Tι μπορεί να περιλαμβάνει ένα καλλιτεχνικό πρότζεκτ με θέμα τον ύπνο; Πώς μπορεί η τέχνη, και μάλιστα όχι με τη συμβατική της έννοια, να προσεγγίζει ένα θέμα στο οποίο έχουμε μάθει να μην δίνουμε και πολύ σημασία; Η απάντηση κρύβεται στο Ύπνος project και στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση που το διοργανώνει.
Γιατί ξέρεις από την αρχή, όταν η Στέγη καταπιάνεται με κάτι θα το κάνει όχι απλώς με τον καλύτερο τρόπο αλλά με τον πιο δημιουργικό και ανατρεπτικό ταυτόχρονα. Γι’ αυτό από τις 18 Απριλίου μέχρι τις 19 Ιουνίου θα έχουμε την ευκαιρία να κοιμηθούμε ένα βράδυ στην Κεντρική της Σκηνή, να χορέψουμε σε ολονύχτιο pyjama party, να ξαπλώσουμε σε μια κλινική ύπνου μέσα στη Στέγη και να απολαύσουμε ένα σωρό δράσεις εντός και εκτός του κτηρίου της Συγγρού. Και όλα αυτά σε ένα πρότζεκτ που κατά βάση έχει σκοπό να μας ανοίξει τα μάτια για να δούμε τι συμβαίνει όταν τα έχουμε κλειστά.
Το σπονδυλωτικό πρόγραμμα εκδηλώσεων αποτελείται από μια έκθεση έργων μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης, performances και sleepovers, έναν κύκλο ηχητικών έργων και ζωντανών περιπατητικών δράσεων και μια σειρά διαλέξεων και δημόσιων συζητήσεων. Εκεί κάπου θα μάθουμε για τη στέρηση ύπνου ως μέθοδο βασανισμού αλλά θα δούμε και ταινίες που σχετίζονται με το θέμα. Αυτό που επιθυμούν οι υπεύθυνοι της διοργάνωσης είναι να επικεντρωθούν οι δράσεις σε εκείνο το λιγότερο εξερευνημένο τμήμα της ζωής και του φαντασιακού μας. Εκείνο το τμήμα που πιστεύουμε πως οι δραστηριότητές μας αναστέλλονται και αποσυρόμαστε για να ανασυνταχτούμε σωματικά και ψυχικά, που πιστεύουμε πως παύει η κοινωνική δραστηριότητα και τα βάρη της.
Πρόκειται για ένα καλλιτεχνικό πρόγραμμα γύρω από το τμήμα της ζωής μας που νομίζουμε πως του αξίζουν η σιωπή και η αργία. Γιατί στον ύπνο αποκαλύπτεται ό,τι θεωρούμε κρυφό και απωθημένο μας εαυτό, αλλά στον ύπνο επίσης γίνεται ο άνθρωπος σώμα ευάλωτο. Στη δραστηριότητα του ύπνου φανερώνεται η μηχανική της ερωτικής ζωής, αλλά στις διαταραχές του ύπνου αποτυπώνονται τα όρια του κοινωνικού σώματος. Μια σειρά νέων τεχνολογιών μετατρέπουν το υπνοδωμάτιο σε ένα καινούριο είδος χώρου εργασίας. Η συνεχής περιστολή του ύπνου και η ατέρμονη διαστολή της ανθρώπινης εργασίας αποσυνθέτουν τη σημασία της αναζωογονητικής απόσυρσης και φέρνουν στο προσκήνιο μια σειρά από σύγχρονες μορφές βιοπολιτικής και κοινωνικού ελέγχου.
Ταυτόχρονα, ο δημόσιος ύπνος, από συστατικό στοιχείο του υπαιθρισμού και της απελευθέρωσης του ανθρώπινου σώματος στο φυσικό περιβάλλον, γίνεται η πολλαπλασιαζόμενη πληγή του πολιτικού και κοινωνικού χώρου στην πόλη και στους προσφυγικούς καταυλισμούς. Το Ύπνος Project συγκροτείται γύρω από αυτή ακριβώς τη ριζικά διαφορετική συνθήκη της ετερότητας και του ψυχικού τόνου του ύπνου. Ο έρωτας και ο δίδυμος αδελφός του ύπνου, ο θάνατος, κατέχουν δεσπόζουσα θέση στον κεντρικό ιστό της εκδήλωσης, γύρω από τον οποίον αρθρώνονται μια σειρά από δίπολα, με πλούσιο ιστορικό υπόβαθρο: ύπνος/θάνατος, έρωτας/φύλο, κανονικότητα/διαταραχή, εργασία/ανάπαυση, ταυτότητα/ετερότητα, πραγματικότητα/όνειρο, ορθολογικό/ανορθολογικό, πνευματικότητα/ιατρικοποίηση, παράδοση/νεωτερικότητα, αντικείμενο/επιτέλεση.
Υπό αυτήν την έννοια, το Ύπνος Project επιχειρεί να διερευνήσει τις διαπλοκές και την περίμετρο των πολλαπλών συσχετίσεων, ανατρέποντας μια σειρά από στερεότυπα γύρω από την ιστορική συγκρότηση της νεωτερικής κουλτούρας στην Ελλάδα και των σχέσεών της με το σύγχρονο. Φέρνει έτσι μαζί αριστουργήματα της ιστορίας της ελληνικής τέχνης, σύγχρονους καλλιτέχνες και αρχειακό υλικό που προέρχεται από εγγραφές και μεταγραφές της εγχώριας λαϊκής κουλτούρας, σε μια δοκιμασία αλληλεπίδρασης και μεταλλαγής. Δες εδώ το αναλυτικό πρόγραμμα των εκδηλώσεων: http://www.sgt.gr/gre/SPG1527/
