anastasopoulos_www

Ήταν ο Πινοσέτ... νεοφιλελές;

Βασ. Αναστασόπουλος

Θέλει επανίδρυση, επανεκκίνηση το κράτος; Θέλει. Χρειάζεται θεσμικές αλλαγές σε όλους τους τομείς; Χρειάζεται. Έχει ανάγκη από «ξήλωμα» παλαιοκομματικών νοοτροπιών και αντιλήψεων, προκειμένου να έχει ελπίδα να... επιζήσει; Έχει. Σε αυτά, λίγο-πολύ, συμφωνούμε όλοι. Και είναι αυτά που η επόμενη κυβέρνηση οφείλει, έστω, να προσπαθήσει να κάνει.

Εάν η επόμενη κυβέρνηση, δε, είναι αυτή της ΝΔ, τότε έχει έναν λόγο παραπάνω να προχωρήσει σε σαρωτικές αλλαγές. Γιατί, αν αφήσει τα πράγματα όπως τα βρήκε και εστιάσει μόνο σε παροχές και φοροελαφρύνσεις, ουδόλως θα απέχει από την πολιτική της σημερινής κυβέρνησης, την οποία φιλοδοξεί να διαδεχθεί.

Έχοντας μπει, λοιπόν, σε μια μακρά προεκλογική περίοδο, η Νέα Δημοκρατία αφήνει, σταδιακά, να αποκαλυφθούν ορισμένα από τα σχέδιά της. Μιλώντας ακριβώς για τις θεσμικές αλλαγές στο κράτος, ο τομεάρχης Εσωτερικών του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Μάκης Βορίδης, δήλωνε πρόσφατα: ««Πρέπει να υπάρξει στρατηγική ήττα των ιδεών της Αριστεράς, για να μην ξαναβρεθεί στην εξουσία με οποιαδήποτε μορφή της. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης πρέπει να κάνει παρεμβάσεις στο κράτος και στους θεσμούς, για να μην έρθει ξανά η Αριστερά στην εξουσία, γιατί οι ιδέες της είναι ελαττωματικές». Και, πάνω που κάθε λογικά σκεπτόμενος άνθρωπος έμπαινε στη διαδικασία να αναρωτηθεί εάν στη Νέα Δημοκρατία... φαντασιώνονται Χούντες ή εάν επρόκειτο για... μεμονωμένο περιστατικό, ήρθε ο τομεάρχης Δικαιοσύνης του κόμματος, Κώστας Καραγκούνης, να μην αφήσει καμία αμφιβολία. Μιλώντας για το ασφαλιστικό, ξεκαθάρισε τις προθέσεις του κόμματός του. «Θα ανατρέψουμε» είπε, «το νόμο Κατρούγκαλου, που έτσι κι αλλιώς θα είναι προς όφελος των συνταξιούχων κι από κει και πέρα θα δώσουμε την δυνατότητα της επικουρικής ασφάλισης, από έναν προσωπικό κουμπαρά. Ο πρώτος που εφάρμοσε αυτό το σύστημα, που ήταν το πιο επιτυχημένο παγκοσμίως, ήταν ο δικτάτορας Πινοσέτ στη Χιλή. Ισχύει στην Ευρώπη, ισχύει και στην Αμερική».

Μην βιαστείτε να βγάλετε συμπεράσματα. Προφανώς, η Νέα Δημοκρατία δεν σκοπεύει να αρχίσει να... πετάει από το αεροπλάνο τους αντιφρονούντες, όπως έκανε ο Πινοσέτ. Θέλει ωστόσο να εφαρμόσει το ασφαλιστικό του Χιλιανού δικτάτορα, οπότε είναι μάλλον χρήσιμο να εξηγήσουμε τι σημαίνει αυτό επί του πρακτέου.

Το ασφαλιστικό μοντέλο στη Χιλή είναι εμπνεύσεως της σχολής του Σικάγου, με εκφραστές τον Μίλτον Φρίντμαν και τα παιδιά του («Chicago boys») και εφαρμόστηκε το 1981. Είναι γνωστό ως «τριφασικό σύστημα» και οι πυλώνες του -σε διάφορες παραλλαγές- είναι οι εξής:

- Ο πρώτος πυλώνας είναι η «εθνική σύνταξη», που καλύπτεται από τη γενική φορολογία.

- Ο δεύτερος πυλώνας χρηματοδοτείται από υποχρεωτικές εισφορές.

- Ο τρίτος πυλώνας βασίζεται στο κεφαλαιοποιητικό σύστημα και είναι οργανωμένος σε επαγγελματική βάση (επαγγελματικά ταμεία) ή είναι απολύτως ιδιωτική ασφάλιση.

Η κατεδάφιση της κοινωνικής ασφάλισης ήταν εκ των βασικών συντελεστών του «χιλιανού θαύματος», όπως αναφωνούσαν οι θαυμαστές της «ελεύθερης αγοράς». «Η Χιλή προχώρησε γρηγορότερα από κάθε άλλη χώρα της Νοτίου Αμερικής προς την πραγματική ελεύθερη αγορά. Το αποτέλεσμα είναι ορατό σε όλους: επτά ολόκληρα χρόνια οικονομικής ανάπτυξης». Με αυτά τα λόγια επαινούσε τον Αουγούστο Πινοσέτ ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζορτζ Μπους, κατά την επίσημη επίσκεψή του στη Χιλή, στις 5 Δεκεμβρίου του 1990. Και προσέθετε: «Δικαιούστε τη φήμη του οικονομικού μοντέλου για άλλες χώρες στην περιοχή και σ' ολόκληρο τον κόσμο. Η αφοσίωσή σας σε λύσεις που στηρίζονται στην αγορά εμπνέει το ημισφαίριο».

Ένας από τους «αρχιτέκτονες» της ιδιωτικοποίησης της κοινωνικής ασφάλισης ήταν ο Χοσέ Πινέρα, που υπηρέτησε τη χιλιανή χούντα ως γραμματέας της Ασφάλισης. Ο Πινέρα επέλεξε την 1η Μαΐου 1981 ως ημέρα κατάργησης της δημόσιας ασφάλισης, έτσι ώστε «να μην γιορτάζεται η Πρωτομαγιά ως ημέρα ταξικής πάλης, αλλά ως ημέρα ελεύθερης επιλογής συστήματος σύνταξης». Μια «ελεύθερη επιλογή συστήματος σύνταξης», που οδήγησε σε έξι ασφαλιστικά μονοπώλια, τα οποία για 35 χρόνια λυμαίνονταν τις ασφαλιστικές εισφορές εκατομμυρίων Χιλιανών εργαζομένων, οδηγώντας τους συνταξιούχους στη φτώχεια. Τα έξι συνταξιοδοτικά μονοπώλια είναι γνωστά στη Χιλή με το ακρωνύμιο «AFP». Ανάμεσά τους οι ασφαλιστικοί όμιλοι «ΜetLife» και «Principal Financial Group». Το σύστημα παρακρατεί από τους εργαζομένους το 10% των μισθών τους σε ατομικούς λογαριασμούς, που εκμεταλλεύονται τα ιδιωτικά μονοπώλια καθ' όλη τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου, αποκομίζοντας τεράστια κέρδη. Αυτά τα έξι μονοπώλια διαχειρίζονται περιουσιακά στοιχεία, αξίας περίπου 160 δισεκατομμυρίων δολαρίων (141,1 δισ. ευρώ).

Οι άνδρες παίρνουν κατά μέσο όρο μόλις το 38% των ασφαλιστικών εισφορών που παρακρατήθηκαν επί χρόνια και οι γυναίκες το 33% (επειδή ο μέσος όρος ζωής τους είναι μεγαλύτερος). Έτσι, μια μέση σύνταξη έπειτα από τουλάχιστον 35-40 χρόνια σκληρής δουλειάς δεν ξεπερνά τα 450 δολάρια (387 ευρώ), ποσό που φθάνει ίσα-ίσα για να καλύψει μόνο το κόστος διατροφής και άκρως στοιχειώδεις δαπάνες. Υπολογίζεται ότι, μεταξύ 2007 και 2014, το 80% των συντάξεων στη Χιλή ήταν πολύ χαμηλότερες από τον κατώτατο μισθό και το 44% αυτών κάτω από το όριο της φτώχειας.

Από τα παραπάνω προκύπτει το συμπέρασμα ότι το «ασφαλιστικό Πινοσέτ» μάλλον δεν είναι το ιδανικότερο μοντέλο για το συνταξιοδοτικό σύστημα μιας χώρας -πολλώ, δε, μάλλον, της Ελλάδας, που... υποτίθεται ότι μόλις πριν από λίγες ημέρες εξήλθε των Μνημονίων.

Υπάρχει ωστόσο και ο αντίλογος. Οι οπαδοί του Φρίντμαν θα υποστηρίξουν ότι, ασχέτως της ηθικά αμφίβολης επιλογής του να βοηθήσει στην οικονομική ανάπτυξη της Χιλής κατά τη διάρκεια ενός απάνθρωπου καθεστώτος, το τελικό αποτέλεσμα των οικονομικών πολιτικών του ήταν, οικονομικά μιλώντας, θετικό. Η χώρα ξέφυγε από τον πληθωρισμό που διέλυε τα εισοδήματα, από την οικονομική στασιμότητα που διέλυε οικογένειες και από την ανεργία που διέλυε ζωές -μικρή «λεπτομέρεια»: ο Πινοσέτ συνέχισε να σκοτώνει ανθρώπους, ανεξάρτητα από το εργασιακό τους καθεστώς.

Ο Φρίντμαν και η Σχολή του Σικάγου δεν πήραν μέρος στο πραξικόπημα που ανέτρεψε τον Αλιέντε και έφερε τον στρατηγό Πινοσέτ στην εξουσία. Αλλά με τις συμβουλές τους βοήθησαν το καθεστώς να «πετύχει» οικονομικά. Να μακροημερεύσει, πολλαπλασιάζοντας τα θύματά του. Επέβαλαν σκληρά νεοφιλελεύθερα μέτρα και χτύπησαν ανηλεώς το κοινωνικό κράτος και τους εργαζομένους. Το έργο τους δεν ήταν δύσκολο. Κόμματα και συνδικάτα είχαν διαλυθεί και, όποιον αντιδρούσε, τον αναλάμβανε η μυστική αστυνομία του Πινοσέτ, γνωστή ως «DΙΝΑ» ή, αν προτιμάτε, «Γκεστάπο της Χιλής».

Τα πράγματα, λοιπόν, είναι ξεκάθαρα, όπως και οι επιλογές. Έγραφε στο «Βήμα» ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Ριχάρδος Σωμερίτης, ήδη από το 2006, ότι ο φιλελευθερισμός είναι δημοκρατία, δικαιώματα του ανθρώπου, καταξίωση των προσωπικών επιλογών. Είναι όμως και δογματική, με «θρησκευτική ευλάβεια» πίστη στις απόλυτες ρυθμιστικές ικανότητες της αγοράς και στην παντελή απουσία του κράτους από την οικονομία.

Όταν η όποια Αριστερά δεν συμμερίζεται τις πολιτικές αρχές του φιλελευθερισμού, οδεύει σε υπαρκτές δικτατορίες. Όταν «φιλελεύθεροι» θεωρούν ότι η αγορά οδηγεί στην ελευθερία, τότε έχουμε Χιλή, Πινοσέτ και Φρίντμαν: τον υπαρκτό νεοφασισμό...

ΣΧΟΛΙΑ (26)

Χιλιανός

Άρθρο που αναπαράγει τα ψέματα που ανακυκλώνονται στην Ελλάδα. Ας πληροφορήσω λοιπόν τον κύριο Αναστασόπουλο, ότι η Χιλή είναι η σταθερότερη πολιτικά χώρα της Λατινικής Αμερικής, και ταυτόχρονα μακράν η πιο αναπτυγμένη οικονομικά. Αυτά δε τα οφείλει στο σύνταγμα του Πινοτσέ (όπως συνήθως προφέρεται), το οποίο ισχύει ακόμη, σχεδόν 30 χρόνια μετά από την απομάκρυνση της χούντας. Μετά από τόσες κυβερνήσεις, σε μερικές των οποίων συμμετείχαν και οι κομμουνιστές, το σύνταγμα Πινοτσέ δεν έχει αλλάξει, και είναι ο πυλώνας της καλλίτερης δημοκρατίας της Ν. Αμερικής. Να τον πληροφορήσω επίσης, ότι η χούντα απομακρύνθηκε με ψηφοφορία, δεν έπεσε. Ότι ο αγαπημένος της Ελληνικής αριστεράς Αλλιέντε, είχε "πετύχει" πληθωρισμό 600%, και ο λαός είχε κατεβεί στους δρόμους εξαιτίας του: Βλέπε διαδηλώσεις της κατσαρόλας, και τις μεγάλες απεργίες των εργατών των ορυχείων, που ήταν αυτοί που αρχικά τον στήριξαν. Ότι το ανώτατο δικαστήριο είχε καταγγείλει την κυβέρνηση Αλλιέντε ότι αγνοούσε συστηματικά τις αποφάσεις δικαστηρίων - δε μιλάμε για μία ή δύο, αλλά για χιλιάδες αποφάσεις! Και το πιο βασικό: Στις 22 Αυγούστου 1973, λίγες μέρες πριν το παραξικόπημα, η ίδια η Βουλή που στήριξε την κυβέρνηση Αλλιέντε, με ψήφους 81-47 κατήγγειλε την κυβέρνηση ότι παραβιάζει το σύνταγμα και επιδιώκει την εγκαθίδρυση δικτατορίας, και κάλεσε τον στρατό να επέμβει! Η Βουλή κάλεσε το στρατό! Τη διαφθορά του καθεστώτος Αλλιέντε τη περιγράφει καλά ο Bruce Chatwin σε μια σελίδα του αριστουργήματός του "στη Παταγωνία". Φυσικά τα παραπάνω δεν αναιρούν το γεγονός ότι ο Πινοτσέ ήταν δικτάτορας, και μάλιστα μεγάλης σκληρότητας. Αλλά η αλήθεια θα πρέπει να λέγεται: Εφαρμόζοντας την πολιτική των Chicago boys, πέτυχε μεγάλη οικονομική ανάπτυξη, ευμάρεια για το λαό του, και στη συνέχεια ανάπτυξη πολιτικών ελευθεριών. Κυριολεκτικα by the book.

P

Πόσο κρίμα για μια χώρα που το πνευματικό επίπεδο του λαού είναι τόσο χαμηλό και τόσο....φασιστικό

Χαριλαος

Ακου πινοσετ..... βρε καραγκουνη δε σοβαρευεσαι προεκλογικα;

Γιώργος Χατζηγεωργίου

Μεγαλεπίβολα σχέδια αλλαγής του οικονομικού μοντέλου είχε και ο Τσίπρας και είδαμε τι εφάρμοσε. Αυτά που λέει η ΝΔ είναι ιδέες που θα μείνουν μόνο στα χαρτιά, οπότε τζάμπα ζαλίζεστε. Τόσο μεγάλη μεταρρύθμιση στο συνταξιοδοτικό δεν μπορεί να γίνει μέσα σε μια τετραετία (τουλάχιστον στις δημοκρατίες, οι δικτατορίες εξαιρούνται). Με δεδομένο το πώς λειτουργούν τα κόμματα εξουσίας στην Ελλάδα (πελατειακά, να μη δυσαρεστήσουμε κανέναν και με προοπτική μόνο τετραετίας, αφού ξέρουν πως δεύτερη ολόκληρη δύσκολα πιάνουν), το πολύ-πολύ να κάνουν μια μικρή αλλαγή, η οποία, αν δεν καταπέσει στα δικαστήρια, δε θα αλλάξει κάτι σοβαρό.

ΤΡ

άρθρο με την μισή αλήθεια που είναι χειρότερη από το ψέμα. Στο άρθρο η περιγραφεί του συστήματος είναι ελλείπείς.. αναλυτικά α) στην Χιλή μετά την συνταξιοδότηση μπορείς να εργάζεσαι χωρίς καμία μείωση στο ποσό της σύνταξης ενώ έχεις 4 επιλογές για το πως θα λάβεις την σύνταξη σου, μια είναι η λήψη της μηνιαίας σύνταξης όπου λαμβάνεις το 30,7% ως αναλογία επι του συνόλου των εισφορών σου και αυξάνεται με τον πληθωρισμό ετησίως, δύναται να λάβεις άμεσα όλο το ποσό που σου αναλογεί το οποίο ανέρχεται στο 70% των εισφορών σου και αν τα χρήματα τοποθετηθούν σε στοιχεία του δημοσίου είναι αφορολόγητα.. και δυο επιλογές όπου είτε αλλάζεις την περίοδο σύνταξιοδοτησεις είτε λαμβάνεις προκαταβολή. β) το ποσοστό του 10% αφορά τους πάντες και είναι το σύνολο των εισφορών δεν υπάρχουν άλλες επιβαρύνσεις ενώ περιλαμβάνει τον τομέα υγείας!!, στην Ελλάδα του Συριζα το ΙΚΑ έχει συνολικά 26% ενώ για τον ΕΦΚΑ.. (πηγή ΟΟΣΑ) Οι επιδόσεις της Χιλής με απαρχή το 1981 είναι 1) ΑΕΠ απο τα 28 δις σε 277 δις αύξηση >800% 2) εισόδημα από $2.800 σε $ 13.400 αύξηση 400% 3) αύξηση προσδόκιμου ζωης απο τα 70 έτη στα 80 έτη 4) αύξηση του πληθυσμού από τα 11 εκατ. στα 17,9 εκατ. αύξηση 63%!!! (πηγή Παγκόσμια Τράπεζα) ΥΓ1 στην Ελλάδα με εξαίρεση των τομέα αυτοκινήτου 5 εταιρείες ελέγχουν το 70% της αγοράς ΥΓ2 άρθρο για δηλώσεις του τομεάρχη της ΝΔ αλλά για τον ανασχηματισμό σιγή.. ΥΓ3 η αναλογία εισφορών και εθνικής σύνταξης με βάση τον νόμο Κατρούγκαλου σε σχέση με την Χιλή προκύπτει 142 ευρώ..

Γιώργος 45

Κύριε Αναστασόπουλε δεν αντιλαμβάνεστε ότι η φράση "έξη μονοπώλια" είναι σχήμα οξύμωρο;;;; Μία επιχείρηση= μονοπώλιο, δύο επιχειρήσεις=δυοπώλειο, λίγες επιχειρήσεις= ολιγοπώλειο. Αλλά βέβαια το "μονοπώλειο" ακούγεται ποιο τρομακτικό, έτσι δεν είναι;;;; Άσε που η Αριστερά μας έχει κάνει κανονική πλύση εγκεφάλου τόσα χρόνια με τους "αγώνες" της εναντίον των μονοπωλείων, εκτός βέβαια από το ΚΡΑΤΙΚΟ μονοπώλειο το οποίο, ως δια μαγείας, γίνεται καλό καγαθό. Επί της ουσίας τώρα, το μοντέλο Πινοσέτ ήταν και είναι το καλύτερο και λίγο-πολύ τα περισσότερα προηγμένα κράτη του κόσμου παραλλαγές αυτού του συστήματος έχουν εφαρμόσει. Η οικονομική πολιτική του Πινοσετ απέτυχε τελικά, παρόλα τα θεαματικά θετικά αποτελέσματα της για αρκετά χρόνια, επειδή τελικά λόγω του αυταρχισμού και της διαφθοράς του καθεστωτος οδήγησε σε μεγάλες ανισότητες μεταξύ των επι μέρους τμημάτων του πληθυσμού και της κατάργησης θεμελιωδών ελευθεριών των πολιτών.

Τι σημαινει societas .

Κοινωνικό κράτος έχουν οι κοινωνίες , δηλαδή τα σύνολα ανθρώπων με κοινά στοιχεία . Δεν υπάρχει ηθική νομιμοποίηση και , το βασικότερο , ΔΕΝ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ , για να πληρώνουμε νοσοκομεία και συντάξεις για όλον τον πλανήτη . Άρα , αφού άνοιξαν τα σύνορα και πολιτογραφείται όλη η ανθρωπότητα , είναι μαθηματικώς αδύνατο (αλλά και χωρίς ηθική νομιμοποίηση) να πληρώνουν οι Έλληνες της Πάτρας νοσοκομεία για τους Πακιστανούς των Αθηνών και να πληρώνουν οι Αλβανοί της Κρήτης συντάξεις για τους Αφγανούς της Κέρκυρας . Δεν τους συνδέει τίποτα . Όπως οι Κορεάτες της Καλιφορνιας δεν πληρώνουν για τους Έλληνες της Αστόριας και οι Μεξικανοι του Τέξας δεν πληρώνουν για τους Αφρικανούς του Μισισσιπή . Έχουν μόνο σερίφη και στρατό , ούτε κρατική τηλεόραση (το c-span είναι ιδιωτικό) ούτε κρατικά νοσοκομεία και συντάξεις , ούτε κρατικό ρεύμα . Αυτά κρίθηκαν οριστικά όταν η Τασία άνοιξε τα σύνορα , (απλά είμαστε αναλφάβητοι από πολιτική οικονομία) και , ευτυχώς , είναι πια αναπόδραστα . Αναζητήστε το σύντομο σχόλιο open borders and the welfare state στο heritage foundation για περισσότερα (μάλιστα αυτοί ως σωστοί αμερικανοί δεν προτείνουν σύνορα , αλλά κατάργηση και των κουπονιών τροφής ).

κωστας

Δεν θα ασχοληθω πολυ με την ακριβεια/αληθεια των αριθμων, ουτε με την αντικειμενικοτητα του αρθρου ("λυμαινονταν"...). Προφανως, κανεις δεν περιμενει μια εταιρια να διαχειριζεται κεφαλαια χωρις να παιρνει κερδος (συνηθως 0.5-1%) και η δουλεια δεν ειναι ευκολη. Δεν ειναι λιγοι μανατζερ που φευγουν με συνοπτικες διαδικασιες οταν ο διπλανος τους παει λιγο καλυτερα. Και αν μπορουν να βγαζουν ενα σταθερο 7% μακροπροθεσμα (συνηθως πολυ περισσοτερο), χαλαλι τους το 1%. Αλλα εκει που πραγματικα κολλησα ηταν στο "μονοπωλιο των 6"!!!! Και σε αντιπαραθεση, υποθετω ειναι η "δημοκρατια του ενος κρατικου οργανισμου"!!!.. Ε ρε κατι Καρανικες και Νοτοπουλου που σας χρειαζονται!

Δημοσιογραφος

Πληρώστε κι άλλο , 80% φορολογία είναι λίγο . Εξάλλου οι δημοσιογράφοι πληρώνουμε 20% , όσο κι αν βγάζουμε , φλατ . Αλλά αυτό που ισχύει για μας δεν είναι για την πλεμπα . Αν πληρώνατε όλοι 20% φλατ , θα είχαμε ισονομία , που ακούστηκε .

Ελεος καπου

Ελλάδα 1980: 250.000 ΔΥ , 1 εκατ. συνταξιούχοι . Ελλάδα 2018 : 800.000 ΔΥ , 3.000.000 συνταξιούχοι ! 63% του πληθυσμού κρατικοδίαιτο ! Όταν μιλάτε για Κέινς και New Deal , να θυμόμαστε ότι τότε οι δαπάνες των ΗΠΑ ήταν 5% (πέντε) του ΑΕΠ . Και με το New Deal πήγαν 9% (καΙ ηταν ΕρΓα υποδομων , οχΙ συνταξΕΙσ) . Αν ο Κέινς έβλεπε την σημερινή Ελλάδα , με δαπάνες κράτους 65% του ΑΕΠ , θα έλεγε άραγε να αυξηθεί το κράτος ή μήπως να περιοριστεί στο 10% του ΑΕΠ , όσο οι ΗΠΑ επι New Deal ;

Φόρτωση περισσότερων σχολίων
ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία