28η Οκτωβρίου 1940: Άγνωστα στοιχεία για τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο

28i_1940_arthro

Γιατί ο Μουσολίνι αποφάσισε την εισβολή στην Ελλάδα – Η προετοιμασία του πολέμου από το 1936 ως το 1940 –  Ο αριθμητικός απολογισμός του ελληνοϊταλικού πολέμου – Oι μάχες στο Καλπάκι-Ο ανθρώπινος παράγοντας και η επίδρασή του στην τελική έκβαση του πολέμου.

Για το «Όχι» της 28ης Οκτωβρίου 1940 και τον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940 – 1941, έχουν γραφτεί εκατοντάδες βιβλία. Μέσα από το protothema. gr, έχουμε γράψει  σε δύο άρθρα (2016 και 2017), λεπτομέρειες για τις συγκρούσεις μεταξύ Ελλήνων και Ιταλών στην Ήπειρο το φθινόπωρο και τον χειμώνα του 1940-41. Σήμερα, θα εστιάσουμε περισσότερο σε άγνωστες λεπτομέρειες του πολέμου αυτού, προερχόμενες, κυρίως, από ιταλικές πηγές.
28i_1940_mesa
28i_1940_mesa2
28i_1940_mesa3

Οι λόγοι που ώθησαν τον Μουσολίνι να επιτεθεί στην Ελλάδα

Οι προθέσεις του Μουσολίνι για επίθεση ενάντια στην  Ελλάδα, είχαν αρχίσει να φαίνονται ήδη από το 1936. Ποιοι λόγοι τον ώθησαν όμως να πάρει αυτή την απόφαση;

i) Παρά την αντίθετη γνώμη της στρατιωτικής ηγεσίας, ο Μουσολίνι είχε αναλάβει μια σειρά πρωτοβουλιών, οι οποίες στέφτηκαν με επιτυχία (επίθεση στην Αιθιοπία, παρέμβαση στην Ισπανία, είσοδος στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο). Αυτές οι πετυχημένες κινήσεις, τον έκαναν να πιστεύει ότι ανάλογη τύχη θα έχει και μια επίθεση εναντίον της Ελλάδας.

ii) Η S.I.M. (Servizio Informazioni Militare – Στρατιωτική Υπηρεσία Πληροφοριών) και η ιταλική πρεσβεία στην Αθήνα, είχαν ενημερώσει ότι οι Έλληνες θα μάχονταν με περηφάνια τους Ιταλούς.

Ο Μουσολίνι όμως  πίστεψε όλους αυτούς οι οποίοι του μιλούσαν για «ένα στρατιωτικό περίπατο», εναντίον ενός βαλκανικού λαού, τον οποίο αντιμετώπιζαν υποτιμητικά, αλλά και ρατσιστικά.

iii) Η στρατιωτική ηγεσία, προτίμησε να αφήσει όλες τις πρωτοβουλίες στον Μουσολίνι, ο οποίος αποτέλεσε τελικά ένα άλλοθι για τα πάντα.
28i_1940_mesa4
28i_1940_mesa5

1936 – 1940: Οι ιταλικές προετοιμασίες για τον πόλεμο

Ήδη από το 1936 ο Ιωάννης Μεταξάς, πριν αναλάβει την ηγεσία της χώρας μας την 4ης Αυγούστου, στο Συμβούλιο της Βαλκανικής Συνεννόησης στο Βελιγράδι, υποστήριξε ότι σε περίπτωση σύγκρουσης με την Ιταλία, θα συνεργαζόταν με τις γαλλοβρετανικές δυνάμεις.

Από τον Νοέμβριο του 1937, ο Galeazzo Ciano, προετοίμαζε πόλεμο εναντίον της Ελλάδας. Από τις αρχές του 1939, οι ελληνοϊταλικές σχέσεις ήταν τεταμένες.
28i_1940_mesa7
28i_1940_mesa8

Στις 8 Ιανουαρίου 1939, ο Ciano σημειώνει:

«Σε συμφωνία με το Βελιγράδι να εξοντώσουμε την Αλβανία, πιθανώς διευκολύνοντας την πορεία των Σέρβων προς τη Θεσσαλονίκη…».
Σε συνομιλίες των Ιταλών με τη Βουλγαρία, στις 26 Ιανουαρίου 1939, έγινε συζήτηση και για την έξοδο, που πάντα αναζητούσε, η Βουλγαρία στο Αιγαίο.

Στις 7 Απριλίου 1939, η Ιταλία κατέλαβε την Αλβανία, γεγονός που προκάλεσε ζωηρές ανησυχίες στην Ελλάδα. Στις 9 Απριλίου, ο Έλληνας πρέσβης στο Λονδίνο είχε ζητήσει μυστικά από τις κυβερνήσεις Γαλλίας και Αγγλίας εγγυήσεις υπέρ της Ελλάδας.
Στις 13 Απρίλιου 1939, η Γαλλία και η Αγγλία ανακοίνωσαν ότι εγγυώνται την εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας και η ελληνική κυβέρνηση είχε αποδειχθεί αυτή την κίνηση.

Αντίθετα, ο Μουσολίνι αντέδρασε έντονα. Τα οδικά έργα στην Αλβανία, έδειχναν ξεκάθαρα ότι οι Ιταλοί προετοιμάζονταν για επίθεση στην Ελλάδα.
28i_1940_mesa10

Στις 25 Μαΐου 1939, ο Ciano μετά από μακρά συνάντηση με τον Μουσολίνι, τονίζει ότι ο Ντούτσε έδειχνε ξεκάθαρα την εχθρική του διάθεση προς την Ελλάδα αλλά και προς την Γιουγκοσλαβία.

Στις 20 Σεπτεμβρίου 1939, ένα κοινό συμπληρωματικό ανακοινωθέν της Ρώμης και της Αθήνας, ανέφερε ότι οι σχέσεις των δύο χωρών «συνέχιζαν να είναι φιλικές και εμπνεόμενες από αμοιβαία εμπιστοσύνη».

Στις 22 Μαΐου 1940, ο Ciano επισκέφτηκε την Αλβανία: «Άφιξη στο Δυρράχιο και στα Τίρανα .Υποδοχές πολύ θερμές. Οι Αλβανοί επιθυμούν πολύ την παρέμβαση, θέλουν Κόσοβο και Τσαμουριά.  Είναι εύκολο για μας να αυξήσουμε τη δημοτικότητά μας υιοθετώντας τον αλβανικό εθνικισμό.

Στις 23 Μαΐου, ο Ciano σημειώνει: «Επίσκεψη στη Σκόδρα και Rubico, ορυχείο χαλκού πολλά υποσχόμενο… Παντού θερμή υποδοχή. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Ιταλία έχει κατακτήσει τις λαϊκές μάζες. Ο αλβανικός λαός μας είναι ευγνώμων που του διδάξαμε να τρώει δύο φορές την ημέρα, ενώ αυτό συνέβαινε σπάνια. Ακόμα και από την εμφάνιση του κόσμου φαίνεται αυτή η μεγάλη ευημερία».

Στις 10 Ιουνίου 1940, η Ιταλία εισήλθε στον πόλεμο στο πλευρό της Γερμανίας. Ο Μουσολίνι προειδοποιούσε τις ουδέτερες χώρες: «Εγώ δηλώνω πανηγυρικά, μόνο ό, τι η Ιταλία δεν σκοπεύει να παρασύρει στη σύγκρουση άλλους λαούς που με αυτήν συνορεύουν από ξηράς ή από θαλάσσης. Η Ελβετία, η Γιουγκοσλαβία , η Ελλάδα, η Τουρκία και η Αίγυπτος ας λάβουν υπ’ όψιν τους αυτά τα λόγια: εξαρτάται από εκείνες και μόνο από εκείνες».
28i_1940_mesa11
Στις αρχές Ιουλίου 1940, συνελήφθη ο στρατηγός Κωνσταντίνος Πλατής, πρώτος υπαρχηγός του Γενικού Επιτελείου, γιατί διατύπωσε την άποψη ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να είναι στο πλευρό του Άξονα.

Την ίδια περίοδο, η αναμονή ενός πολέμου ήταν διάχυτη ανάμεσα στις ιταλικές δυνάμεις οι οποίες στάθμευαν στην Αλβανία.
Στις 12 Αυγούστου 1940, ο Μουσολίνι δηλώνει ότι αν παραχωρούνταν στην Ιταλία, η Κέρκυρα και η Τσαμουριά, «χωρίς να ανοίξει μύτη», δεν θα ζητούσε περισσότερα.

Στις 15 Αυγούστου 1940, το ελληνικό καταδρομικό «Έλλη» τορπιλίσθηκε στα νερά της Τήνου από το ιταλικό υποβρύχιο «Delfino»  με πλοίαρχο τον Giuseppe Aicardi. Ο τορπιλισμός λέγεται ότι έγινε κατόπιν εντολής του Cesare Maria de Vecchi. Ο Ιταλός πρεσβευτής στην Αθήνα Grazzi, την χαρακτήρισε πράξη «ντροπής και πειρατείας».

Από την πρώτη στιγμή η Αθήνα αναγνώρισε (από τα κατάλοιπα των δύο τορπιλών), την εθνικότητα του εχθρού, αλλά ο Μεταξάς αποφάσισε να την κρατήσει μυστική.

Την ίδια ώρα, η Ιταλία δήλωνε πλήρη άγνοια για το γεγονός.
28i_1940_mesa12
Ο φασίστας ανώτερος σύμβουλος Nebil Dino, ήταν ο σημαντικότερος πράκτορας της ιταλοαλβανικής προπαγάνδας, προσωπικός φίλος του Τσιάνο, καταγόταν από την Τσαμουριά και πίστευε ότι η Ελλάδα θα την παραχωρούσε στην Ιταλία χωρίς να πολεμήσει.

Στα τέλη Αυγούστου 1940, πήγε με μυστική αποστολή στην Πρέβεζα και την Αθήνα, μοίρασε χρήματα σε διάφορους Έλληνες, φιλικά προσκείμενους στην Ιταλία και υποστήριξε ότι «ο ελληνικός λαός, δεν δείχνει πρόθυμος να πολεμήσει» και ότι «η κυβέρνηση του Μεταξά μισείται από πολλούς. Τον βασιλιά ούτε τον εκτιμούν ούτε τον αγαπούν».

Στις 22 Αυγούστου 1940, οι Ιταλοί αποφάσισαν να επιτεθούν στην Ελλάδα στις 10 Οκτωβρίου 1940, για να δοθεί προτεραιότητα στον πόλεμο στη βόρεια Αφρική σε συντονισμό με τη γερμανική επίθεση εναντίον της Αγγλίας.

Παράλληλα, η Ελλάδα είχε ξεκινήσει από το 1939 μια σειρά από πολεμικές προετοιμασίες. Στα τέλη, Αυγούστου 1940, η Κυβέρνηση έβαλε στα λιμάνια δίχτυα, καθόρισε αυστηρούς κανόνες για τους αεροδιαδρόμους στις αεροπορικές υπηρεσίες εξωτερικού και κάλεσε μερικές κλάσεις στα όπλα.

Γύρω στις 10 Σεπτεμβρίου, ο Ιταλός στρατιωτικός ακόλουθος στην Αθήνα Luigi Mondini πήγε στη Ρώμη για να εκθέσει στον αρχηγό της S.I.M. στρατηγό Giacomo Carboni, τους λόγους για τους οποίους μια ενδεχόμενη επίθεση στην Ελλάδα, ήταν καθαρή τρέλα.

Στις 28 Σεπτεμβρίου 1940, ο Βρετανός πρέσβης στην Αθήνα sir Charles Michael Palairet, πληροφόρησε το Λονδίνο ότι ο υπουργός Οικονομικών Ανδρέας Αποστολίδης, ο υφυπουργός Εξωτερικών Μαυρούδης και ο αρχηγός του ΓΕΣ Αλέξανδρος Παπάγος, ήταν έτοιμοι, εάν αυτό ήταν απαραίτητο, να παραχωρήσουν την Ήπειρο στην Ιταλία.
28i_1940_mesa13

Η αποφασιστική σύσκεψη για την κήρυξη του πολέμου, έγινε στις 15 Οκτωβρίου 1940, με συμμετοχή των Μουσολίνι, Ciano, του αρχηγού Γενικού Επιτελείου Στρατού Badoglio, του υπαρχηγού Ubaldo Soddu, του γενικού υπαρχηγού στην Αλβανία Francesco Jacomoni, του υπαρχηγού του Στρατού Mario Roatta και του Ανώτερου Διοικητή των Ενόπλων Δυνάμεων στην Αλβανία Sebastiano Visconti Prasca, ο οποίος διαβεβαίωσε ότι οι στρατιώτες του ανυπομονούσαν να πολεμήσουν, σε αντίθεση με τους Έλληνες, οι οποίοι δεν είχαν ούτε θωρακισμένα μέσα, ούτε αεροπλάνα για μάχη. Οι Ιταλοί είχαν, κατά τον Prasca, 70.000 ετοιμοπόλεμους στρατιώτες, ενώ οι Έλληνες μόνο 30.000. Ο Μουσολίνι ανακεφαλαίωσε το σχέδιο: επίθεση στην  Ήπειρο, πίεση προς τη Θεσσαλονίκη και μετά, προώθηση προς την Αθήνα.

Ο μόνος που μίλησε συνετά, μετά την ανάλυση του Μουσολίνι, ήταν ο Badoglio.
28i_1940_mesa14

Στις 3 τα ξημερώματα, επιδόθηκε από τον Ιταλό πρεσβευτή στην Αθήνα. Emannuele Grazzi, πολεμικό τελεσίγραφο στον Ιωάννη Μεταξά, στο σπίτι του στην Κηφισιά, που έληγε μετά από τρεις ώρες. Οι Ιταλοί ζητούσαν να καταλάβουν «μερικά σημεία επί ελληνικού εδάφους σεβόμενοι την ελληνική κυριαρχία στο υπόλοιπο της επικράτειας». Όταν ο Μεταξάς ρώτησε ποια σημεία ήταν αυτά, ο Grazzi δεν μπόρεσε να του απαντήσει καθώς δεν είχε συνταχθεί από τους Ιταλούς «εγκέφαλους» της επίθεσης ούτε ένας πρόχειρος κατάλογος! Στον Μεταξά, απέμενε να πει μόνο «Όχι»!

Πολλοί Έλληνες στρατηγοί, πρότειναν να εγκαταλειφθεί η άμυνα της Ηπείρου και να οπισθοχωρήσουν οι ελληνικές δυνάμεις, πιο νότια και ανατολικά,

Ο μόνος που επέμενε να δοθεί μάχη στην Ήπειρο, αντιστεκόμενος σ’ αυτό το ηττοπαθές σχέδιο, ήταν ο στρατηγός Χαράλαμπος Κατσιμήτρος, διοικητής της 8ης Μεραρχίας Πεζικού. Οι δυνάμεις Ελλήνων και Ιταλών. Η Ανώτατη Διοίκηση των Ελληνικών Στρατιωτικών Δυνάμεων, είχε ανατεθεί στον Αλέξανδρο Παπάγο. Ο Ελληνικός Στρατός, παρέτασσε 35.000 άνδρες χωρισμένους σε 59 τάγματα.

Στις 18 Οκτωβρίου 1940, η συνολική ενεργή δύναμη του Ιταλικού Στρατού στην Αλβανία, ήταν 163.000 άνδρες, 22.000 ζώα, 3.400 οχήματα κάθε τύπου και 1.500 μοτοσικλέτες.

Οι πρώτες ιταλικές περίπολοι διέσχισαν τα σύνορα στις 5.30 το πρωί. Πρώτος Ιταλός νεκρός, ήταν ο αλπινιστής Giovanni Vallar από την πόλη Chievolis di Tramonti di Sopra, ενώ πρώτος Έλληνας πεσών ήταν ο στρατιώτης Βασίλειος Τσαβαλιάρης από τα Τρίκαλα, σε υπηρεσία στο 21ο Φυλάκιο που πληγώθηκε θανάσιμα από τα ιταλικά πυρά.
28i_1940_mesa9

Καλπάκι: Οι σκληρές μάχες στην Γκραμπάλα και την Ψηλοράχη.

Όταν ο στρατηγός Κατσιμήτρος ενημερώθηκε για την κήρυξη του πολέμου, απάντησε: «Αναφέρατε εις τον αρχιστράτηγον ότι η μεραρχία θα εκτελέσει το καθήκον της προς την πατρίδα όπως επιβάλλει η εθνική τιμή».

Όπως είχαμε αναφέρει και στο περσινό μας άρθρο, η αμυντική γραμμή Ελαίας-Καλαμά, ήταν ιδιαίτερα σημαντική, καθώς εκεί εκδηλώθηκε η κύρια ιταλική επίθεση. Το Καλπάκι, κομβικής σημασίας θέση, είχε οχυρωθεί σε ικανοποιητικό βαθμό. Στο δεξιό μέρος του οικισμού (υψώματα Γκραμπάλα-Ψηλόραχη), είχαν κατασκευαστεί χαρακώματα γονυπετώς βάλλοντος και πρόχειρα ακάλυπτα πολυβολεία.

Από τις 2 ως τις 8 Νοεμβρίου 1940, δύο συντάγματα της ιταλικής μεραρχίας «Φεράρα», ενισχυμένα το καθένα με ένα τάγμα Αλβανών και υποστηριζόμενα από 14 πυροβολαρχίες, συνολικά δηλαδή 56 πυροβόλα, επιτίθονταν λυσσαλέα εναντίον ενός (!) ελληνικού τάγματος στην Γκραμπάλα (υψ. 1201,5 μέτρα) και την Ψηλόραχη (υψ. 1.090 μ.).

Γράφει ο Ιταλός στρατηγός Κάρλος Ρόσι: «…αφ’ ετέρου η αγρία αντίστασις την οποία προέβαλε ο εχθρός επί του υψώματος των 1.090 μ. (σημ. της Ψηλοράχης), εις το οποίον το πεζικόν δεν εδυνήθη να φθάσει…».

Στις 2 και 3 Νοεμβρίου μετά από σφοδρές μάχες στο Καλπάκι, οι Ιταλοί καταλαμβάνουν την Γκραμπάλα (2 Νοεμβρίου). Ωστόσο, μέσα σε χιονοθύελλα και ανεμοθύελλα τα ξημερώματα της 3ης Νοεμβρίου, καταφθάνουν στην περιοχή ελληνικές ενισχύσεις, με αποτέλεσμα την ανακατάληψη της Γκραμπάλας.

Το απόγευμα της 3ης Νοεμβρίου 1940, 60 ιταλικά άρματα και 80 μοτοσικλέτες κινούνται προς το Καλπάκι. Η ναρκοθέτηση της οδού απ’ την οποία διέρχονταν τα άρματα, είχε σαν αποτέλεσμα  την ανατίναξη πολλών από αυτά. Εύζωνοι από υψώματα κοντά στο Καλπάκι, με οπλοπολυβόλα και τον ατομικό οπλισμό τους, ρίχνουν ασταμάτητα προς τα άρματα και τις μοτοσικλέτες που είχαν περάσει τα ναρκοθετημένα τμήματα. Οι Ιταλοί οπισθοχωρούν προς τα Δολιανά. 9 άρματα, 30 μοτοσικλέτες και άλλο πολεμικό υλικό, περνά σε ελληνικά χέρια.

Ιταλικά άρματα και μοτοσικλέτες, κατέληξαν στον βυθό της λίμνης Ζαραβίνας, μεταξύ της θέσης Χάνι Δελβινακίου, 50 χλμ. από τα Γιάννενα και  του Καλπακίου.
28i_1940_mesa6

Νέες μάχες σε Γκραμπάλα και Ψηλοράχη (4-8/11)

Ο φιλόδοξος στρατηγός Prasca, κομπορρημονούσε λέγοντας ότι σε 4 μέρες θα έφτανε στα Γιάννενα. Όμως μετά από 7 ημέρες, είχε καθηλωθεί στο Καλπάκι (περίπου 35 χλμ. από τα Γιάννενα). Στις 4 Νοεμβρίου 1940, διατάχθηκε νέα ιταλική επίθεση εναντίον των υψωμάτων Γκραμπάλα – Ψηλοράχη, που δεν έφερε αποτέλεσμα.

Το ίδιο έγινε στις 5 και τις 6 Νοεμβρίου. Στις 7 Νοεμβρίου, το επίλεκτο ιταλικό «τάγμα του θανάτου», καταλαμβάνει γύρω στα μεσάνυχτα την Γκραμπάλα.

Οι ελληνικές δυνάμεις ανασυντάσσονται, ενισχύονται και αντεπιτίθενται. Στις 3.00 π.μ. της 8ης Νοεμβρίου 1940, η Γκραμπάλα, ανακαταλαμβάνεται. Οι Ιταλοί που πιάστηκαν αιχμάλωτοι και οι νεκροί στο πεδίο της μάχης, είχαν κονκάρδες που έγραφαν “fanti della morte” («στρατιώτες του θανάτου»).

Η επιτυχής άμυνα στο Καλπάκι, χάρη κυρίως στον στρατηγό Κατσιμήτρο, που παρά τις αντίθετες διαταγές οργάνωσε μεθοδικά την άμυνα της περιοχής από το 1939, με τη βοήθεια μάλιστα των κατοίκων των γύρω χωριών, ήταν καθοριστικής σημασίας για την απόκρουση της ιταλικής επίθεσης. Αν οι Ιταλοί περνούσαν από εκεί, σε συνδυασμό με τις αρχικές τους επιτυχίες σε Θεσπρωτία και Πίνδο, πολύ σύντομα θα έφταναν στα Γιάννενα και κατόπιν, θα ήταν πολύ εύκολη η προέλασή τους τόσο προς τη νότια Ελλάδα όσο και τη Μακεδονία…
28i_1940_mesa15

Οι απώλειες Ελλήνων και Ιταλών από τον πόλεμο 1940-1941.

Ο Giorgio Rizzo, στο βιβλίο του «Ο ΠΙΚΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ» κάνει μια εκτίμηση για τις εκατέρωθεν απώλειες του ελληνοϊταλικού πολέμου. Ο Ελληνικός Στρατός είχε: 11.911 νεκρούς, 42.845 (ή 61.000 σύμφωνα με άλλη εκδοχή τραυματίες), 10.000 ή (25.000 κατά άλλη εκδοχή) νεκρούς από το ψύχος ή άνδρες με κρυοπαγήματα), 1.342 αγνοούμενους και 2.392 αιχμαλώτους.

Οι Ιταλοί είχαν 38.382 νεκρούς, 50.874 τραυματίες, 12.368 άνδρες με κρυοπαγήματα ή νεκρούς από το ψύχος, 15.000 αγνοούμενους, 52.108 νοσηλευθέντες, 26.000 αιχμαλώτους και 3.395 δηλωθέντες λιποτάκτες, από τους οποίους 3.114 ήταν Αλβανοί, 211 Ιταλοί και 70 «στρατιωτικοποιημένοι πολίτες». Οι Ιταλοί λιποτάκτες αντιμετωπίσθηκαν με επιείκεια και μόνο δύο εκτελέστηκαν. Αντίθετα, οι Αλβανοί λιποτάκτες σκοτώθηκαν από τους Ιταλούς. Ο αριθμός όμως όσων εκτελέστηκαν, δεν είναι γνωστός, καθώς πολλοί πέρασαν κρυφά στο ελληνικό «στρατόπεδο».
28i_1940_mesa16

Το ηθικό των αντιπάλων

Πολύ σημαντικός παράγοντας για την τελική έκβαση του πολέμου, ήταν το ηθικό των αντιπάλων.
Ο ιστορικός Ζαχαρίας Ν. Τσιρπανλής γράφει ότι οι Έλληνες στρατιώτες ήταν έτοιμοι για κάθε θυσία.
Ήταν αισιόδοξοι, επαρκώς εκπαιδευμένοι, η επιστράτευσή τους είχε οργανωθεί σωστά, είχαν προσβληθεί από τη χονδροειδή ιταλική προπαγάνδα εναντίον της Ελλάδας και των Ελλήνων, ενώ οι αξιωματικοί και οι υπαξιωματικοί είχαν την ικανότητα να λαμβάνουν τις σωστές αποφάσεις.

Παράλληλα, η βιολογική ανωτερότητα των ορεινών πληθυσμών ήταν καθοριστικής σημασίας. Πολίτες κάθε ηλικίας και φύλου στην Ήπειρο και τη Δυτική Μακεδονία, είχαν τεράστια συμβολή στην ελληνική επικράτηση.

Το 1980, η επίσημη άποψη του Γραφείου Ιστορικού του Ιταλικού Γενικού Επιτελείου για το ηθικού των Ιταλών στρατιωτικών, αναφέρει: «Το ό,τι τον πόλεμο δεν τον αισθάνονταν δικό τους, μπορεί να θεωρηθεί σαν δεδομένο και λόγω του αναπάντεχου του γεγονότος αλλά και λόγω της απουσίας αντιθέσεων που θα μπορούσαν να ενδυναμώσουν το συναίσθημα ή την λαϊκή φαντασία.

Πιθανώς υπήρχαν δικαιολογίες μιας κάποιας σπουδαιότητας στην Αλβανία για τους γνωστούς λόγους αλυτρωτισμού, αλλά όχι σίγουρα στην Ελλάδα, ενώ ούτε η φασιστική προπαγάνδα μπόρεσε να μας κάνει να μισήσουμε τους Έλληνες». Και καταλήγει, με αναφορά στους αξιωματικούς: «Δυστυχώς, ο αξιωματικός δεν αποδείχτηκε πάντα τεχνικά καταρτισμένος για την αποστολή του και ακόμα, στις περιπτώσεις που αποδείχτηκε πλήρως κατώτερος των περιστάσεων, η μορφή δεν πρέπει να απευθύνεται εξ ολοκλήρου σε εκείνον: πρώτος υπεύθυνος ήταν η ανεπιτυχής επιλογή».

Και όπως γράφει εύστοχα ο Ιταλός καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο Udine (Ούντινε) Fulvio Salimbeni.:

Ο Δαυίδ (ενν. η Ελλάδα), πρόσφερε ένα εμβληματικό παράδειγμα ηρωικής αντίστασης στον φασιστικό ολοκληρωτισμό, όταν η υπόλοιπη Ευρώπη, τουλάχιστον μέχρι την αμέσως επόμενη επίθεση στην ΕΣΣΔ, είχε υποχωρήσει σε σύντομο χρονικό διάστημα κάτω από το βρόγχο των γερμανικών στρατευμάτων…

Πηγές: GIORGIO RIZZO, «Ο ΠΙΚΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ-Η ελληνο-ιταλική σύγκρουση (1940-41)», εκδόσεις HISTORICAL QUEST, 2014
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γ. ΠΑΝΤΑΖΗΣ, «ΤΑ ΔΥΟ ΟΧΙ-ΕΛΛΗΝΟΪΤΑΛΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ-ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ 1940-1941», εκδόσεις ΔΩΔΩΝΗ, 1972.

ΣΧΟΛΙΑ (27)

Teο

Ελλάδιτσα μου πως να πας μπροστά όταν τα παιδιά σου έχουν σκάρτα στο κεφάλι Ρε κακομοιριδες Έλληνες σκέφτηκε μια φορά λίγο λογικά και μην αφήνεται τα συμφέροντα να σας χωρίζουν στα 2 Πάρτε το χαμπάρι επιτέλους αν ενωθηται δεν σας σταματάει τίποτα στο κόσμο μπορείτε να πετύχετε Τα Πάντα ποτέ θα το καταλαβεται επιτέλους είναι τόσο απλό βγάλτε τα σκ@τ@ από το. κεφαλή σας ξύπνηστε επιτελους

Κατι που ξεχναμε!

Ειναι, οτι ΟΙ ΙΤΑΛΟΙ ΔΕΝ ΗΘΕΛΑΝ ΝΑ ΠΟΛΕΜΗΣΟΥΝ! Εινα, ΟΤΙ ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ ΤΟΤΕ ΥΠΗΡΧΕ ΚΑΙ ΔΡΟΥΣΕ ΕΝΑ ΤΕΡΑΣΤΙΟ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ, το οποιο εκανε συνεχη προπαγανδα κατα των πολεμικων ενεργειων που ειχαν αρχισει οι φασιστες στην Ευρωπη.Το ιδιο, οπως ακριβως το ΚΚΕ εκανε αγωνα εναντια στην Μικρασιατικη εκστρατεια της οποιας η τραγικη καταληξη το δικαιωσε απολυτα.Οπως και οι ντοπιοι φασιστες, ετσι και οι ιταλοι σημερινοι νεοφασιστες κατηγορουν την ιταλικη αριστερα για τον "εθνοπροδοτικο" της ρολο!Αν τοτε την Ελλαδα ΔΕΝ ΚΥΒΕΡΝΟΥΣΕ Ο ΦΑΣΙΣΤΑΣ ΜΕΤΑΞΑΣ, αλλα καποια αν οχι αριστερη, τουλαχιστον αστικοδημοκρατικη κυβερνηση (τυπου Αγγλιας η Γαλλιας) θα ειχαν λιποτακτησει απο την πρωτη μερα του πολεμου ΟΙ ΜΙΣΟΙ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΙΤΑΛΟΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ. Δεν λιποτακτησαν ΓΙΑΤΙ ΚΑΝΕΝΑΣ ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΣΤΟ ΦΑΣΙΣΤΑ ΜΕΤΑΞΑ ΚΑΙ ΣΚΕΦΤΗΚΑΝ ΟΤΙ ΑΝ ΛΙΠΟΤΑΚΤΟΥΣΑΝ ΙΣΩΣ ΜΕΤΑ, ΑΝ Ο ΦΑΣΙΣΤΑΣ ΜΕΤΑΞΑΣ ΤΑ ΕΒΡΙΣΚΕ ΜΕ ΤΟΝ ΦΑΣΙΣΤΑ ΜΟΥΣΟΛΙΝΙ ΘΑ ΤΟΥΣ ΠΑΡΕΔΙΔΕ ΣΕ ΑΥΤΟΝ ΚΑΙ ΘΑ ΤΟΥΣ ΕΚΤΕΛΟΥΣΑΝ!Τιματε την αληθεια!Το ψεμμα εχει παντα κοντα ποδαρια!

ΧΑ χα χα

Τι συγκίνηση ένιωσα Όρε κερατά

Μ.Γ

ΓΡΑΦΙΚΟΥΛΗΣ. ΓΡΑΦΙΚΟΣ. ΓΡΑΦΙΚΟΤΑΤΟΣ. ΜΟΝΟΣ ΣΟΥ ΤΑ ΣΚΕΦΤΗΚΕΣ ΟΛΑ ΑΥΤΑ "Κατι που ξεχναμε! 29/10/2018, 18:18"???????

Κατι που ξεχναμε!

Οχι φασιστακο, τα αναφερει η ιστορια.

Μ.Γ

ΠΟΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΙΑΛΑΝΤΖΙ ΑΡΙΣΤΕΡΟΥΛΗ? Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΠΟΥ ΓΡΑΦΤΗΚΕ ΣΤΑ ΒΟΥΝΑ η ΑΥΤΗ ΠΟΥ ΕΧΕΤΕ ΣΤΟ ΜΥΑΛΟ ΣΑΣ ΚΑΙ ΘΑ ΘΕΛΑΤΕ ΝΑ ΕΙΧΕ ΓΡΑΦΤΕΙ? ΟΣΟ ΓΙΑ ΤΟ "ΦΑΣΙΣΤΑΚΟ" ΑΣΤΟ. ΠΑΛΙΑ Η ΚΑΡΑΜΕΛΑ. ΟΠΟΙΟΣ ΔΙΑΦΩΝΕΙ ΜΑΖΙ ΣΑΣ ΓΙΝΕΤΕ ΑΥΤΟΜΑΤΑ ΦΑΣΙΣΤΑΣ. ΑΛΗΘΕΙΑ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΥ ΕΠΙΚΑΛΕΙΣΑΙ ΤΙ ΛΕΕΙ πχ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΑΛΙΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΟΚΚΙΝΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΟΤΑΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΩΝΙΑ ΟΙ ΝΑΖΙ ΣΤΑ "100" ΜΕΤΡΑ ΕΣΦΑΖΑΝ ΤΟΥΣ ΠΟΛΩΝΟΥΣ ΚΑΙ Ο ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΑΠΛΑ ΚΟΙΤΑΖΕ? Α ΝΑΙ ΜΩΡΕ. ΤΟΤΕ ΟΙ ΠΕΡΗΦΑΝΟΙ ΑΡΙΣΤΕΡΟΙ ΗΤΑΝ ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΜΕ ΤΟΥΣ ΦΑΣΙΣΤΕΣ. ΑΛΗΘΕΙΑ ΜΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΦΕΡΕ Η ΚΟΥΒΕΝΤΑ, ΟΙ ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΠΟΛΩΝΟΙ ΣΤΟ ΚΑΤΙΝ ΑΥΤΟΚΤΟΝΗΣΑΝ? ΜΗΠΩΣ ΕΣΥ ΩΣ ΑΡΙΣΤΕΡΟΣ ΞΕΡΕΙΣ ΤΙ ΛΕΕΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΥ ΕΠΙΚΑΛΕΙΣΑΙ?

Κατι που ξεχναμε!

Η πολωνια κυβερνουνταν απο ενα επισης φασιστικο αντισοβιετικο καθεστως . Ο Σταλιν ετοιμαζε την αμυνα της ΕΣΣΔ και δεν ειχε την απαραιτητη "λασκα" να ασχοληθει με την σωτηρια καποιων φανατικων θρησκοληπτων αντιρωσων και αντικομουνιστων, οι οποιοι θα ενωνονταν με τους ναζηδες για να μπουν στην Ουκρανια και να σφαξουν κοσμο.

Rom

Γιατί σας παραξενεύουν αυτά τα σχόλια παιδιά (τα αρνητικά, για την αντίσταση που πρόβαλε η Ελλάδα τότε); Ξέρετε ΠΟΣΟΥΣ ΤΕΤΟΙΟΥΣ έχω δίπλα μου, στο γραφείο μου, αυτή τη στιγμή που γράφω; Είναι άτομα που έχουν μεγαλώσει απ' τους γονείς τους διαφορετικά. Είναι ΑΠΟΛΥΤΟΙ "ΠΑΡΤΑΚΗΔΕΣ", τους ενδιαφέρει ΜΟΝΟ ο εαυτός τους, η γκόμενά τους (ή γυναίκα τους, αν είναι παντρεμένοι) και το/τα παιδί-α τους - και φυσικά η δουλειά τους και πως να αυξήσουν το εισόδημά τους. ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΤΙΠΟΤ' ΑΛΛΟ δεν τους ενδιαφέρει. Και δεν δηλώνουν καν Έλληνες ή αν θέλετε δεν τους ενδιαφέρει το έθνος, τί θα συμβεί, αν θα μας πάρουν την μισή χώρα, αν αλλάξει η σημαία μας σε... "Let it Go - Frozen" πόστερ... τους είναι παγερά αδιάφορα όλα αυτά. Δίπλα μου είναι, σας λέω. Είναι 27-35 ετών άτομα, όχι 18ρηδες.

Πεοστεκουμενος Ελλην

Και για αυτούς που δεν καταλαβαίνουν από κούνια: Τσίπουρας vs Μεταξάς=; Υπέρβαρος ο Μεταξάς ε? Να προσθέσουμε παπά,καημένο,φλαμπο,κοτζακ,φιλί, ?ακόμα υπέρβαρος ο Μεταξάς,ε; Να ανοίξουμε την ζυγαριά προσθέτοντας φοφι, σημιτι,τσόχα;πάλι δεν βγαίνει...άντε και παπαντρες..πάλι δεν? Τελικά οι αριστεροί είναι φυρα και τσουφιοι... Τώρα μήπως κατάλαβες?????

Α

Ποιος πιστεύει σήμερα,με αυτούς που έχουμε, ότι η Ελλάδα θα κανει πόλεμο προκειμένου να μην ακρωτηριαστεί όπως έκανε τότε ο μέγιστος Μεταξάς..καταημενη ελλαδιτσα με αυτούς που σου κυβερνούν, που έδωσαν τη μακεδονια στο κράτος ανέκδοτο λες και έχασες στον πολεμο και εμείς ονειρευόμαστε περασμένα μεγαλεία..μεγάλη ειρωνία, ο Μεταξάς να κάνει πόλεμο για να μη χάσουμε τη Μακεδονία την Ήπειρο και ο,τι κατείχαν οι Άγγλοι και εμείς τώρα να τα χαρίζουμε παντου..και το κερασάκι στη τούρτα, να σπιλώνουν τη σημερινή μέρα οι εθνοπροδοτες, να την εκμεταλλεύονται και να μας παραδίδουν και μαθήματα δημοκρατίας..

Γιώργος

Ρε βλάκα Αλβανέ έπρεπε όλοι να κάτσουν με ανοιχτά τα πόδια ώστε ο Χιτλερ να κυβερνά ακόμα . Θα είχε και θετικά αν το σκεφτείς . Θα είχαμε απαλλαγεί από σας τους βλάκες αριστερούς και τους τοίχους προστασίας των γκει και αναρχικων που κυβερνάνε

Chrisp

Συμφωνα με τον Γιανη, αυτά ειναι ψεματα. Αφου το ασετ ειπε πως η χώρα δεν ήταν προετοιμασμένη για πόλεμο, πως ερχεσαι εσυ κυριε αρθρογραφε και τα λες όλα αυτά;;

ΝΑΥΤΙΚΟΣ

ΤΟ 1940 ΑΠΟΔΕΔΕΙΓΜΈΝΑ ΕΙΧΑΙ ΗΡΩΕΣ ΠΟΛΟΥΣ ΤΏΡΑ ΠΟΥ ΈΔΩΣΑΝ ΤΗ ΖΩΉ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΕΜΑΣ

Ανώνυμος

ΦΑΣΙΣΤΑ, ΠΡΟΒΟΚΑΤΟΡΑ ΧΡΥΣΑΥΓΙΤΗ, ΠΟΣΑ ΣΟΥ ΔΙΝΕΙ Ο ΚΑΣΙΔΙΑΡΗΣ ΓΙΑ ΝΑ ΔΥΣΦΗΜΕΙΣ ΤΗΝ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΝΙΣΤΟΡΗΤΕΣ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΙΚΕΣ ΒΛΑΚΕΙΕΣ ΠΟΥ ΓΡΑΦΕΙΣ?

Γεώργιος Β.

Κύριε Στούκα, χαίρομαι πάντοτε να διαβάζω τα ιστορικά άρθρα σας. Θα ήθελα να παρατηρήσω όμως εν προκειμένω τα εξής: Δεν αναφέρατε πουθενά την συμβολή του Ι. Μεταξά εις την από 1936 προετοιμασία των ενόπλων δυνάμεων για την άμυνα της χώρας, αλλά και την έπαρση του ηθικού (εθνικού φρονήματος) των Ελλήνων. Χωρίς τον Μεταξά, δεν θα υπήρχε έπος του 1940! Έχετε αντίρρηση; Υποθέστε ότι αύριο γίνεται επιστράτευση, και ... αφήστε την φαντασία σας να οργιάσει... Δεύτερον, και επίσης σημαντικό: Ο υποστράτηγος Κατσιμήτρος, είχε λάβει εντολές (υπάρχουν τα αρχεία) από το ΓΕΣ ήδη από το 1939 να προετοιμάσει την άμυνα του τομέα ευθύνης του ως αυτός θεωρούσε. Ουδέποτε συζητήθηκε υποχώρηση ή παράδοση εδαφών από το ΓΕΣ ή τον Παπάγο (υπάρχουν και πάλι αρχεία). Τα αυτά, προέρχονται από ανθρώπους που ουδεμία σχέση έχουν με τον στρατό και αποσκοπούν στην αποδόμηση της τότε ελληνικής κυβέρνησης και του καθεστώτος της εποχής. Εντάσσονται δε στην όλη παραπληροφόρηση / προπαγάνδα όπως και γελοιότητες του τύπου "ο Μεταξάς δεν ήθελε τον πόλεμο, αλλά αναγκάστηκε να πει το ΟΧΙ αφουγκραζόμενος τον λαό" κτλ. Να μας πουν αυτοί που τα λένε αυτά, για την επιστολή Ζαχαριάδη προς τα μέλη του ΚΚΕ, και τις συστάσεις του "περί διατήρησης της ουδετερότητας και αποφυγής εμπλοκής της χώρας εις πόλεμο, χάριν των ιμπεριαλιστών". Βλέπετε, τότε ακόμα Χίτλερ και Στάλιν ήταν σύμμαχοι...

Φόρτωση περισσότερων σχολίων
ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία

Δείτε Επίσης

peirates_main01

Μια απάντηση στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν - Η δράση των Τούρκων πειρατών στο Αιγαίο από τον 14ο ως τον 18ο αιώνα - Οι συναλλαγές τους με την Πύλη και τον Σουλτάνο - Τα δεινά των Ελλήνων από τους μουσουλμάνους πειρατές

12
karagwg_arthro

Η συνάντηση των περιπόλων στον Έβρο και η εν ψυχρώ εκτέλεση του στρατιώτη Ζήση Καραγώγου – Η κλιμάκωση της έντασης – Μια πραγματική μάχη Ελλήνων και Τούρκων με πολλά θύματα από τουρκικής πλευράς – Η παρέμβαση ανώτερων στρατιωτικών και πολιτικών και το τέλος της «μάχης του Έβρου»

63
galvanika

Ποιος ήταν ο Ιούλιος Γαλβάνης και γιατί εξόργισε τους φοιτητές του – Οι αιματηρές συγκρούσεις φοιτητών και Αστυνομίας – Ο Αστυνομικός Διευθυντής Αθηνών Δημήτριος Μπαϊρακτάρης – Οι εκδηλώσεις συμπαράστασης προς τους φοιτητές – Το τέλος των συγκρούσεων

2
athens_arthro

Ένα αγαπημένο θεατρικό είδος που ξεσήκωνε πάντα τους Παλιούς Αθηναίους και Αθηναίες ήταν η επιθεώρηση. Ο κόσμος ξεχνούσε τα καθημερινά του βάσανα και γελούσε αβίαστα. Συγγραφείς πρωτοκλασάτοι όπως ο Χρήστος Χαιρόπουλος, ο Χρήστος Γιαννακόπουλος, ο Αλέκος Σακελλάριος έδιναν με τα κείμενά τους και την απαιτούμενη ποιότητα.