Στον πρωταγωνιστικό ρόλο της Θεσσαλονίκης διαχρονικά, αλλά με έμφαση στους βυζαντινούς χρόνους, στην επίδραση που άσκησαν στην ταυτότητα της πόλης αυτοκράτορες, πνευματικοί άνθρωποι και ιστορικοί ηγέτες, αλλά και στις αναπτυξιακές προοπτικές της με βάση και την αξιοποίηση του ιστορικού της παρελθόντος, αναφέρθηκαν στις ομιλίες και στα μηνύματά τους μέλη της κυβέρνησης, πανεπιστημιακοί, ιερωμένοι, στην εκδήλωση, με θέμα τη «Βυζαντινή Θεσσαλονίκη» στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης.
Στην μακραίωνη ιστορική πορεία της πόλης και τις δυνατότητες της σήμερα αναφέρθηκε στο γραπτό του μήνυμα ο υφυπουργός Εξωτερικών Ιωάννης Αμανατίδης. «Ως μέρος της βυζαντινής αυτοκρατορίας ήταν δεύτερη, μόνο μετά την πρωτεύουσα Κωνσταντινούπολη, καθιστώντας την ένα από τα μείζονα ευρωπαϊκά κέντρα της περιόδου» τόνισε στο μήνυμα του ο υφυπουργός Εξωτερικών, προσθέτοντας ότι λόγω της εμπορικής και στρατηγικής της θέσης εξελίχθηκε κατά τους νεώτερους ιστορικά χρόνους σε μια «πολυεθνική πόλη», με ένα μοντέλο «ειρηνικής συνύπαρξης» εθνοτικών και θρησκευτικών ομάδων, «που όμοιο του δεν έχει παρατηρηθεί, εκείνη την εποχή στην ευρωπαϊκή ήπειρο».
«Χρειάζεται, ωστόσο, να σταθεί κανείς σε μια συλλογική προσπάθεια επικαιροποίησης του βυζαντινού παρελθόντος της πόλης, απαλλαγμένου από προκαταλήψεις. Η ένταξη της Θεσσαλονίκης στο παγκόσμιο δίκτυο βυζαντινών πόλεων, όπως και η προσέγγιση τουριστικού ρεύματος, το οποίο αναπτύσσεται γύρω από αυτή τη θεματική, είναι από τις πρώτες προκλήσεις που οφείλουμε όλοι να αντιμετωπίσουμε» υπογράμμισε ο κ. Αμανατίδης.
Στους ιστορικούς λόγους που δεν επέτρεψαν την αξιοποίηση των επιτευγμάτων του Βυζαντίου, μετά την κατάλυση του το 1452, σε αντίθεση με τη διαφορετική εξέλιξη που υπήρξε στις «προστατευμένες χώρες της δυτικής Ευρώπης» και μάλιστα με τη συμβολή πνευματικών ανθρώπων του Βυζαντίου στην δυτική Αναγέννηση αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στο γραπτό της μήνυμα η υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας - Θράκης) Μαρία Κόλλια - Τσαρουχά και πρόσθεσε:
«Οφείλουμε να εργαστούμε για την ανάκτηση, όχι μόνο της ιστορικής μας συνέχειας, αλλά και των επιτευγμάτων του Βυζαντίου που θάφτηκαν κάτω από τις ιστορικές εξελίξεις» είπε η κ. Κόλλια - Τσαρουχά και πρόσθεσε: «Αυτή η προσπάθεια δε θα μπορούσε να ξεκινήσει από αλλού, εκτός από τη Θεσσαλονίκη. Γιατί η πόλη αυτή αποτελεί την ελληνική πόλη με την μεγαλύτερη ιστορική σχέση με το Βυζάντιο και με την ουσία της ύπαρξης του».
Στην Ιστορία της πόλης, με έμφαση στο βυζαντινό της παρελθόν, αναφέρθηκε στην ομιλία του ο αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος ο Β', υπογραμμίζοντας ότι είναι η πνευματική και χριστιανική ταυτότητα της πόλης είναι δημιουργικό και προωθητικό στοιχείο και για την ανάπτυξη της και για την προοπτική της στο μέλλον.
Την επίδραση που άσκησε ο χριστιανισμός στην ταυτότητα της πόλης υπογράμμισε ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης 'Ανθιμος.