Από πού προήλθαν τα χρήματα και πώς έφτασαν να κυριαρχούν στη ζωή μας

Από πού προήλθαν τα χρήματα και πώς έφτασαν να κυριαρχούν στη ζωή μας

Είναι ο λόγος που ξυπνάμε νωρίς το πρωί ή δουλεύουμε μέχρι αργά το βράδυ, η αιτία για μυριάδες προβλημάτων, πολέμων και διενέξεων και αυτά που τα ονομάζουν «αναγκαίο κακό»

MONEY_TIME_2
“Χρήματα, Νέο αυτοκίνητο, χαβιάρι, ονειροπόληση τεσσάρων αστέρων, σκέφτομαι να αγοράσω μια ομάδα ποδοσφαίρου», τραγουδάνε οι Pink Floyd στο Money, ένα τραγούδι που μας υπενθυμίζει την δύναμη των χρημάτων και την ικανότητα του ανθρώπου να μεταλλαχθεί σε ένα ον διαφορετικό από ότι είναι, για χάρη τους. Και όμως κάποτε ο κόσμος συνήθιζε να μην χρησιμοποιεί αυτά τα μικρά κομμάτια χαρτιού για να αποκτά αγαθά ή να επιβιώνει. Μπορείτε να φανταστείτε μια κοινωνία με μια οικονομία ανταλλαγής, όπου οι άνθρωποι αγόραζαν αγαθά και υπηρεσίες ανταλλάσσοντάς τα με άλλα αγαθά και υπηρεσίες. Πώς φτάσαμε λοιπόν από εκεί στην εφεύρεση του χρήματος, αυτής της πανταχού παρούσας έννοιας; Η ιστορία του χρήματος είναι ένα συναρπαστικό ταξίδι που εκτείνεται σε χιλιετίες, αντανακλώντας την εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού και του εμπορίου.

Η εμφάνιση της έννοιας του χρήματος

Πριν από την έλευση του χρήματος, οι πρώτοι άνθρωποι ασχολούνταν με ένα απλό σύστημα εμπορίου, γνωστό ως ανταλλαγή. Σε αυτό το σύστημα, αγαθά και υπηρεσίες ανταλλάσσονταν απευθείας με άλλα αγαθά και υπηρεσίες. Αν και η μέθοδος αυτή χρησίμευε ως αποτελεσματικό μέσο εμπορίου μέσα σε μικρές, αυτάρκεις κοινότητες, δεν έπαυσε ωστόσο να έχει περιορισμούς. Πιο συγκεκριμένα, η ανταλλαγή απαιτούσε μια σύμπτωση των επιθυμιών, δηλαδή έπρεπε και τα δύο μέρη έπρεπε να διαθέτουν κάτι που ο άλλος επιθυμούσε.
Where did the need for money come from? - The History of Money (1/10)

Κλείσιμο
Καθώς λοιπόν οι κοινωνίες γίνονταν όλο και πιο πολύπλοκες, αυτοί οι περιορισμοί της ανταλλαγής έγιναν εμφανείς. Για να ξεπεραστούν λοιπόν αυτές οι προκλήσεις, οι άνθρωποι άρχισαν να χρησιμοποιούν χρήματα και αντικείμενα με εγγενή αξία που ήταν ευρέως αποδεκτά ως μέσο ανταλλαγής. Τα εμπορεύματα έπαιρναν διάφορες μορφές στην ιστορία, όπως τα σιτηρά, τα ζώα και τα πολύτιμα μέταλλα, όπως ο χρυσός και ο άργυρος. Αργότερα, ο χρυσός και ο άργυρος αναδείχθηκαν ως ιδιαίτερα δημοφιλείς μορφές εμπορευματικών χρημάτων λόγω της ανθεκτικότητας, της διαιρετότητάς τους και της σπανιότητάς τους. Σταδιακά, οι πολιτισμοί από την αρχαία Μεσοποταμία έως τη μεσαιωνική Ευρώπη χρησιμοποιούσαν χρυσά και ασημένια νομίσματα ως μέσο ανταλλαγής, διευκολύνοντας το εμπόριο σε τεράστιες αποστάσεις.

Η γέννηση του νομίσματος

Η μετάβαση από το εμπορευματικό χρήμα στο νόμισμα σηματοδότησε ένα σημαντικό ορόσημο στην εξέλιξη του χρήματος. Τα νομίσματα, που αποτελούνταν από τυποποιημένους μεταλλικούς δίσκους σφραγισμένους με επίσημες ενδείξεις, παρείχαν ένα πιο βολικό και αποτελεσματικό μέσο ανταλλαγής σε σύγκριση με τα ογκώδη εμπορεύματα. Τα πρώτα νομίσματα μάλιστα, πιστεύεται ότι εμφανίστηκαν γύρω στο 600 π.Χ. στο βασίλειο της Λυδίας, που βρίσκεται στη σημερινή Τουρκία. Αυτά τα πρώιμα νομίσματα κατασκευάζονταν από ήλεκτρο, ένα φυσικό κράμα χρυσού και αργύρου, και έφεραν απλά σχέδια για να υποδηλώνουν τη γνησιότητά τους.

Ιθύνων νους ωστόσο πίσω από αυτά ήταν οι πρώτες κυβερνήσεις της Μέσης Ανατολής, οι οποίες εισήγαγαν την έννοια στα πρώτα φορολογικά συστήματά τους. Με την ονομασία «σέκελ», ως νομισματική μονάδα, τα χρήματα χρονολογούνται από την αρχαία Βαβυλώνα. Η ιδέα ότι η ανάγκη καταβολής φόρων είναι αυτή που δημιουργεί τη ζήτηση για ένα νόμισμα, ήταν καλά κατανοητή από τις τότε αποικιακές κυβερνήσεις, καθώς ήξεραν πώς να εισάγουν τα νομίσματά τους σε χώρες που είχαν εισβάλει. Μάλιστα, για να αναγκάσουν τους ντόπιους να παρέχουν εργασία ή αγαθά στην κυβέρνηση, επέβαλαν φορολογική υποχρέωση - συχνά, φόρο καλύβας. Αυτός ο φόρος μπορούσε να πληρωθεί μόνο με το νόμισμα της αποικίας.
Where Did Money REALLY Come From?

Οι ντόπιοι έπρεπε λοιπόν είτε να εργάζονται για την αποικιακή κυβέρνηση, είτε να προμηθεύουν αγαθά σε άλλους που το έκαναν, αλλιώς δεν θα είχαν το συγκεκριμένο νόμισμα που χρειαζόταν για την πληρωμή των φόρων. Αυτό δημιούργησε ζήτηση για το νόμισμα της αποικιακής δύναμης, το οποίο η κυβέρνηση μπορούσε στη συνέχεια να ξοδέψει. Εάν μια τέτοια κυβέρνηση ξόδευε συνολικά περισσότερα από όσα απέσυρε από τη φορολογία -δηλαδή είχε δημοσιονομικό έλλειμμα- η κοινότητα μπορούσε να προσθέσει το υπόλοιπο νόμισμα στις αποταμιεύσεις της. Η φορολογία και το νομικό σύστημα δημιούργησαν ζήτηση για το χρήμα της κυβέρνησης και έδωσαν το έναυσμα για την ανάπτυξη μιας νομισματικής οικονομίας.

Αυτή η υιοθέτηση της νομισματοκοπίας έφερε επανάσταση στο εμπόριο και τις συναλλαγές, επιτρέποντας στους εμπόρους να πραγματοποιούν συναλλαγές με μεγαλύτερη ταχύτητα και αξιοπιστία. Ο λόγος είναι ότι οι οικονομίες της αγοράς απλά δεν μπορούσαν να αναπτυχθούν μέχρι να υπάρξει χρήμα. Για μεγάλο μέρος της ιστορίας, τα νομισματικά σύμβολα που οι άνθρωποι θεωρούσαν χρήματα είχαν ελάχιστη ή καθόλου εγγενή αξία, λαμβάνοντας τη μορφή πήλινων πινακίδων, ράβδων μέτρησης από φουντουκόξυλο, βασικών μετάλλων, κοχυλιών ή χαρτιού.

Η άνοδος του χάρτινου χρήματος

Ενώ τα κέρματα παρέμειναν η κύρια μορφή νομίσματος για αιώνες, η ανάπτυξη του χαρτονομίσματος έφερε επανάσταση στην έννοια του χρήματος. Το πρώτο γνωστό χάρτινο χρήμα προέκυψε στην Κίνα κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Τανγκ (618-907 μ.Χ.), όπου οι Κινέζοι έμποροι το χρησιμοποιούσαν γραμμάτια ως βολική εναλλακτική λύση για τη μεταφορά βαριών νομισμάτων κατά τη διάρκεια εμπορικών αποστολών.
MONEY_AGAIN_

Το χάρτινο χρήμα εξαπλώθηκε σταδιακά σε άλλα μέρη του κόσμου, με τις κυβερνήσεις και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να εκδίδουν χαρτονομίσματα που υποστηρίζονταν από πολύτιμα μέταλλα ή κρατικά αποθέματα. Η ευρεία υιοθέτηση του χαρτονομίσματος άνοιξε το δρόμο για το σύγχρονο νομισματικό σύστημα, επιτρέποντας μεγαλύτερη ευελιξία στη νομισματική πολιτική και διευκολύνοντας την επέκταση του παγκόσμιου εμπορίου.

Η εποχή του ψηφιακού νομίσματος

Τις τελευταίες δεκαετίες, η εμφάνιση της ψηφιακής τεχνολογίας εγκαινίασε μια νέα εποχή του χρήματος. Το ψηφιακό νόμισμα, όπως τα κρυπτονομίσματα όπως το Bitcoin, λειτουργεί εξ ολοκλήρου σε ψηφιακή μορφή, με τις συναλλαγές να καταγράφονται σε αποκεντρωμένα λογιστικά βιβλία, γνωστά ως αλυσίδες μπλοκ. Το Bitcoin, που δημιουργήθηκε το 2009 από ένα ανώνυμο άτομο ή ομάδα που χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο Satoshi Nakamoto, εισήγαγε μια αποκεντρωμένη εναλλακτική λύση στα παραδοσιακά νομίσματα fiat. Σε αντίθεση με το συμβατικό χρήμα, το οποίο βασίζεται σε κεντρικές αρχές όπως οι κυβερνήσεις και οι τράπεζες, το Bitcoin λειτουργεί σε ένα δίκτυο ομότιμων, επιτρέποντας ασφαλείς και διαφανείς συναλλαγές χωρίς την ανάγκη διαμεσολαβητών.

Αυτή η επαναστατική ιδέα, σίγουρα δημιουργεί ακόμα μια φορά την αίσθηση ότι τα χρήματα, ακολουθούν τελικά εμάς και όχι το αντίθετο – όσο και αν κάποιοι πασχίζουν να μας πείσουν για αυτό. Είναι λοιπόν το μέλλον το ψηφιακό νόμισμα, ή μπορεί να επιστρέψουμε ξανά σε μια κοινωνία ανταλλαγής; Κανείς δεν μπορεί με βεβαιότητα να πει. Το μόνο που είναι σίγουρο είναι ότι αυτή η εφεύρεση μπορεί να ιδωθεί με δυο τρόπους: είτε ως ένα απλό εργαλείο για την πλοήγησή μας στην σημερινή οικονομία, είτε ως αυτοσκοπός της ζωής μας. Λίγο μάταιο το δεύτερο, δεν νομίζετε; Ειδικά για ένα κομμάτι χαρτί και μια έννοια που διαμορφώθηκε για αποικιακούς σκοπούς.
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ειδήσεις Δημοφιλή Σχολιασμένα

Δείτε Επίσης