melas02

Κώστας Μελάς

Είναι γνωστό, παρότι αποκρύβεται επιμελώς, ότι τα μνημονιακά προγράμματα επέφεραν κατάρρευση των επενδύσεων (Ακαθάριστος Σχηματισμός Κεφαλαίου) περίπου κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες, με αποτέλεσμα οι επενδύσεις στην Ελλάδα το 2019 να βρίσκονται στο 11,8% του ΑΕΠ, έναντι περίπου 20,3% του μέσου όρου των χωρών της Ε.Ε.

1

Είναι γνωστό ότι τα βασικά μακροοικονομικά υποδείγματα που είναι ενσωματωμένα στα πανεπιστημιακά εγχειρίδια υποστηρίζουν ότι οι περιοριστικές δημοσιονομικές πολιτικές (οι αναφερόμενες ως «πολιτικές λιτότητας») μπορεί να έχουν αρνητικά αποτελέσματα στη βραχυχρόνια περίοδο, αλλά έχουν ουδέτερα ή θετικά αποτελέσματα στη μακροχρόνια περίοδο (καθόσον επιτρέπουν την αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων). 

Η Ελλάδα μετά την κρίση χρέους βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα πολυετές πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής που προκάλεσε έντονες επιπτώσεις στην οικονομία και στο κράτος και διαλυτικά φαινόμενα στην κοινωνία. 

1

Είναι πολύ δύσκολο, σχεδόν αδύνατον, να συνταχθεί πρόγραμμα ανασυγκρότησης της ελληνικής οικονομίας, εκ μέρους των ελληνικών πολιτικών κομμάτων, που να περιλαμβάνει σαφείς προτάσεις για ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο και παράλληλα των αναγκαίων μακροοικονομικών και μικροοικονομικών προσαρμογών, με βραχυπρόθεσμο στόχο την επανεκκίνηση της οικονομίας και με μακροπρόθεσμο την πλήρη απασχόληση σε ένα εξισορροπημένο αναπτυξιακό περιβάλλον

Κατατέθηκε τελικά η αναμενόμενη πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (27 Μαΐου) για τη δημιουργία του λεγόμενου Σχεδίου Ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας από την κρίση που έχει προκαλέσει η πανδημία COVID-19.

Eνώ στην Ενωμένη Ευρώπη έχει ενσκήψει, ίσως, η μεγαλύτερη κρίση μετά το 1929, το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας (ΣΔΓ), πιστό στις αρχές της στενής ερμηνείας -«κατά γράμμα»- του θεσμικού πλαισίου των συμφωνιών ίδρυσης της Ενωσης, επιχειρεί να αποτρέψει τη συνέχιση του προγράμματος αγοράς πιστοποιητικών χρέους που εκδίδουν τα κράτη-μέλη εκ μέρους της ΕΚΤ. Το ΣΔΓ έπρεπε να αποφανθεί σχετικά με την υποτιθέμενη παραβίαση των συνθηκών (ειδικά για το άρθρο 5 της Συμφωνίας για τη Λειτουργία της Ε.Ε.) με αφορμή την αγορά πιστοποιητικών χρέους των κρατών-μελών που είχε εφαρμοστεί από την εποχή του Μάριο Ντράγκι, το γνωστό QE1.

2

Οι προβλέψεις που δημοσιοποίησε την Τρίτη το ΔΝΤ για υποχώρηση του ΑΕΠ στην Ευρωζώνη κατά 7,5% το 2020 (με το βασικό σενάριο, δηλαδή το καλύτερο) δείχνουν με απόλυτη σαφήνεια το βάθος της κρίσης και τα προβλήματα που δημιουργούνται, τα οποία θα έπρεπε να αντιμετωπιστούν από κοινού και άμεσα από τις χώρες της Ευρωζώνης. Μόνο έτσι θα περιοριστούν οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις αυτής της πρωτοφανούς κρίσης.

28

Παρά το ότι ο ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ της ελληνικής οικονομίας για το 2019 θα ξεπεράσει το 2,0% και για το 2020 εκτιμάται ότι θα κυμανθεί περί το 2,5%, δεν θα πρέπει να αποφευχθεί η υπογράμμιση των υπαρκτών δυσκολιών στους τρεις βασικούς πυλώνες της μεγεθυντικής διαδικασίας του ελληνικού ΑΕΠ (εξαγωγές - επενδύσεις - ιδιωτική κατανάλωση). Συγκεκριμένα:

2

Ως βασική συνιστώσα της δημιουργίας της νέας παραγωγικής βάσης της ελληνικής οικονομίας έχουν ανακηρυχθεί οι Αμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ). Δίχως ΑΞΕ δεν μπορεί να υπάρξουν ανάπτυξη και νέα παραγωγική βάση. Η θέση αυτή δεν είναι καθόλου τυχαία ούτε συγκυριακή. Αντιθέτως βρίσκεται στο επίκεντρο της κυρίαρχης οικονομικής καθεστωτικής παγκοσμιοποιημένης αντίληψης, η οποία μάχεται καθετί που σχετίζεται με την έννοια του δημόσιου νοικοκυριού και της ενδογενούς ανάπτυξης της οικονομίας.

6

Διαβάζοντας στην πρόσφατη Ενδιάμεση Εκθεση για τη Νομισματική Πολιτική της Τραπέζης της Ελλάδος (Δεκέμβριος 2019) το κεφάλαιο για τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, βλέπουμε να παρουσιάζονται ενδιαφέροντα στοιχεία που αξίζουν να αναφερθούν.

1



Η επίτευξη διατηρήσιμων ρυθμών ανάπτυξης της οικονομίας και η βελτίωση των μακροοικονομικών μεγεθών της χώρας απαιτούν την ενεργό συνδρομή και του πιστωτικού συστήματος. Τα παραπάνω αποτελούν κοινό τόπο για τον ρόλο του τραπεζικού συστήματος στη μεγέθυνση μιας νομισματικής οικονομίας.

1

Η εύκολη, ως και χυδαία, κατηγοριοποίηση των όλο και περισσότερο διογκούμενων κοινωνικών διεργασιών που παρατηρούνται στις χώρες της αναπτυγμένης Δύσης ως εθνικολαϊκιστικών (όρος που στην εποχή μας χρησιμοποιείται ως το μοναδικό κλειδί που λύνει όλα τα σύγχρονα θεωρητικά και κοινωνικά προβλήματα) δεν προσφέρει απολύτως καμία θεωρητική ερμηνεία - κατανόηση του τι πραγματικά διακυβεύεται εκεί στον πυρήνα των κοινωνικών διεργασιών

4