Vovan και Lexus: Ποιοι είναι οι Ρώσοι φαρσέρ που παγίδευσαν τον Θάνο Ντόκο - Έχουν «χτυπήσει» από τον Κάμερον μέχρι τη Μελόνι

Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης μέχρι και ο τρόπος δράσης των χάκερς έχει αλλάξει. Πλέον δεν χρειάζεται μόνο ένας χάκερ για να παραβιάσει έναν κώδικα για να αποκτήσει πρόσβαση σε ευαίσθητα δεδομένα. Με την χρήση ΑΙ πλέον αρκεί μία κλήση ή βιντεοκλήση έτσι ώστε να πάρει κάποιος επιτήδειος τις πληροφορίες που θέλει από την πηγή.

Με αυτή την μεθοδολογία οι δύο γνωστοί χάκερ/φαρσέρ Vovan και Lexus έριξαν τα δίχτυα τους στον σύμβουλο εθνικής ασφαλείας του πρωθυπουργού, Θάνο Ντόκο. Αυτός είναι και ο λόγος που από πλευράς κυβέρνησης το περιστατικό δεν αντιμετωπίζεται ως φάρσα, αλλά ως επεισόδιο υβριδικής επίθεσης με χρήση εξελιγμένων εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.

Οι Ρώσοι που προσποιήθηκαν Ουκρανούς αξιωματούχους και κατάφεραν να συνομιλήσουν με τον κ. Ντόκο, δεν είναι άγνωστοι στη διεθνή σκηνή. Αντιθέτως, εδώ και χρόνια έχουν μετατρέψει τις «πλάκες» σε εργαλείο πολιτικής έκθεσης, παραπληροφόρησης και πίεσης κατά δυτικών αξιωματούχων.

Στην Αθήνα, κυβερνητικές πηγές επιμένουν ότι από τη συνομιλία δεν προέκυψε διαρροή εμπιστευτικής ή απόρρητης πληροφορίας. Το περιστατικό, ωστόσο, επιβεβαιώνει αυτό που ισχύει διεθνώς, ότι η ασφάλεια των επικοινωνιών μπορεί να τεθεί ανά πάσα στιγμή εν αμφιβόλω, ειδικά σε μια περίοδο όπου τα deepfakes, η μίμηση φωνής, η οπτική παραποίηση και η ψηφιακή διείσδυση στα πρωτόκολλα επαλήθευσης αλλάζουν τους όρους του παιχνιδιού. Όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη πρόγραμμα αναβάθμισης της ασφάλειας των επικοινωνιών, σε ένα περιβάλλον όπου οι υβριδικές επιθέσεις γίνονται πιο σύνθετες και λιγότερο αναγνωρίσιμες με τα παραδοσιακά εργαλεία.

Στην επίμαχη τηλεδιάσκεψη, οι Vovan και Lexus εμφανίστηκαν ως Ουκρανοί συνομιλητές και έθεσαν ζήτημα ενδεχόμενης επανάληψης περιστατικού με drone κοντά σε ελληνικά νησιά. Στο κέντρο της συζήτησης βρέθηκε το ενδεχόμενο ουκρανικής ενέργειας εναντίον ρωσικού στόχου σε περιοχή που θα μπορούσε να επηρεάσει ελληνικά ύδατα, ναυσιπλοΐα και τουρισμό. Ο Θάνος Ντόκος εμφανίζεται να εκφράζει ανησυχία για το ενδεχόμενο μεταφοράς του πολέμου στην ελληνική επικράτεια ή στα χωρικά ύδατα, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα κατανοεί τις ανάγκες του πολέμου, αλλά δεν θα μπορούσε να αποδεχθεί μια ενέργεια με σοβαρές συνέπειες για τις διμερείς σχέσεις και τη συνοχή των συμμάχων.

Δείτε σε βίντεο την φάρσα στον Θάνο Ντόκο:



Οι Vovan και Lexus δεν εμφανίζονται πρώτη φορά στο προσκήνιο. Πίσω από τα ψευδώνυμα βρίσκονται οι Ρώσοι Βλαντίμιρ Κουζνέτσοφ και Αλεξέι Στολιάροφ, οι οποίοι εδώ και χρόνια εμφανίζονται ως «κωμικό δίδυμο» που πραγματοποιεί τηλεφωνικές φάρσες σε διεθνείς προσωπικότητες. Η δράση τους, όμως, έχει προ πολλού ξεφύγει από τα όρια της σάτιρας. Τα θύματά τους δεν είναι τυχαίοι celebrities, αλλά πρωθυπουργοί, υπουργοί Άμυνας, πρόεδροι οργανισμών, διπλωμάτες και πολιτικοί που εμπλέκονται σε κρίσιμα μέτωπα της αντιπαράθεσης Δύσης - Ρωσίας.

Στη λίστα τους έχουν βρεθεί ο πρώην Βρετανός υπουργός Άμυνας Μπεν Γουάλας, ο Ντέιβιντ Κάμερον, ο πρώην πρόεδρος της Πολωνίας Αντρέι Ντούντα, η Τζόρτζια Μελόνι, ο πρόεδρος της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής Τόμας Μπαχ, αλλά και προσωπικότητες εκτός κυβερνητικού πυρήνα, από τον Έλτον Τζον έως τη J.K. Rowling.

Η μέθοδος είναι συνήθως η ίδια: εμφανίζονται ως πρόσωπα που ο στόχος θεωρεί θεσμικά αξιόπιστα – Ουκρανοί αξιωματούχοι, πρώην πρόεδροι, εκπρόσωποι διεθνών οργανισμών – και επιχειρούν να τον οδηγήσουν σε δηλώσεις που στη συνέχεια μπορούν να κοπούν, να μονταριστούν και να αναπαραχθούν ως πολιτικό υλικό.

Η υπόθεση Μελόνι είναι χαρακτηριστική. Οι δύο Ρώσοι εμφανίστηκαν ως αξιωματούχοι της Αφρικανικής Ένωσης και απέσπασαν από την Ιταλίδα πρωθυπουργό σχόλια για την κόπωση που υπάρχει στην Ευρώπη από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Το υλικό κυκλοφόρησε στη συνέχεια διεθνώς, δημιουργώντας πολιτική πίεση στη Ρώμη. Αντίστοιχα, η ΔΟΕ κατήγγειλε ότι ο πρόεδρός της Τόμας Μπαχ στοχοποιήθηκε από ρωσικές ψεύτικες κλήσεις, κάνοντας λόγο για εκστρατεία παραπληροφόρησης και δυσφήμησης σε μια περίοδο οξύτατης αντιπαράθεσης για τον αποκλεισμό ή τους περιορισμούς συμμετοχής Ρώσων αθλητών.

Οι ίδιοι αρνούνται ότι λειτουργούν για λογαριασμό του Κρεμλίνου. Το πρόβλημα για τη Δύση, όμως, είναι ότι το αποτέλεσμα των παρεμβάσεών τους συχνά υπηρετεί τη ρωσική γραμμή: εκθέτει δυτικούς αξιωματούχους, τροφοδοτεί ρωσικά αφηγήματα, σπέρνει αμφιβολία για την ενότητα των συμμάχων και παράγει υλικό που μπορεί να αξιοποιηθεί σε τηλεοπτικές εκπομπές, πλατφόρμες και δίκτυα επιρροής. Δεν είναι τυχαίο ότι οι δύο έχουν τιμηθεί στη Ρωσία με κρατικό παράσημο, γεγονός που ενισχύει τη συζήτηση για το αν πρόκειται απλώς για «φαρσέρ» ή για οργανικό κομμάτι ενός ευρύτερου μηχανισμού επιρροής.

Στην Αθήνα πάντως το περιστατικό προκάλεσε και πολιτικές αντιδράσεις. Το ΠΑΣΟΚ ζήτησε την παραίτηση του κ. Ντόκου, θέτοντας ερωτήματα για τη γνησιότητα του υλικού, για το πώς έγινε η συνομιλία και για το εάν μοιράστηκαν ευαίσθητες πληροφορίες. Παρέμβαση έκανε και ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, με αιχμηρό ερώτημα για το αν ο Γενικός Γραμματέας Εθνικής Ασφάλειας παραμένει στη θέση του. Από την κυβέρνηση, πάντως, η απάντηση είναι ότι δεν υπήρξε διαρροή απορρήτων και ότι ανάλογες επιχειρήσεις έχουν στοχεύσει και άλλους υψηλόβαθμους Ευρωπαίους και δυτικούς αξιωματούχους.