Ρωσικός «δάκτυλος» πίσω από τους εμπρησμούς σε περιουσιακά στοιχεία του Στάρμερ: Ο διπλωμάτης «El Money», ο 22χρονος Ουκρανός και οι αμοιβές

Ρωσική εμπλοκή στους εμπρησμούς που στόχευσαν περιουσιακά στοιχεία συνδεδεμένα με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, τον Μάιο του 2025, αποκαλύπτουν στοιχεία ερευνών που πραγματοποίησαν το BBC και οι Financial Times.

Σύμφωνα με αυτά, πίσω από την οργάνωση των επιθέσεων φέρεται να βρισκόταν ένας νεαρός Ρώσος διπλωμάτης, ο οποίος συντόνιζε τις ενέργειες μέσω κρυπτογραφημένων επικοινωνιών και δικτύων που συνδέονται με ρωσικές επιχειρήσεις επιρροής και παραπληροφόρησης.

Η εξέλιξη αυτή προσδίδει νέα διάσταση σε μια υπόθεση που είχε προκαλέσει πολιτικό και διπλωματικό αντίκτυπο στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Κατά τη διάρκεια της δίκης τριών ανδρών που κατηγορήθηκαν για τη σειρά εμπρησμών, η ταυτότητα του ανθρώπου που έδινε τις εντολές παρέμενε άγνωστη.

Στα δικαστικά έγγραφα αναφερόταν μόνο με το ψευδώνυμο «El Money», ένας ρωσόφωνος χειριστής που επικοινωνούσε μέσω κρυπτογραφημένων εφαρμογών και πραγματοποιούσε πληρωμές μέσω κρυπτονομισμάτων.



Σύμφωνα με το BBC, πίσω από το συγκεκριμένο ψευδώνυμο βρισκόταν ο 23χρονος Ρώσος διπλωμάτης Γεβγκένι Λιούκσιν, γιος ανώτερου Ρώσου αξιωματούχου.

Το βρετανικό δίκτυο υποστηρίζει ότι ο Λιούκσιν είχε εκπαιδευτεί σε επιχειρήσεις πληροφόρησης και προπαγάνδας και διατηρούσε επαφές με υψηλόβαθμα στελέχη του ρωσικού κρατικού μηχανισμού. Φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν τον εμφανίζουν δίπλα στον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας, Αλεξάντερ Γκρούσκο.

Το BBC υποστηρίζει ότι οι εμπρησμοί αποτελούσαν μόνο ένα μέρος μιας ευρύτερης επιχείρησης σαμποτάζ, παραπληροφόρησης και κοινωνικής αποσταθεροποίησης, η οποία συνδέεται με κρατικές ρωσικές δομές.

Σύμφωνα με την έρευνα, οι χειριστές χρησιμοποιούσαν το Telegram και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να δημιουργούν ψεύτικες ακροδεξιές και μουσουλμανικές οργανώσεις, με στόχο την υποκίνηση βανδαλισμών, τη δημιουργία εντάσεων και την ενίσχυση του κοινωνικού διχασμού στη Βρετανία.

Η δράση του «El Money»

Οι Financial Times αναφέρουν ότι ο «El Money» βρισκόταν στη Ρωσία και διατηρούσε στενές σχέσεις με την ομάδα κυβερνοακτιβιστών NoName057(16), την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χαρακτηρίσει φιλορωσικό εγχείρημα με κρατική υποστήριξη.

Εκτός από την επίθεση στην κατοικία του Στάρμερ στο Ίσλινγκτον του Λονδίνου, όπου διέμενε τότε η κουνιάδα του πρωθυπουργού, ο φερόμενος συντονιστής φέρεται να στρατολογούσε άτομα για να ζωγραφίζουν αντι-ισλαμικά συνθήματα σε τζαμιά και άλλους χώρους της βρετανικής πρωτεύουσας.

Οι άνθρωποι που χρησιμοποιούνταν για τέτοιες ενέργειες φαίνεται πως ήταν κυρίως νεαροί που αναζητούσαν εύκολο οικονομικό κέρδος.

Οι καταδίκες και οι επιθέσεις

Κεντρικό πρόσωπο της υπόθεσης ήταν ο 22χρονος Ρομάν Λαβρίνοβιτς, Ουκρανός που είχε μετακομίσει στη Βρετανία μετά τη ρωσική εισβολή στην πατρίδα του.

Αναζητώντας εργασία μέσω διαδικτύου, ήρθε σε επαφή με τον «El Money», ο οποίος φέρεται να του προσέφερε 3.000 λίρες σε κρυπτονόμισμα για να βάλει φωτιά σε αυτοκίνητο και ακίνητα στο βόρειο Λονδίνο.

Ο Λαβρίνοβιτς στρατολόγησε τον 27χρονο Στανισλάβ Κάρπιουκ, ενώ κατηγορήθηκε και ο 35χρονος Πέτρο Ποτσινόκ. Ο τελευταίος τελικά αθωώθηκε.

Οι έρευνες των Αρχών συνέδεσαν γρήγορα τον Λαβρίνοβιτς με τα περιστατικά μέσω καμερών ασφαλείας, στοιχείων τηλεφωνικής παρακολούθησης, μετακινήσεων με λεωφορεία και φωτογραφιών που είχε αποθηκεύσει στο κινητό του τηλέφωνο.



Μεταξύ των στόχων βρέθηκαν ένα Toyota Rav4 που ανήκε παλαιότερα στον Στάρμερ, ακίνητο που διαχειριζόταν εταιρεία συνδεδεμένη στο παρελθόν με τον Βρετανό πρωθυπουργό και κατοικία στην οποία διέμενε συγγενικό του πρόσωπο.

Σε μία από τις επιθέσεις, η κουνιάδα του Στάρμερ, Τζούντιθ Αλεξάντερ, αναγκάστηκε να καλέσει τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης καθώς το σπίτι γέμιζε καπνό.

Η ίδια περιέγραψε στο δικαστήριο ότι η κόρη της είχε τρομοκρατηθεί, ενώ εκείνη αντιμετώπισε δυσκολίες στην αναπνοή λόγω άσθματος.

Θεωρίες συνωμοσίας και παραπληροφόρηση

Μετά τις επιθέσεις, κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο ψευδείς ισχυρισμοί που παρουσίαζαν τους δράστες ως άτομα που είχαν προσωπική διαμάχη με τον Στάρμερ.

Οι θεωρίες αυτές υποστήριζαν ότι οι δύο βασικοί κατηγορούμενοι, οι οποίοι είχαν ασχοληθεί περιστασιακά με το μόντελινγκ, ήταν δήθεν σεξεργάτες και ότι η υπόθεση συνδεόταν με προσωπικές σχέσεις του πρωθυπουργού.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνοδεύονταν από κανένα αποδεικτικό στοιχείο, ωστόσο αναπαράχθηκαν ευρέως σε φιλορωσικά δίκτυα και λογαριασμούς κοινωνικών δικτύων.

Σύμφωνα με αναλυτές του ουκρανικού οργανισμού ανοικτών πηγών Molfar Intelligence Institute, η ταχύτητα διάδοσης αυτών των αφηγημάτων αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα οργανωμένης εκστρατείας παραπληροφόρησης.

Ρωσική στρατηγική «αναλώσιμων» πρακτόρων

Αναλυτές εκτιμούν ότι η υπόθεση φέρει τα χαρακτηριστικά μιας ευρύτερης ρωσικής στρατηγικής, κατά την οποία χρησιμοποιούνται μετανάστες ή πρόσφυγες ως «αναλώσιμοι» εκτελεστές επιχειρήσεων χαμηλού κόστους.

Σύμφωνα με το Molfar, τέτοιου είδους επιχειρήσεις προσφέρουν στη Μόσχα τη δυνατότητα άρνησης εμπλοκής, καθώς οι φυσικοί αυτουργοί συνήθως δεν γνωρίζουν ποιος βρίσκεται πίσω από τις εντολές που λαμβάνουν.

Ο ίδιος οργανισμός θεωρεί ότι η επιλογή στόχων που συνδέονται με τον εν ενεργεία πρωθυπουργό της Βρετανίας συνιστά σοβαρή κλιμάκωση και δύσκολα θα μπορούσε να έχει εγκριθεί χωρίς πολιτική κάλυψη από ανώτερα κλιμάκια της ρωσικής εξουσίας.

Η αντίδραση Λονδίνου και Μόσχας

Η ρωσική πρεσβεία στο Λονδίνο απέρριψε κατηγορηματικά κάθε σύνδεση της Μόσχας με την υπόθεση, υποστηρίζοντας ότι η Ρωσία δεν αποτελεί απειλή για τη Βρετανία και ότι δεν έχει επιθετικές προθέσεις απέναντί της.

Στη Βρετανία, η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονη πολιτική αντίδραση. Ο πρώην υπουργός Άμυνας Μπεν Γουάλας έκανε λόγο για «σαφή και σκόπιμη κλιμάκωση κατά του βρετανικού κράτους», ενώ η επικεφαλής των Συντηρητικών Κέμι Μπέιντενοχ καταδίκασε τις επιθέσεις, σημειώνοντας ότι κανένας πολιτικός δεν πρέπει να γίνεται στόχος βίας λόγω του δημόσιου αξιώματός του.

Οι δύο καταδικασθέντες αναμένουν πλέον την επιβολή της ποινής τους, ενώ σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο δικαστήριο, ο μυστηριώδης «El Money» δεν κατέβαλε ποτέ το σύνολο των χρημάτων που είχε υποσχεθεί στους εκτελεστές των επιθέσεων.