Υπάρχουν φεστιβάλ που έρχονται και φεύγουν και υπάρχουν και φεστιβάλ που αφήνουν το αποτύπωμά τους στον τόπο που τα φιλοξενεί. Το Evia Film Project, η «πράσινη» δράση του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, που πραγματοποιήθηκε για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά στη Βόρεια Εύβοια και πιο συγκεκριμένα στην Αιδηψό, τη Λίμνη και τις Ροβιές, από τις 23 έως τις 27 Ιουνίου, ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία.
Με φετινή θεματική τον αθέατο και συναρπαστικό κόσμο του δάσους, το Evia Film Project μας υποδέχθηκε για ακόμη μία χρονιά με επιλεγμένες προβολές, ενδιαφέροντα masterclasses, ποικίλες δράσεις και ανοιχτές συζητήσεις. Αυτό που ξεχωρίσαμε, ωστόσο, δεν ήταν μόνο το πλούσιο πρόγραμμα, αλλά κυρίως η σχέση που έχει χτίσει το φεστιβάλ, όλα αυτά τα χρόνια, με τον τόπο και τους ανθρώπους του.
Οι προβολές που «έδεσαν» με τον τόπο
Φτάσαμε στην Αιδηψό το απόγευμα της Πέμπτης και λίγες ώρες μετά κάναμε την πρώτη μας στάση στον θερινό κινηματογράφο «Απόλλων», όπου θυμηθήκαμε το «Digger», μια ταινία που έμοιαζε να συνομιλεί ιδανικά με τη φετινή θεματική του φεστιβάλ, καθώς εκτυλίσσεται σε ένα πανέμορφο δάσος που απειλείται από την επιθετική επέκταση μιας κοντινής βιομηχανικής μονάδας. Μέσα σε αυτό το σκηνικό ξεδιπλώνεται η συγκρουσιακή σχέση ενός πατέρα με τον γιο του, αλλά και η διαχρονική αντιπαράθεση ανάμεσα στο παλιό και το νέο, με φόντο τον σκληρό ρεαλισμό της ελληνικής επαρχίας.
Λίγη ώρα αργότερα μεταφερθήκαμε στις ιαματικές πηγές για τη μικρού μήκους ταινία «Λουόμενοι» της Εύας Στεφανή. Εκεί, μέσα στο φυσικό της περιβάλλον, οι εικόνες της, οι άνθρωποι των λουτροπόλεων και ο αργός καλοκαιρινός ρυθμός της ενώνονταν αρμονικά με την ιδιαίτερη ατμόσφαιρα της Αιδηψού, δημιουργώντας τις καταλληλότερες συνθήκες για τη συγκεκριμένη προβολή.
H μικρού μήκους ταινία «Λουόμενοι» της Εύας Στεφανή προβλήθηκε δίπλα στις ιαματικές πηγές στην Αιδηψό
Συζητήσεις που δεν έμειναν στην επιφάνεια
Από τις στιγμές που μας έμειναν περισσότερο ήταν η ανοιχτή συζήτηση «Αρρενωπότητα, βία και η εκδίκηση της φύσης», το πρωί της Παρασκευής. Ο σεναριογράφος και συγγραφέας Νίκος Παναγιωτόπουλος, ο σκηνοθέτης Τζώρτζης Γρηγοράκης, ο σκηνοθέτης Δημήτρης Κανελλόπουλος, ο ηθοποιός-κινηματογραφιστής Βαγγέλης Μουρίκης και η σκηνοθέτρια-παραγωγός Ελίνα Ψύκου προσέγγισαν τη σχέση της φύσης με την ανθρώπινη βία, την εξουσία, τους έμφυλους ρόλους και τις κοινωνικές δομές, με αφορμή ταινίες όπως το «Digger», η «Αγέλη προβάτων» και το κλασικό «Όταν ξέσπασε η βία» του Τζον Μπούρμαν.
Η κουβέντα δεν έμεινε, όμως, μόνο στις ταινίες. Επεκτάθηκε στο κατά πόσο το σινεμά μπορεί να αλλάξει την κοινωνία, να αμφισβητήσει στερεότυπα ή απλώς να γεννήσει νέους προβληματισμούς. Οι γνώμες πολλές και διαφορετικές, όμως όλες είχαν ως κοινό παρονομαστή ότι ο κινηματογράφος οφείλει να θέτει ερωτήματα και όχι να δίνει έτοιμες απαντήσεις.
Ξεχωριστή μνεία αξίζει στους φοιτητές του Τμήματος Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου του ΕΚΠΑ που εδρεύει στα Ψαχνά Ευβοίας, οι οποίοι με τις παρεμβάσεις και τις ερωτήσεις τους έδωσαν έναν πιο δυναμικό παλμό στη συζήτηση, αποδεικνύοντας ότι υπάρχει μια νέα γενιά που δεν φοβάται να αμφισβητήσει, να προβληματιστεί και να ανοίξει δύσκολους διαλόγους.
Κάπου ανάμεσα στις ταινίες και τις συζητήσεις, πήραμε τον δρόμο για τις Ροβιές, ακολουθώντας μια υπέροχη διαδρομή μέσα σε ένα τοπίο που, παρά τις πληγές που άφησαν πίσω τους οι μεγάλες πυρκαγιές, συνεχίζει να εκπέμπει μια ξεχωριστή γαλήνη. Εκεί απολαύσαμε το μπάνιο μας στη θάλασσα και στη συνέχεια γευματίσαμε σε μια παραδοσιακή τοπική ταβέρνα, δοκιμάζοντας αυθεντικές γεύσεις της περιοχής.
Το βράδυ της ίδιας μέρας επιστρέψαμε στον σινέ «Απόλλων» για την προβολή της εμβληματικής cult ταινίας τρόμου, «Παρασκευή και 13». Πριν σβήσουν τα φώτα, ο Γιώργος Κρασσακόπουλος έδωσε το απαραίτητο κινηματογραφικό πλαίσιο για μια ταινία που έχει εμπνεύσει αμέτρητους δημιουργούς και παραμένει, περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες μετά, σημείο αναφοράς για το είδος του slasher.
Ένα masterclass που άξιζε το ταξίδι
Από τις πιο ενδιαφέρουσες στιγμές του φεστιβάλ ήταν και το masterclass του καλλιτεχνικού διευθυντή του Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης, Ορέστη Ανδρεαδάκη με τίτλο «Το γεφύρι της Άρτας, ο Χάνιμπαλ Λέκτερ και ένα σπίτι στο δάσος».
Με τρόπο μοναδικό συνέδεσε τις ελληνικές παραλογές, τα δημοτικά τραγούδια και την αρχαία τραγωδία με το σύγχρονο σινεμά τρόμου, αποδεικνύοντας ότι οι ιστορίες που μας μεγάλωσαν εξακολουθούν να τροφοδοτούν τη σύγχρονη κινηματογραφική αφήγηση.
Ο Ορέστης Ανδρεαδάκης στο masterclass με τίτλο «Το γεφύρι της Άρτας, ο Χάνιμπαλ Λέκτερ και ένα σπίτι στο δάσος»
Εκείνο όμως που πραγματικά κρατήσαμε ήταν το κλείσιμο της ομιλίας του. Απευθυνόμενος στους φοιτητές Κινηματογράφου, τους προέτρεψε να αναζητήσουν έμπνευση στη λαϊκή παράδοση και στους κλασικούς δημιουργούς, υπενθυμίζοντάς τους ότι η τέχνη προχωρά όταν τολμά να αμφισβητεί τα στερεότυπα.
Ουσιαστικά το μήνυμά του συμπυκνώθηκε σε μία φράση: «Παραβιάστε λοιπόν τους κανόνες που σας μάθανε, για να σας βγει το μέτρο».
Μια προτροπή που -για εμάς- δεν αφορούσε μόνο τους νέους κινηματογραφιστές, αλλά κάθε άνθρωπο που προσπαθεί να δημιουργήσει κάτι αυθεντικό.
Το πιο όμορφο φινάλε
Και κάπως έτσι φτάσαμε στο βράδυ του Σαββάτου και στην αυλαία του φεστιβάλ. Και αυτό που ζήσαμε ήταν μια μεγάλη γιορτή της γειτονιάς, ένα γνήσιο πανηγύρι.
Μικροί και μεγάλοι γέμισαν το Σινέ Απόλλων, τα παιδιά έτρεχαν ανάμεσα στις σαπουνόφουσκες, περίμεναν υπομονετικά τη σειρά τους για ένα πολύχρωμο τατουάζ κρατώντας ποπ κορν ή ψητό καλαμπόκι, ενώ μικροί και μεγάλοι ανυπομονούσαν να σβήσουν τα φώτα και να ξεκινήσει το αγαπημένο σε όλους Jurassic Park.
Η πιο συγκινητική στιγμή, όμως, ήταν όταν στη μεγάλη οθόνη προβλήθηκε η μικρού μήκους ταινία που δημιούργησαν τα παιδιά της περιοχής μέσα από το εργαστήριο του φεστιβάλ. Τα χαμόγελά τους όταν ανέβηκαν στη σκηνή άξιζαν περισσότερο από οποιοδήποτε χειροκρότημα.
Τα παιδιά έφτιαξαν τη δική τους μικρού μήκους κατά τη διάρκεια φεστιβάλ
Εκεί καταλαβαίνει κανείς ότι το Evia Film Project είναι ένα φεστιβάλ που στηρίζει έμπρακτα την τοπική κοινωνία και συμβάλλει στην πολιτιστική του ανάπτυξη. Και όλα αυτά τη στιγμή που η Αιδηψός εξελίσσεται σταδιακά σε τόπο κινηματογραφικών γυρισμάτων, με νέες παραγωγές να εκδηλώνουν συνεχώς ενδιαφέρον. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί και η πρόσφατη διεθνής συμπαραγωγή «Γέρμα» για την οποία έγινε εκτενής συζήτηση στο Κέντρο Πολιτισμού «Μελίνα Μερκούρη» κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης.
Αποχωρώντας από τη Βόρεια Εύβοια, το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι ένα μεγάλο «και του χρόνου». Γιατί το Evia Film Project δεν είναι απλώς ένα φεστιβάλ κινηματογράφου. Είναι μια γιορτή που ενώνει ανθρώπους, τόπους και ιστορίες και αξίζει να επιστρέφει κάθε καλοκαίρι εκεί όπου (πλέον) ανήκει.
