Μετά από τη μεγάλη sold out συναυλία με την “Dalida-La Diva” η Όλγα Βενέτη επιστρέφει στο Παλλάς με την πολυσυζητημένη υπερπαραγωγή για το Grande Finale στις 15 Οκτωβρίου ως Δαλιδά σε σκηνοθεσία Γιώργου Βάλαρη μιλώντας στο “Πρώτο Θέμα” για αυτή την ανεπανάληπτη εμπειρία.
Tίνα Μανδηλαρά: Όλγα Βενέτη, με την υπερπαραγωγή Dalida-La Grande Finale, που θα ανέβει στις 15 Οκτωβρίου στο Παλλάς, σε ξαναβρίσκουμε, για τελευταία φορά στη σκηνή ως Δαλιδά. Αλήθεια, πως ξεκίνησε η συναρπαστική αυτή περιπέτεια; Δεν τη φοβήθηκες;
Όλγα Βενέτη: Δεν τη φοβήθηκα, τη σεβάστηκα. Τελικά, είναι μάλλον κάτι στην ψυχή μου που με κάνει να νιώθω ότι μπορώ να αναλάβω μια αποστολή και να τη φέρω εις πέρας. Είναι το πάθος μου για την τέχνη, την οποία σέβομαι, την υπηρετώ και ποτέ δεν την εξυπηρετώ. Ήταν ένα όνειρο ζωής που έγινε πραγματικότητα, παρότι όλα έδειχναν αρχικά το αντίθετο. Ξέρεις, την πρώτη φορά ένιωσα σαν ένα βατραχάκι σαν σε εκείνη την ιστορία με το βατραχάκι και το λιοντάρι: το βατραχάκι ήθελε να σκαρφαλώσει σ ένα δέντρο και το λιοντάρι του έλεγε που πας να σκαρφαλώσεις, δεν μπορείς, αλλά ο βάτραχος συνέχισε και έφτασε στον στόχο του γιατί ήταν κουφός. Έτσι νιώθω ότι συνέβη με τη Δαλιδά: ενώ όλοι μου έλεγαν μην το κάνεις γιατί είναι πολύ δύσκολο, είναι υπερπαραγωγή, η Δαλιδά είναι ένας μύθος αλλά δεν τους άκουγα, σαν αυτό το βατραχάκι που δεν άκουγε γιατί επέμενε στις δυνάμεις που δεν πίστευε καν ότι έχει. Και εγώ έμεινα πιστή στις προσευχές που έκανα και στη συνεργασία με την ομάδα μου. Να πω και κάτι άλλο που συμβαίνει και παραμένει ανεξήγητο αφού νιώθω πως όταν ανεβαίνω στη σκηνή γίνεται κάτι μεταφυσικό: φεύγω από την Όλγα, είναι σαν να βγαίνει ένας άλλος άνθρωπος πάνω στη σκηνή που δεν σκέφτεται αν θα πει σωστά τη νότα, αν θα χορέψει πολύ καλά, που δεν φοβάται τι θα συμβεί. Όταν ανεβαίνω πάνω στη σκηνή είναι σαν να γίνομαι ένα με την ορχήστρα, με τη σκηνή, με το σανίδι και κυρίως με το κοινό μου.
T.M:Αυτό το έχουμε διαπιστώσει όσοι έχουμε βρεθεί σε συναυλίες σου και έχουμε δει το πάθος με το οποίο ερμηνεύεις και δεν έχεις φοβηθεί να αντιπαρατεθείς με τραγούδια που έχουν γράψει εποχή. Αλήθεια, πώς τα κατάφερες να αντιπαρατεθείς μαζί τους; Τα έχουν ερμηνεύσει τεράστιοι καλλιτέχνες σαν τη Δαλιδά που είναι ένας μύθος..
O.B: Να το ξαναπώ: αγωνία πάντα έχω, αλλά έχω μάθει και να αγωνίζομαι. Τι σημαίνει αυτό; Ότι ποτέ δεν ήθελα να μιμηθώ και να μπω στο στόχαστρο της σύγκρισης. Δεν θέλω να συγκριθώ με κανέναν. Αυτό που μου συμβαίνει στη σκηνή είναι μια κατάθεση ψυχής, σαν κάτι μαγικό να με αγκαλιάζει και να με προστατεύει. Έχω κάνει συναυλίες με μεγάλες ερμηνεύτριες, πέρα από τη Δαλιδά, έχω τραγουδήσει αντίστοιχα τραγούδια αλλά να πω κάτι και να μιλήσω ειλικρινά; Επειδή ακριβώς δεν έχω μεγάλη δισκογραφία-έχω μόλις τρία τραγούδια- το να παίρνω τραγούδια μεγάλων ή μεγίστων ερμηνευτριών, τα δικά τους να τα κάνω δικά μου, να τα φιλτράρω και μετά να τα κάνω κάτι άλλο, είναι ένα πολύ μεγάλο στοίχημα για μένα. Γιατί πάντα έχεις στο μυαλό σου ότι κάποιοι θα σπεύσουν να πουν τα έχουμε ακούσει από άλλο, πως τολμάς ρε Βενέτη να τα πεις; Αλλά ευτυχώς κάτι τέτοιο δεν έχω ακούσει μέχρι τώρα. Δεν ξέρω αν αρέσω σε όλους ή όχι αλλά αυτό που με ενδιαφέρει πάνω από όλα είναι να βγάζω κάτι αληθινό και αυθεντικό. Να είμαι εκείνη η Όλγα που θεωρώ ότι έχει πλάσει το τραγούδι που είναι ο αέρας και το οξυγόνο μου. Ειλικρινά οι δυσκολίες, είναι πολλές, ανείπωτες, μεγάλες. Αλλά τελικά πάντα κερδίζει το πάθος. Μου είχε πει κάποιος κάποτε: »Να μην αγωνιάς, να αγωνίζεσαι γιατί μόνο τότε μπορεί να μετριαστεί η αγωνία και να σε αγκαλιάσει το κοινό». Και ευτυχώς μέχρι τώρα αυτό έχει γίνει με το παραπάνω.
T.M: Για να βρεθείς πάντως στην πρώτη γραμμή και σε μια τεράστια σκηνή μέχρι το Παλλάς, σίγουρα απαιτούνται θυσίες. Θεωρείς ότι αξίζει τον κόπο; Επειδή μίλησες πριν για αγωνία.
O.B:Ούτε αυτό το σκέφτομαι. Μπορεί οι δυνάμεις μου να με προδίδουν, να σκέφτομαι οτιδήποτε αλλά πάντοτε υπάρχει η σπίθα. Και από τη σπίθα ξεπετιέται η φλόγα. Πραγματικά δεν νιώθω την κούραση γιατί αυτό που κάνω, μου δίνει ελπίδα για να υπάρχω και να ζω-και όχι απλώς να επιβιώνω. Είναι αυτή η σύνδεση που διαμορφώνεται με το κοινό ερμηνεύοντας και που κάνει αυτή τη σχέση να μοιάζει, ας μου επιτραπεί η έκφραση, με συν-ουσία-γιατί νιώθω πραγματικά ότι γίνομαι ένα με τον κόσμο. Την ίδια στιγμή καταλαβαίνω ότι από κάτω μπορεί να υπάρχουν άνθρωποι που δεν καταλαβαίνουν τα λόγια, που μπορεί να μη μιλούν Γαλλικά, που ενδεχομένως, για παράδειγμα, να μην ξέρουν την ιστορία της Δαλιδά αλλά εκεί είναι το μεγάλο στοίχημα: να μπορέσω με το σώμα μου, με τις εκφράσεις του προσώπου μου, με τη συγκίνηση και κυρίως με την ψυχή μου να τους πάρω μαζί. Είναι αυτό που είπα πριν: ότι μπορεί να συμβεί οτιδήποτε στη σκηνή, να ακουστεί ένα τρέμουλο, μια ανάσα παραπάνω, ένας ήχος αλλά δεν με νοιάζει όταν γίνομαι ένα με το κοινό.
T.M: Έχοντας δει πολλές συναυλίες σου, έχω την αίσθηση ότι τα δίνεις όλα και δεν ξέρω πραγματικά πως αντέχει αυτή η φωνή που ξεπερνά τα όρια. Γιατί νομίζω και θυμάμαι εκείνη την αξέχαστη, όπως έγραψαν πολλοί, ερμηνεία στο Je Suis Malade, Που τραγουδάς σαν να μην υπάρχει αύριο. Τελικά αυτό το να μην κρατάς δυνάμεις και να ζεις πάντα στα κόκκινα χαρακτηρίζει την ίδια τη ζωή σου;
O.B: Ναι, έτσι ακριβώς. Μόνο έτσι, χωρίς υπερβολές Γιατί για μένα το να ζω στα κόκκινα δεν σημαίνει ότι θα κάνω κάτι ακραίο, ότι θα βουτήξω με μπάντζι τζάμπινγκ κλπ αλλά ότι αφήνω την Όλγα να εκτεθεί στις ανθρώπινες σχέσεις, τις ουσιαστικές που χαρακτηρίζουν τη ζωή μου. Κάποιες στιγμές νιώθω μόνη, κάποιες άλλες ανασυγκροτούμαι από αυτή τη μοναξιά αλλά πάντοτε μου άρεσε το All or nothing at all, όπως τραγουδούσε ο Σινάτρα. Είναι σίγουρο. Αλλιώς που είναι η μαγεία; Το μέτριο δεν το θέλω. Θέλω το μέτρο.
Αλλά στο μέτρο υπάρχει η υπερβολή για να μπορέσει να γίνει έκφραση και δημιουργία και αυτό δεν είναι άλλο από την επιθυμία μου να πιάσω τον στόχο, όσο πιο αληθινά μπορώ. Γιατί μέσα στη ζωή είμαστε, μέσα σε αυτόν τον πολύ δύσκολο καλλιτεχνικό χώρο βρισκόμαστε και ξέρουμε τι σημαίνει αγώνας, ειδικά όταν νιώθεις ότι ανήκεις στον χώρο της τέχνης, όχι της Showbiz, Γιατί δεν είναι όλα ίδια, ούτε μπορούν να γίνονται όλα ένα. Μπίζνες μπορεί να έκανε και ο Χατζιδάκις όταν οργάνωνε συναυλίες αλλά ποτέ, σε αντίθεση με άλλους σύγχρονους, δεν θα μπορούσες ποτέ να χρησιμοποιήσεις αυτό τον όρο για τις μνημειώδεις εμφανίσεις του.
Εγώ ξέρω ότι υπηρετώ την τέχνη μου και πολύ ταπεινά κάθομαι και περιμένω να έρθει η επόμενη πρόκληση, χωρίς να κάνω εκπτώσεις. Και ξέρεις καλά ότι οι μηχανισμοί που τροφοδοτούν τη Showbiz μπορούν εύκολα να σε βγάλουν εκτός. Αλλά προσπαθώ να μη συμβιβάζομαι με κάτι που νιώθω ότι θα με πρόδιδε. Πες ως άνθρωπος, ως διαδικασία, ως επιλογή δεν το έχω καθόλου. Αλλά έχω σε υπέρμετρο βαθμό μια τεράστια αγάπη για το τραγούδι και σε τέτοιο βαθμό που το πηγαίνω έως εκεί που δεν επιτρέπεται να πάω εγώ η ίδια. Αλλά επιμένω κόντρα σε όλα, αρκεί να το πιστεύει το κοινό γιατί μέσα από αυτό προσδιορίζομαι. Σαν άνθρωπος προσδιορίζομαι μέσω των άλλων, μέσα από τις σχέσεις μου, την οικογένεια μου και τους φίλους μου γιατί αυτοί είναι η ζεστασιά μου και μου δίνουν τη δύναμη να προχωρήσω.
T.M:Αλλά δουλεύεις και πολύ πάνω σε αυτό που κάνεις, έτσι δεν είναι;
O.B: Ναι, σε καμία περίπτωση δεν λειτουργώ μόνο παρορμητικά. Λειτουργώ με πάθος αλλά όχι αυθόρμητα. Γι αυτό και η παράσταση αυτή που ξαναγυρίζει στο Παλλάς και θέλω να τελειώσει εκεί, μιλάει για Γκράντε Φινάλε. Τώρα είναι ακόμα πιο μεγάλο το στοίχημα από την πρώτη φορά μπορώ να σου πω.
T.M: Θα σε ρωτούσα γι αυτό γιατί κανείς δεν πίστευε ότι θα μπορούσε η Δαλιδά της Βενέτη να γεμίσει ασφυχτικά το Παλλάς, ξεκινώντας από εκεί το ταξίδι της. Αφού κέρδισες ένα μεγάλο στοίχημα, επιστρέφεις σε ένα θέατρο που δεν τολμάνε ούτε καλλιτέχνες με χρόνια καριέρα να περάσουν τις πύλες σου. Γιατί επιστρέφεις και κλείνεις τον κύκλο της Δαλιδά στο Παλλάς;
O.B: Γιατί η Δαλιδά ως Ντίβα το θεωρεί σπίτι της και πρέπει να μένουμε πιστοί στους θρύλους. Ξεκίνησε από εκεί και δεν είναι τυχαίο: της πρέπει αυτός ο χώρος. Είναι ένας θρύλος η Δαλιδά, από τα μεγαλύτερα ονόματα που υπήρξαν στη δική της κατηγορία και δεν θα μπορούσε παρά να ταιριάξει σε ένα από τα πιο επιβλητικά και ευφάνταστα θέατρα που είναι το Παλλάς. Για να μιλήσω ειλικρινά, το να εμφανιστώ εκεί ως Δαλιδά ήταν όνειρο ζωής για μένα- με μια στάση στο Άλσος που ήταν μια αξέχαστη εμπειρία τόσο ως χώρος όσο και η φιλοξενία- και ήθελα να ζήσω ξανά εγώ και η ομάδα μου το όνειρο αυτή την τελευταία φορά, επειδή καθετί που επαναλαμβάνεται έχει άλλη αξία. Και ο λόγος που μιλάμε για Γκράντε Φινάλε είναι γιατί θα γίνει κάτι μαγικό στη σκηνή καθώς θα συνδεθώ με τη Δαλιδά και θα πούμε μαζί ένα ντουέτο είναι μια έκπληξη.
T.M: Δηλαδή ;
O.B: Ήταν μια ιδέα που γεννήθηκε μέσα μου όταν είπαμε να κάνουμε εκεί αυτή τη συμπαραγωγή γιατί θέλω να βλέπω τη Δαλιδά, κυριολεκτικά μπροστά μου να τραγουδώ αυτό το υπέροχο τραγούδι το άκρως συγκινητικό και λατρεμένο που είναι έκπληξη πως θα συμβεί, να τη κοιτάζω και να υπάρχει μια σύνδεση και συνομιλία-και εν τέλει να της το αφιερώσω ως φόρο τιμής και να την ευχαριστήσω γι αυτή την ώθηση που μου έδωσε πνευματικά και ψυχικά για να κάνω αυτή την παραγωγή.
T.M:Πολλοί μίλησαν για την ομοιότητα σου με τη Δαλιδά, όχι μόνο εξωτερική. Αλήθεια, αισθανόσουν ότι συνδεόσουν με κάποια στοιχεία της περισσότερο από άλλα;
O.B: Ένιωθα πραγματικά μια σύνδεση. Αλλά αυτό που δεν ήξερε πραγματικά η Δαλιδά είναι πόσο μεγάλη ντίβα ήταν. Γιατί τι πάει να πει ντίβα; Κάποιος ή κάποια που με την αύρα, τη φωνή του και την ιστορία του μπορεί να είναι συνάμα και απόμακρος και είδωλο. Να είναι συγχρόνως προσιτός αφού μπορεί και συγκινείται με τα ανθρώπινα και λίγο πιο ψυχρός για να μπορέσει να εκτελέσει τα τραγούδια έτσι όπως τα έχει ονειρευτεί. Δεν ξέρω και δεν θέλω να μιλήσω για ομοιότητες με τη Δαλιδά αλλά σίγουρα έχω το πάθος της και το όραμα που είχε από πολύ μικρό κορίτσι ο χώρος που θα λατρέψει και όπου θα ήθελε να αφήσει την τελευταία της πνοή να είναι η σκηνή:υπάρχει και ένα τραγούδι με τον τίτλο Mourir sur scene-Πεθαίνοντας στη σκηνή-και είναι άκρως ενδεικτικό για το τι σημαίνει αυτό. Ήταν ένας μελαγχολικός άνθρωπος η Δαλιδά, την οποία καταλαβαίνω γιατί η μελαγχολία-και όχι η κατάθλιψη, που είναι διαφορετικό- είναι κάτι που με ταλαιπωρεί αλλά ποτέ δεν μπορείς να πάρεις, σαν τα κομμάτια ενός παζλ, από μια ψυχοσύνθεση αυτό που προτιμάς, την παίρνεις όλη. Δεν είναι, επίσης, τυχαίο ότι η πρώτη μου σύσταση προς το κοινό, πολλά χρόνια πριν τη «Δαλιδά-La Diva” έγινε μέσα από αυτή γυναίκα.
Είναι μια προσωπικότητα που με κάνει να μπαίνω στην καρδιά της και να διαβάζω τον σκληρό της δίσκο. Απλώς προσπαθώ να καταλάβω τι ένιωθε με τι αυταπάρνηση κατάφερε να κατακτήσει τα πλήθη και πόσο μοναχικά πέρασε-εξού και οι τρεις απόπειρες-πόσο δύσκολα μονοπάτια κλήθηκε να διαβεί και δεν μπορώ να πω ότι όλο αυτό δεν με είχε συνεπάρει.
T.M: Και αυτό είδαμε στη σκηνή γιατί προφανώς για να μπορέσεις να την ενσαρκώσεις-γιατί γίνεσαι η Δαλιδά-πρέπει να την καταλάβεις και να τη νιώσεις. Γίνεσαι κατα κάποιο τρόπο ηθοποιός;
O.B: Ναι, για να μπορώ να μπω στο κλίμα της εποχής και όλων των δεκαετιών που ήταν η Δαλιδά. Γιατί ενσάρκωνε ολόκληρους κόσμους που είχαν παραδοθεί στην αίγλη της. Εξού και ότι πρόκειται για μια οπτικοακουστική παραγωγή και υπάρχουν κάποια κείμενα του Γιώργου Βάλαρη που συνδέουν όλο αυτό και αποδίδουν το κλίμα. Με βοήθησε η αλήθεια είναι στο να υποδυθώ τον ρόλο η γνώση της γαλλικής γλώσσας (σημείωση: η Όλγα Βενέτη εέναι απόφοιτος της Γαλλικής Φιλολογίας) γιατί πρέπει να ξέρω τι λέω. Πρέπει αντίστοιχα τα πάντα, οι κινήσεις, οι σκέψεις, το μυαλό να αντιλαμβάνονται και να προσανατολίζονται πλήρως προς αυτόν τον μύθο. Ωστόσο, τα τραγούδια που διάλεξα, ήθελα να συνδέονται κατα κάποιο τρόπο και με τη δική μου τη ζωή. Από όλα τα τραγούδια-γιατί η Δαλιδά έχει πει ατελείωτα-επέλεξα αυτά που είτε λόγω στίχου, είτε μουσικής και ταμπεραμέντου μπορώ να τα βάλω στην ψυχή μου. Ξέρεις, δεν είναι όλα θέμα ερμηνείας γιατί το τραγούδι είναι μια πολύ σοβαρή ιστορία, οι φωνές είναι εσωτερικές, δεν φαίνονται. Μπορεί η εκφορά του λόγου να γίνεται με τις χορδές αλλά όλο το υπόλοιπο είναι ψυχή. Αυτή είναι που τραγουδά και φτάνει η ψυχή προς τα έξω, εκεί πάλλονται όλα, εκεί φιλτράρονται όλα σε τέτοιο βαθμό.
Κλείσιμο
T.M: Όλοι θυμόμαστε εκείνη την ερμηνεία σου στο Je Suis Malade..
O.B: Μα πώς να μην αρρωστήσεις; Πως να μην είσαι άρρωστος για να πεις αυτό που αντιπροσωπεύει το τραγούδι; Αν δεν αρρωστήσεις, αν δεν νιώσεις τον πόνο, δεν τραγουδάς το Malade. Αν δεν έχεις ερωτευθεί πολύ δεν μπορεί να τραγουδήσεις το Il venait d avoir 18 ans, το οποίο είτε το έγραψε για τον γιο που έχασε, είτε για το σύντροφό της, ακόμα οι γνώμες διίστανται. Εν ολίγοις, δεν μπορείς να πεις το Mourir sur scene, αν δεν νιώθεις ότι πεθαίνεις στη σκηνή Εκείνη τη στιγμή και να πεθαίνεις πυροβολημένη από λέιζερ και να γκρεμίζεται ο κόσμος, το νιώθεις γιατί είσαι σε άλλη διάσταση. Πρέπει να το νιώθεις το τραγούδι να μην το σκέφτεσαι.
T.M: Νιώθεις αλήθεια να αντιστέκεσαι μέσα σε όλα συμβαίνουν μέσα από το τραγούδι;
O.B: Ο πολιτισμός είναι παρηγοριά δεν υπάρχει κάτι άλλο πέρα αυτό. Πάσχει η εποχή μας από μεγάλα μεγέθη πάσχει από όραμα, από ελπίδα, από ανάγκη και πάθος για το καινούργιο για το διαφορετικό για την εξέλιξη. Είναι όλα παγωμένα. Καμία φορά λέω ότι νιώθει κανείς σε αυτές τις δύσκολες εποχές ότι “τσιμεντώνεις ρυάκια σε περίοδο ανομβρίας”-νομίζω ότι είναι μια φράση που είχε πει η μέγιστη Μαριάννα Κριεζή. Και αυτό συμβαίνει όταν δεν δίνεις νόημα, θάρρος και κίνητρο στους καλλιτέχνες να προχωρήσουν και να καταθέσουν αυτό που κρύβει η ψυχή και το ταλέντο τους. Παντού επικρατεί το εύκολο, τα χιτάκια που ωστόσο θα ξεπεραστούν, θα ξεχαστούν και θα μείνει απλώς το κενό. Δεν μπορεί να μην υπάρχει τίμημα σε αυτό και μας αφορά όλους. Μας παίρνει όλους η μπάλα. Από την άλλη σκέφτομαι ότι μερικές φορές μας πιάνει η απογοήτευση ότι δεν υπάρχουν οι καλλιτέχνες αλλά αυτό είναι θέμα της βιομηχανίας αλλά και της ζωής που δεν υπάρχει όρεξη και τρέλα για δημιουργία στο όλον.
Όταν ο άλλος προσπαθεί δύσκολα να τα βγάλει πέρα, εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να ονειρευτεί. Όλη η μουσική βιομηχανία στρέφεται ως εκ τούτου στο γρήγορο αποτέλεσμα αλλά είναι αδιανόητο να σκέφτεσαι ότι δεν τους ενδιαφέρει αν τροφοδοτούν τον κόσμο με όραμα και με πίστη μέσα από το τραγούδι. Επίσης, δεν δίνουν την ευκαιρία σε ανθρώπους που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν αυτό το όραμα-ίσως γιατί δεν έχουν ακόμα κορεστεί ή γιατί δεν έχουν κάνει καριέρες. Εκεί υπάρχει ένα φρένο, και για να πω την αλήθεια το έχω συναντήσει προσωπικά κατ επανάληψη. Αλλά δεν μπορείς να κάνεις κάτι άλλο από το να συνεχίζεις, παρά τις απογοητεύσεις και αυτό γιατί το τραγούδι είναι μονόδρομος.
Θα μπορούσα να είχα βρει εύκολες λύσεις, να είχα κάνει υποχωρήσεις αλλά δεν θα ήταν αυτή η Βενέτη που ξεγυμνώνεται και ντύνεται μέσα από την ερμηνεία. Γιατί χωρίς το τραγούδι θα ήταν άλλη. Αλλά ευτυχώς, έχω πολλά όνειρα ακόμα εφόσον υπάρχει ο θεός η αγάπη του κόσμου γιατί χωρίς αυτούς δεν θα ήμουν εκεί και χωρίς αυτούς θα είχα αναγκαστεί αντί για φρένο να πατάω γκάζι. Και αυτό νιώθω ότι είναι το σημαντικότερο από όλα.
Όλγα Βενέτη ως Δαλιδά: «Είναι τρόπος ζωής να πεθαίνεις στη σκηνή» info: “Dalida-Grande Finale”, Θέατρο Παλλάς, Βουκουρεστίου 3-5,
