ksenofon-kontiadis

Είναι εφικτή μια καλύτερη κοινωνία;

Ξενοφών Ι. Κοντιάδης

Συμπληρώθηκαν φέτος τριάντα χρόνια από τις επαναστάσεις του 1989, που οδήγησαν στην κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων της Ανατολικής Ευρώπης. Εκτοτε καλλιεργήθηκε επίμονα η αντίληψη ότι δεν υπάρχει καμία εναλλακτική για το μέλλον και ότι η αποτυχία του υπαρκτού σοσιαλισμού απέδειξε την πλήρη επικράτηση μιας συγκεκριμένης εκδοχής καπιταλισμού

Η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008 επιτάχυνε την αποδόμηση των κρατών πρόνοιας και την υποχώρηση της σοσιαλδημοκρατίας. Ούτε η κυβερνώσα Αριστερά πέτυχε να προτείνει αξιόπιστες εναλλακτικές, διαψεύδοντας τις προσδοκίες εκατομμυρίων ανθρώπων.

Το λυκόφως των ιδεολογιών υπήρξε από μια άποψη ευπρόσδεκτη εξέλιξη, αφού απαγκίστρωσε την πολιτική σκέψη και δράση από δογματικές προσεγγίσεις. Η επέκταση της δημοκρατίας σε πολλές χώρες και η μείωση της παγκόσμιας φτώχειας αποτελούν ισχυρό επιχείρημα για τους υποστηρικτές του προγράμματος «ΤΙΝΑ» (There Is No Alternative). Ωστόσο μια σειρά παλιών και νέων κοινωνικών προβλημάτων αμφισβητεί την ορθότητα αυτής της αντίληψης. Οι οικονομικές ανισότητες διογκώνονται. Η καταστροφή οικοσυστημάτων έχει λάβει τεράστιες διαστάσεις. Η χειραφέτηση των γυναικών, των εργαζομένων και των επιμέρους εθνοτικών ή ευάλωτων ομάδων παραμένει ανεκπλήρωτη.

Στο πρόσφατο συλλογικό έργο κορυφαίων στοχαστών απ’ όλο τον κόσμο με τίτλο «Μανιφέστο για την κοινωνική πρόοδο» (εκδόσεις Πόλις, 2019) καταρρίπτονται μύθοι που αντιστρατεύονται τον αγώνα για μια καλύτερη κοινωνία. Οικονομία της αγοράς και καπιταλισμός δεν ταυτίζονται. Στον κόσμο σήμερα δεν υφίσταται ένα και μοναδικό πολιτικό και οικονομικό σύστημα, αλλά πολλές εναλλακτικές εκδοχές οργάνωσης τόσο των πολιτικών θεσμών όσο και της οικονομίας της αγοράς. Η τεχνολογική πρόοδος και η παγκοσμιοποίηση δεν ακολουθούν ένα ντετερμινιστικό μονοπάτι, αλλά ενδέχεται να λάβουν διαφορετικές μορφές. Oπως γράφει στον πρόλογο του «Μανιφέστου» ο νομπελίστας οικονομολόγος Αμάρτια Σεν, οι θεσμοί της ελεύθερης αγοράς είναι αναγκαίο θεμέλιο μιας δίκαιης κοινωνίας, αλλά σε καμία περίπτωση επαρκές.

Η ανάλυση της κατάστασης που επικρατεί στην παγκόσμια οικονομία και πολιτική αναδεικνύει τα δεινά που μαστίζουν έναν χαοτικό και άδικο κόσμο. Ανισότητες μεταξύ ηπείρων και κρατών που ανήκουν στην ίδια περιφέρεια, έλλειψη κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό των κρατών, πολεμικές συγκρούσεις, ισχυρές μεταναστευτικές ροές, μετάλλαξη δημοκρατικών κρατών σε ανελεύθερα καθεστώτα, υποβάθμιση του περιβάλλοντος, εργασιακή επισφάλεια, μη αναστρέψιμες τεχνολογικές ανισότητες συγκροτούν την εικόνα του κόσμου μπροστά στην τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα. Σήμερα απαιτούνται νέοι υπερεθνικοί και κρατικοί θεσμοί για να καταστεί εφικτή μια καλύτερη κοινωνία. Το πρώτο βήμα είναι η συνειδητοποίηση ότι απέναντι στα μείζονα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα υπάρχει μια πληθώρα εναλλακτικών δυνατοτήτων, των οποίων η επιλογή προϋποθέτει μεγάλου εύρους συλλογικές δράσεις. Η τιθάσευση της παγκοσμιοποίησης και της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης προκειμένου να τεθούν στην υπηρεσία της κοινωνικής προόδου επιτάσσει να τεθούν οι άνθρωποι στη θέση του οδηγού. Στο «Μανιφέστο για την κοινωνική πρόοδο» επισημαίνεται εμφατικά ότι δεν υπάρχει μια συνταγή ή ένα μόνο μοντέλο για τον μετασχηματισμό των σύγχρονων κοινωνιών. Οι αξίες και τα αιτήματα δεν είναι νέα: δημοκρατία και ελευθερία, πλουραλισμός και ανεκτικότητα, βιώσιμη ανάπτυξη, ασφάλεια και κοινωνική δικαιοσύνη. Ωστόσο, για να επιτευχθεί αυτή η καλύτερη κοινωνία χρειάζονται νέες συναρθρώσεις των μηχανισμών της αγοράς με καινοτόμες μορφές κοινωνικής αλληλεπίδρασης, συλλογικής δράσης και θεσμικής οργάνωσης.

ΣΧΟΛΙΑ (9)

pan

Μπλα μπλα μπλα. Ουσια μηδεν.

katerina

Μακάρι να γίνει κάτι, η κατάσταση βαίνει στο απροχώρητο. Θα διαβάσω το βιβλίο, να είστε καλά

μακιςςς

Το πρόβλημα είναι ο δογματισμός. Αλλά δε νομίζω ότι αυτό το πρόβλημα λύνεται. Είναι εγγενές στην ανθρώπινη φύση. Φάγαμε 150 χρόνια να διαφωνούμε στο αν ο καπιταλισμός είναι καλύτερο ή χειρότερο σύστημα από τον σοσιαλισμό. Αυτή η δογματική αντιπαράθεση στην ουσία αφαιμαξε οποιαδήποτε άλλη συζήτηση. Στην ουσία η βελόνα κόλλησε σε ένα ιδεολογικό ψυχρό πόλεμο και ακόμα να ξεκολλήσει. Προσωπικα πιστεύω ότι το αντικείμενο συζήτησης είναι πολυδιάστατο. Πχ ο καπιταλισμός δεν είναι μια άλλη ιδεολογία όπως ο κομμουνισμός. Δεν στηρίζεται σε κάποια ακαδημαϊκή θεωρία. Είναι στην ουσία εξεληκτικο προιον οικονομικοκοινωνικης δραστηριότητας χιλιάδων ετών. Αντιθέτως ο κομμουνισμός ήταν ένα διαλεκτικό φιλοσοφικό αντικείμενο που στηριζόταν σε κάποιες αναλύσεις πραγματικών δεδομένων, αλλά οι αναλύσεις είναι αναλύσεις και μπορεί κάλλιστα να ήταν λάθος. Οπότε συγκρίνουμε δύο εντελώς ανόμοια πράγματα. Γι αυτό κατά τη γνώμη μου ο καπιταλισμός είναι τόσο δύσκολο να πεθανει. Γιατί είναι ευστεθες εξελικτικό αντικειμενο. Είναι πχ παρόμοιο με το γιατί ένα μπρόκολο είναι καλύτερη τροφή από μια λίστα από βιταμίνες που υπαρχουν στο μπρόκολο. Γιατί η εξελικτική αλληλεπίδραση των ουσιών του μπρόκολου είναι βασικο γραναζι της διατροφικης αξίας. Όμως αυτη η ολιστική αλληλεπίδραση είναι σχεδόν χαοτικη και πολύ δύσκολο να αναλυθεί ή να αναπαραχθεί συνθετικά στο εργαστήριο. Πιστεύω ότι η συζήτηση θα έπρεπε να μετακινηθεί στο αν η κοινωνική μηχανική εν γένη είναι σωστή προσέγγιση, ή αν θα έπρεπε η πορεία να χαράζεται με βελτιωτικά μικρά "σπρωξίματα" με εξελικτική προσαρμοστική νοοτροπία.

κωστας

Πολυ σωστος σημερα!

Φορολογουμενος

Ξενοφώντα, η υποστήριξη της αριστεράς σημερα μπορει να ειναι μονον αντικείμενο ψυχιατρικής έρευνας. Κοινωνική δικαιοσύνη φέρνει μονον το λιγότερο κράτος και η ελευθερία του ατόμου να δημιουργήσει. Το να ζουνε κάποιοι σε βάρος του μόχθου των άλλων, απλά δεν αποτελεί πλέον πολιτικη...

SPARTA.

Την Ελληνική κοινωνία και οικονομία την τραβάνε πίσω οι Ισλαμιστές Λαθρομετανάστες που έχουν την βοήθεια της Ελληνικής Αριστεράς. ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ΚΚΕ βοηθάνε τους λαθρομετανάστες σε βάρος των Ελλήνων πολιτών. Παίζουν τον ρόλο οι λαθροεισβολείς που έπαιξαν μετά την κατοχή οι κομμουνιστές στην προσπάθεια τους να διαλύσουν την Ελληνική κοινωνία και να ανατρέψουν την άρχουσα αστική τάξη. Απελάσεις τώρα στους παράνομους μετανάστες για να αναπτυχθεί η Ελληνική οικονομία και κοινωνία. Με επιδόματα στους παράνομους Ισλαμιστές δεν πρόκειται να δούμε τίποτα καλό σαν χώρα και σαν πολίτες.

το λάθος σου

είναι πως μέσα στην πολιτική εμπάθειά σου ρίχνεις τον ψόγο αποκλειστικά σε κάποιο κομμάτι της κοινωνίας, παραβλέποντας για παράδειγμα τη συνεισφορά της ασύδωτης φοροδιαφυγής (θεσμοθετημένης για τους έχοντες και μη θεσμοθετημένης για μια άλλη αρκετά μεγάλη μερίδα του πληθυσμού).

Τακης

Καμμια ανεκτικοτητα καμμια συλλογικοτητα....μονο εθνος κε αρθρογραφε!!!

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία