Βασίλης Τσακίρογλου: Στο μυαλό του Ayrton Senna

Εχει περάσει τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια της ζωής του γράφοντας για τον αδικοχαμένο πιλότο, συλλέγοντας πληροφορίες και memorabilia, πηγαίνοντας ακόμη και μέχρι τη Βραζιλία για να γνωρίσει τους δικούς του και να ακούσει τον αέρα να φυσάει πάνω από την ψυχρή ταφόπλακα του μέρους όπου είναι θαμμένος. Ακόμη κι αν αυτή η νοερή συνομιλία ανάμεσα στον κορυφαίο πιλότο και το συγγραφέα έγινε μετά θάνατον, έχει ενδιαφέρον να δει κανείς τι μπορεί να καθήλωσε ένα γραφιά σε μια καρέκλα τόσα χρόνια, ώστε να καταθέσει αρχικά δύο τόμους που ξεπερνούν τις 1.200 σελίδες και πρόσφατα μια βιογραφία-ψυχογράφημα που μόλις κυκλοφόρησε με τον τίτλο Senna: Το Πνεύμα της Ταχύτητας από την Key Books.

Το θέμα για τον Τσακίρογλου δεν είναι μόνο να καταγραφούν οι αγωνιστικές επιδόσεις του Senna, ούτε καν να λυθεί ο γρίφος για το τι ακριβώς έριξε το μαγικό πιλότο πάνω στον τοίχο της Ταμπουρέλο, αλλά να εξηγηθεί η εμμονή για έναν άνθρωπο που μάγεψε και πλάνεψε εκατομμύρια άλλους σε ολόκληρο τον κόσμο.



Γι’ αυτό, αν ρωτήσεις το συγγραφέα τι είναι αυτό που τον έκανε να ταξιδέψει μέχρι τη μακρινή Βραζιλία, προκειμένου να αναπνεύσει από κοντά τον αέρα που ενέπνεε το σπουδαίο tricampeao, να σφίξει τα χέρια της μητέρας του και να αγκαλιάσει τον άνθρωπο που φαίνεται ότι ήταν πιο κοντά του από οποιονδήποτε άλλον, δηλαδή την αδελφή του, μπορεί να σου μιλάει ώρες ολόκληρες. Με άπειρες λεπτομέρειες για τα φθαρμένα γάντια που φορούσε ο Senna και τα οποία τράβηξε μέσα από ένα καλάθι που είχε κρυμμένο η μητέρα του, αλλά και για τον απλό κόσμο που μετέτρεψε έναν πιλότο της Formula 1 σε απόλυτο είδωλο. «Παντού έβρισκα κάτι ή κάποιον που θα είχε σχέση με τον Senna. Σε ένα εξοχικό στο Σάο Πάολο βρήκα μια πιτσιρίκα που έπαιζε με ένα παζλ που αναπαρίστανε τον Senna. Και δεν ήταν η μόνη» μου λέει. Η λεωφόρος, μάλιστα, που οδήγησε τον Τσακίρογλου από το αεροδρόμιο στα γραφεία όπου στεγάζεται το Ινστιτούτο Ayrton Senna έφερε το όνομά του – το ίδιο και δρόμοι ολόκληροι. «Η αδελφή του, Viviane Senna, είναι κάτι σαν αρχηγός της χώρας για τον τόπο της.

Αν και η αλήθεια είναι ότι πιο εύκολα κλείνεις ραντεβού με πρωθυπουργό παρά με εκείνη. Μου πήρε τέσσερα ολόκληρα χρόνια να πείσω την οικογένεια να με συναντήσει κι αυτό συνέβη μόνο αφότου εκδόθηκε ο πρώτος τόμος της βιογραφίας. Ήταν συγκινητικό, πάντως, που με το που μπήκα στο γραφείο της Viviane είδα από το ράφι της να προεξέχει το βιβλίο μου. Και κανείς δεν το πίστευε ότι η γυναίκα που δεν αφιερώνει ποτέ πάνω από δέκα λεπτά σε ένα ραντεβού κάθισε μαζί μου μία ολόκληρη ώρα». Μοναδική προϋπόθεση για να κλειστεί το ραντεβού ήταν ότι δεν θα υπήρχε καμία ατζέντα: ούτε συνέντευξη, ούτε κασετοφωνάκι, ούτε άλλου είδους διαμεσολαβήσεις που θα άλλαζαν το νόημα της συνάντησης. Κι αυτό δεν ήταν άλλο παρά η βαθιά αγάπη του βιογράφου και της οικογένειας για το σπουδαίο ταλέντο που χάθηκε νωρίς.



«Δεν χρειάστηκε να πούμε πολλά, αφού νιώσαμε ότι γνωριζόμαστε χρόνια» παραδέχεται ο Τσακίρογλου. «Ένιωσα εξαρχής μέλος της οικογένειας, σαν να γνωριζόμασταν από παλιά. Με αγκάλιασαν με πρωτόγνωρη θέρμη, ενδεικτική και της ζεστασιάς με την οποία περιέβαλλαν όλα τα χρόνια και τον ίδιο τον Senna. Η μητέρα του ήταν μια κυρία ζεστή και ανοιχτή, μια τεράστια αγκαλιά. Πραγματικά ένιωθα σαν να έβλεπα τη μάνα μου». Η λευκοντυμένη αυτή γυναίκα –αφού λευκά φορούσε ακόμη και στην κηδεία–οδήγησε το βιογράφο σε ένα δωμάτιο-μαυσωλείο, γεμάτο κύπελλα, κράνη, αναμνηστικά και πάσης φύσεως αντικείμενα του Senna. «Ήταν μεταφυσική εμπειρία.



Δεν είχα λόγια για να περιγράψω αυτό που έβλεπα. Άσε που είμαι σίγουρος ότι κάπου εκεί υπήρχε και η στολή που φορούσε ο Senna όταν σκοτώθηκε. Κόβω το κεφάλι μου ότι η μητέρα του πήρε τη στολή που είχαν πετσοκόψει οι γιατροί, την έπλυνε από τα αίματα, την ξανάραψε και την έχει εκεί κρυμμένη» για να μπορεί να την αγγίζει κάθε μέρα.

Οτιδήποτε, πάντως, άγγιζε ο Senna απογειωνόταν κυριολεκτικά – και όχι μόνο από άποψη ταχύτητας. Με την ίδια ακρίβεια που άλειφε το βούτυρο στο ψωμί του –κι αυτό είναι κάτι που επιβεβαίωσε στον Τσακίρογλου η Viviane–, με την ίδια μαγική μαεστρία έστριβε το τιμόνι, μελετούσε κάθε κίνηση του αντιπάλου, ενώ έφτανε τα πάντα, ακόμη και τον εαυτό του, στα όρια. Κι αυτό είναι κάτι που γοήτευσε το συγγραφέα όσο τίποτα άλλο: «Ο Senna ήταν μια δραματική φιγούρα, οτιδήποτε έκανε ήταν μια ακροβασία στο όριο.



Η τελειομανία του τον έκανε αντικοινωνικό και απάνθρωπο και, κατά τη γνώμη μου, αυτοκαταστροφικό με ένα μοναδικό τρόπο: Δεν ήταν ο οδηγός που είχε άγνοια κινδύνου, δεν ήταν παράλογα παράτολμος, ποτέ δεν οδηγούσε “χωρίς αύριο” αφήνοντας την επιβίωσή του στην τύχη. Ωστόσο, διακινδύνευε περισσότερο από κάθε άλλον πρωταθλητή της γενιάς του, υπερέβαινε τα όρια του αυτοκινήτου και του εαυτού του. Ο Senna φαινόταν να έχει πετύχει την ιδανική ισορροπία ανάμεσα στο ηδονικό ρίσκο και τη βέβαιη καταστροφή. Αυτό ίσχυε, βέβαια, ως την Πρωτομαγιά του 1994, στην Ίμολα».

Ίσως γι’ αυτό κανείς δεν μπορεί να ξεχάσει τον «απ’ αλλού φερμένο» οδηγό της Formula 1, τον άνθρωπο που εξακολουθεί να μαγεύει τα πλήθη ακόμη και είκοσι χρόνια μετά το θάνατό του στην Ίμολα, εκείνη τη μοιραία Πρωτομαγιά του 1994. Στο βιβλίο του ο Τσακίρογλου επιμένει ότι το άστρο του Senna συνταράσσει ακόμη και τους ανθρώπους που δεν έχουν σχέση με αγώνες, αλλά που πάντα γοητεύονται από τους αυτοκαταστροφικούς ανθρώπους δίχως όρια, οι οποίοι ανταγωνίζονται μέχρι τέλους την ίδια τη ζωή. Όμορφος, πετυχημένος και πάμπλουτος, ο Senna έφυγε νωρίς σπέρνοντας στον πλανήτη το αιώνιο «σαουντάτζι», μια νοσταλγία που, όπως λέει ο συγγραφέας στο βιβλίο του, «δεν είναι δυνατόν να εξηγηθεί, μια αβάπτιστη και αινιγματική επιθυμία της ψυχής.



Και είναι αυτό το συναίσθημα που ζει στην επικράτεια της φαντασίας και της έμπνευσης. “Σαουντάτζι” ή νοσταλγία είναι η επιθυμία να μεταφερθεί κανείς από το σκοτάδι στο φως. Το να δεχτεί το άγγιγμα από κάτι που δεν ανήκει σε αυτό τον κόσμο».



Το μόνιμο άγγιγμα του Senna, πάντως, ο συγγραφέας το νιώθει στο αριστερό του μπράτσο, όπου έχει χτυπημένο το τατουάζ με το σήμα κατατεθέν του πιλότου: το αρχικό του ονόματός του. Ο Ayrton Senna θα είναι, όπως ομολογεί ο Βασίλης, πάντοτε εκεί, στο χέρι της καρδιάς. Για να του θυμίζει γιατί οι ήρωες φεύγουν νωρίς, αλλά η υποδειγματική σκιά τους μένει εσαεί.



Διαβάστε περισσότερα στo PEOPLE που κυκλοφορεί μαζί με το ΘΕΜΑ.