαν την Ζοζεφίνα Μπαϊκερ.

3
The-Great-Migration-and-Early-Slavic-History

Ποια είναι η κοιτίδα των Σλάβων – Πότε έγιναν οι πρώτες επιδρομές των Σλάβων στο Βυζάντιο; - Οι μαρτυρίες για τους Σλάβους στη Μακεδονία

14
meghan-queen_main01

Την Πέμπτη η δούκισσα του Σάσεξ εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε επίσημη εκδήλωση, χωρίς τον πρίγκιπα Χάρι, στο πλευρό της βασίλισσας Ελισάβετ - Φαίνεται πως η Μέγκαν πέρασε τις «εξετάσεις» και η μονάρχης την αντάμειψε με ένα όμορφο δώρο

2