Η πρώτη φορά που ο Σονγκ Ντονγκ ήρθε σε επαφή με την τέχνη ή, μάλλον, με το αντίθετό της, ήταν στο πατρικό του σπίτι στα υποβαθμισμένα προάστια του Πεκίνου. Η μητέρα του, η οποία είχε μια δύσκολη ζωή με πείνα, φτώχεια και πολιτικές διώξεις, αποθησαύριζε άχρηστα πράγματα. Oταν πέθανε το 2005, ο καλλιτέχνης βρέθηκε αντιμέτωπος με χιλιάδες αντικείμενα που είχαν αποθηκευτεί με εμμονική φροντίδα επί δεκαετίες: σαπούνια, μπουκάλια, παπούτσια, κουτιά, υφάσματα, όλα ταξινομημένα, όλα χρήσιμα με έναν τρόπο που μόνο εκείνη καταλάβαινε. Αντί να τα πετάξει, ο Σονγκ Ντονγκ τα μετέτρεψε σε έργο τέχνης, ανασυνθέτοντας το σπίτι της ως εγκατάσταση.
Εγκαταστάσεις με καθρέφτες στις βιτρίνες της Rue des Sèvres
Στον δεύτερο όροφο δημιούργησε έναν καθρεφτιζόμενο θόλο από ανακυκλωμένες πόρτες και παράθυρα σε διαφορετικά χρώματα.
«Γοητεύομαι από αντικείμενα που έχουν ήδη ζήσει μια πρώτη ζωή, γιατί είναι εμποτισμένα με μνήμη»
Το έργο «Waste Not» δεν αποτέλεσε απλώς μια εικαστική παρέμβαση, ήταν μια πράξη κατανόησης της μνήμης, της φτώχειας, της επιβίωσης και της αγάπης. Παρουσιάστηκε το 2009 στο ΜοΜΑ της Νέας Υόρκης, απέκτησε διεθνή αναγνώριση και από τότε επανασυναρμολογείται κάθε φορά διαφορετικά, ανάλογα με τον χώρο όπου θα φιλοξενηθεί. Σήμερα ο Σονγκ Ντονγκ θεωρείται μία από τις σημαντικότερες μορφές της κινεζικής εννοιολογικής τέχνης. Η αξία του δεν έγκειται μόνο στην ποικιλία των μέσων που χρησιμοποιεί (performance, εγκατάσταση, βίντεο, φωτογραφία, ζωγραφική) αλλά κυρίως στον τρόπο με τον οποίο μετατρέπει την καθημερινότητα σε φιλοσοφικό πεδίο. Γι’ αυτό και ήταν ο ιδανικός δημιουργός που θα έντυνε εικαστικά το Le Bon Marché Rive Gauche για την 11η ετήσια καλλιτεχνική του ανάθεση. Το ιστορικό παρισινό πολυκατάστημα, πιστό στο όραμα των ιδρυτών του Αριστίντ και Μαργκερίτ Μπουσικό να συνδέουν το εμπόριο με τον πολιτισμό, μετατράπηκε σε φουτουριστική γκαλερί μέχρι τις 22 Φεβρουαρίου.
Στην πρόσοψη προβάλλεται η φυσιογνωμία του
Στο κέντρο του Le Bon Marché, κάτω από τη γυάλινη οροφή, λάμπες από διαφορετικές εποχές, στυλ και χρήσεις σχηματίζουν μια αιωρούμενη εγκατάσταση φωτός
Εκτός από εικαστική παρέμβαση, το «Waste Not» είναι μια πράξη κατανόησης της επιβίωσης και της αγάπης
Για τον Σονγκ Ντονγκ, το Le Bon Marché δεν είναι απλώς ένα σκηνικό, αλλά ένα ζωντανό σύστημα σχέσεων: προϊόντα, αγοραστές, πωλητές, αρχιτεκτονική, Ιστορία. Ολα αυτά γίνονται πρώτη ύλη για μια εγκατάσταση που επεκτείνεται στις βιτρίνες, κάτω από τις γυάλινες οροφές και στο δεύτερο επίπεδο του κτιρίου. Στις βιτρίνες των οδών Σεβρ, Μπαμπιλόν και Μπακ, ο καλλιτέχνης δημιουργεί αντικατοπτρισμούς, φωτισμένους σαν μικρές θεατρικές σκηνές. Εκεί τοποθετεί αντικείμενα προερχόμενα είτε από τη δική του συλλογή είτε από το κατάστημα, αλλά και κομμάτια που του έχουν δανείσει πελάτες και εργαζόμενοι, πράγματα με προσωπική ιστορία. «Γοητεύομαι από αντικείμενα που έχουν ήδη ζήσει μια πρώτη ζωή, γιατί είναι εμποτισμένα με μνήμη», σημειώνει ο ίδιος, τονίζοντας ότι παύουν να είναι προϊόντα και μετατρέπονται σε φορείς εμπειρίας. Με αυτόν τον τρόπο, το ίδιο το Le Bon Marché και η έννοια του shopping ενσωματώνονται στο έργο. Στο κέντρο του πολυκαταστήματος, πάνω από τις κυλιόμενες σκάλες, ο Ντονγκ έχει τοποθετήσει δύο μεγάλα φωτιστικά εμπνευσμένα από ένα απλό σταντ για μπουκάλια. Στο δεύτερο επίπεδο, η εγκατάσταση γίνεται πλήρως βιωματική.
Μια σειρά από παλιά παράθυρα και γυάλινα πλαίσια έχουν συναρμολογηθεί σε μια μεγάλη αρχιτεκτονική κατασκευή
Η εγκατάσταση του Κινέζου εικαστικού κυριαρχεί στο εσωτερικό του πολυκαταστήματος
Το «Hall of Mirrors» από ανακυκλωμένες πόρτες και παράθυρα φιλοξενεί ένα φωτεινό σπίτι από εκατοντάδες λάμπες διαφορετικών εποχών και ένα τεράστιο καλειδοσκόπιο οκτώ μέτρων, που ανασυνθέτει τον χώρο και τον χρόνο σε διαρκή κίνηση. Ο καλλιτέχνης περιγράφει όλο το έργο σαν ένα «μαντάλα» (ινδουιστικό κυκλικό σχέδιο) που δημιουργείται και διαλύεται. Το έργο του Κινέζου δημιουργού εξηγεί ότι τα αντικείμενα που αποκτούμε δεν τελειώνουν τη ζωή τους στο ταμείο. Συνεχίζουν να συσσωρεύουν νόημα, αναμνήσεις, συναισθήματα.
Στη μικρή «πόλη» από γυάλινα σπίτια, οι στέγες έχουν γεωμετρικά σχήματα σαν θερμοκήπια, ενώ μέσα από τα τζάμια διακρίνονται φωτιστικά και διακοσμητικά στοιχεία
Το Le Bon Marché, με την ιστορία του ως χώρος τέχνης και όχι απλώς κατάστημα, μοιάζει να προσφέρει το ιδανικό πλαίσιο για την ανταλλαγή ρόλων ανάμεσα σε θεατή, πελάτη και συμμετέχοντα. Χωρίς να κραυγάζει, η έκθεση αφήνει μια αίσθηση αφύπνισης: ότι η τέχνη μπορεί να εμφανιστεί εκεί όπου δεν την περιμένεις και ότι τα πιο κοινά αντικείμενα, όταν ιδωθούν με προσοχή, κουβαλούν ήδη μέσα τους μια ολόκληρη αφήγηση.
