Το «άλλοθι» της ψυχικής νόσου: Γιατί οι γυναικοκτόνοι δεν είναι «άρρωστοι»

Κάθε φορά που η κοινωνία έρχεται αντιμέτωπη με ένα αποτρόπαιο έγκλημα ή μια ακόμα γυναικοκτονία, ενεργοποιείται σχεδόν αυτόματα ένας συγκεκριμένος μηχανισμός άμυνας: η αναζήτηση μιας «διάγνωσης». Μέσα ενημέρωσης, συζητήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ακόμα και οι υπερασπιστικές γραμμές των δραστών-όπως βλέπουμε να συμβαίνει και στην πρόσφατη υπόθεση της Καλαμάτας, με τον 41χρονο καθ’ ομολογίαν δολοφόνο της Βασιλικής να ζητά ψυχιατρική πραγματογνωμοσύνη-σπεύδουν να βαφτίσουν τη δολοφονική βία ως «ψυχική ασθένεια» ή «θόλωμα του μυαλού».

 
Η ανάγκη μας να πιστέψουμε ότι ένας άνθρωπος που αφαιρεί μια ζωή πρέπει οπωσδήποτε να είναι «ψυχικά άρρωστος» είναι ανθρώπινη. Ανταποκρίνεται στην ανάγκη του ευρύ κοινού να εξηγήσει το αδιανόητο, δημιουργώντας μια ψυχική απόσταση, ένα ασφαλές φράγμα ανάμεσα στο «εμείς» και το «αυτός». Αν ο δράστης είναι «μια κλινική περίπτωση», είναι διαφορετικός από εμάς, άρα εμείς είμαστε «οκ».

 
Αυτή η αυτόματη παθολογικοποίηση, όμως, είναι βαθιά επικίνδυνη. Μετατρέπει αυθαίρετα το έγκλημα σε μια μεμονωμένη πράξη, αποσυνδέοντάς το από το κοινωνικό φαινόμενο της έμφυλης βίας, της κτητικότητας και της πατριαρχικής κουλτούρας. Ταυτόχρονα, αποσύρει την αίσθηση της κοινωνικής ευθύνης που έχουμε όλοι μας απέναντι στη βία (έμφυλη, εργασιακή ή ενδοοικογενειακή) και διαπράττει μια τεράστια αδικία: φορτώνει με ένα βαρύ στίγμα τους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας, οι οποίοι στην πλειονότητά τους δεν ασκούν ποτέ βία. Οι δράστες, στην πλειονότητά τους, δεν στερούνται λογικής· στερούνται ενσυναίσθησης. Ενεργούν με σχέδιο και πλήρη συνείδηση.

Για να σπάσουμε αυτόν τον κύκλο των παρανοήσεων και να μετατοπίσουμε τη συζήτηση από το βολικό «άλλοθι» της πάθησης στην ουσιαστική αλλαγή κουλτούρας, μιλήσαμε με τη Σύμβουλο Ψυχικής Υγείας, MSc Ειρήνη Λιάγκα, που μας βοηθά να αποδομήσουμε τους μύθους γύρω από την ψυχική κατάσταση των δραστών και να δούμε πώς η επιστήμη της ψυχολογίας φωτίζει τα πραγματικά κίνητρα πίσω από τα εγκλήματά τους.

Διαβάστε περισσότερα στο marieclaire.gr