Οι ανέκδοτες έγχρωμες φωτογραφίες του Elliott Erwitt
Παρότι ίδρυσε τη δική του «σχολή» με το ασπρόμαυρο φιλμ, ο φωτογράφος που απαθανάτισε τις μορφές και τις στιγμές που καθόρισαν το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα άφησε πίσω του μια πολύτιμη κληρονομιά με χρώματα άλλης εποχής
Ο γαλλικής καταγωγής Αμερικανός φωτογράφος, σκηνοθέτης και παραγωγός, συνεργάστηκε με τις πιο επιδραστικές προσωπικότητες στα μέσα του 20ού αιώνα, καθώς και με κορυφαίες εφημερίδες και περιοδικά. Οι εικόνες του καλύπτουν όλο τον κόσμο: πορτρέτα αστέρων του κινηματογράφου και πολιτικών, φωτογραφίες μόδας, φωτορεπορτάζ. Οι επαγγελματικές αναθέσεις εξασφάλιζαν τα προς το ζην για την οικογένειά του, ενώ του επέτρεπαν να ταξιδεύει και να τραβά ασπρόμαυρες φωτογραφίες για τις οποίες έγινε διάσημος. Οι καλλιτεχνικές του ευαισθησίες και η οξυδερκής του ματιά στην απεικόνιση των σχέσεων μεταξύ ανθρώπων, τόπων και πραγμάτων αποκαλύπτουν τον κόσμο με έναν μοναδικό τρόπο, αναδεικνύοντας τον παραλογισμό της ζωής αλλά και την ομορφιά της, ακόμη και στις πιο συνηθισμένες καθημερινές συνθήκες.
«Το χρώμα περιγράφει. Το ασπρόμαυρο ερμηνεύει», συνήθιζε να λέει στον εκάστοτε φωτογραφιζόμενο
Με έδρα τη Νέα Υόρκη, ο Ερβιτ όργωσε τις ηπείρους, βρισκόταν πάντα εκεί όπου χτυπούσε η καρδιά των γεγονότων: πάνω από το υπόγειο μετρό, δίπλα στη Μέριλιν Μονρόε που της σηκώνει ο αέρας το λευκό φόρεμα, με τον Κένεντι στο Οβάλ Γραφείο, με την Τζάκι στην κηδεία του. Οι φωτογραφίες του λειτουργούν ως ιστορικό ημερολόγιο, καταγράφοντας τα σημαντικά γεγονότα 50 χρόνων. Τα παρέδωσε στο κοινό σαν να ήταν αυτός που μπόρεσε να τα δει όλα. Μέλος της Magnum Photos, διετέλεσε και πρόεδρος για τρεις θητείες.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του -πέθανε το 2023-, αφοσιώθηκε στη σύσταση του αρχείου του, που αποτελείται από σχεδόν μισό εκατομμύριο διαφάνειες 35 χιλιοστών -Kodachrome και Ektachrome- που παρήγαγε κατά τη διάρκεια της μακράς καριέρας του, με σκοπό την έκδοση της επικής συλλογής 450 σελίδων «Elliot Erwitt's Kolor» από τον οίκο teNeues το 2013. Η νέα ομότιτλη έκδοση τώρα ξαναζωντανεύει τον μύθο του με ανανεωμένο υλικό.
Το χρώμα και οι λεπτομέρειες είναι τόσο καθαρές που δίνουν στον θεατή την εντύπωση ότι παρευρίσκεται στον τόπο και στον χρόνο αναφοράς. Είτε πρόκειται για παγκόσμιους ηγέτες είτε για showgirls, τα θέματα του Ερβιτ αντανακλούν μια ειρωνική και εκλεκτική ευαισθησία. Οι αντιπαραθέσεις και οι αλληλεπιδράσεις των ειδώλων -σκύλοι, γυναίκες, διασημότητες ή παραθεριστές από το Λας Βέγκας μέχρι τη Βενετία- αποκαλύπτουν τον κόσμο υπό τη διορατική και συχνά χιουμοριστική οπτική του.
«Οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες μου είναι οι ενδιάμεσες στιγμές. Οι έγχρωμες ήταν η “δεύτερη φωτογραφική μηχανή” μου»
Η ευρεία αναγνώριση των ασπρόμαυρων φωτογραφιών του έχει επισκιάσει ένα σύνολο έγχρωμων έργων του. Ο Ερβιτ είναι φωτογράφος μιας εποχής όπου το έγχρωμο φιλμ δεν θεωρούνταν κατάλληλο για καλλιτεχνική έκφραση. Ελάχιστοι φωτογράφοι τότε εργάζονταν με το χρώμα, κάτι που για εκείνον αποτέλεσε πρόκληση. Οι έγχρωμες φωτογραφίες του είναι λιγότερο θεατρικές και περισσότερο ενημερωτικές καταγραφές. Κρύβουν όμορφες ιστορίες αλλά εξακολουθούν να αποκαλύπτουν την τέχνη του, τη διορατικότητα και την ιδιοφυΐα του.
«Πολλές φωτογραφίες τις είχα ξεχάσει ή δεν ήξερα καν ότι υπήρχαν. Κάποιες ήταν από αποστολές, άλλες όχι. Χρονολογούνται από τις αρχές της δεκαετίας του '50. Θυμάμαι να τραβάω καθεμία από αυτές τις αγαπημένες φωτογραφίες κάτω από ειδικές συνθήκες. Οταν τις τραβούσα, δεν φανταζόμουν ότι θα έβγαιναν σε βιβλίο 50 χρόνια αργότερα», ανέφερε με την παλαιότερη έκδοση στα χέρια του. «Νιώθω ότι ξαναζώ τις στιγμές. Οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες μου είναι οι ενδιάμεσες στιγμές. Λειτουργούν περισσότερο ως ημερολόγιο και είναι εξίσου περιεκτικές. Οι έγχρωμες ήταν το αριστερό μου χέρι - η “δεύτερη φωτογραφική μηχανή” μου. Εύχομαι αυτό το λεύκωμα να διασκεδάσει και να ψυχαγωγήσει». Η πολύχρωμη κληρονομιά του επανέρχεται λοιπόν στο προσκήνιο με τη νέα έκδοση «Elliot Erwitt’s Kolor» της teNeues, ξυπνώντας μας το κέφι και την αγάπη για τη ζωή ◆
getty image/ideal image
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr