Είχε δίκιο ο Πάγκαλος; Είναι αλβανική η λέξη λουλούδι;

Είχε δίκιο ο Πάγκαλος; Είναι αλβανική η λέξη λουλούδι;

Ποια είναι η ετυμολογία της λέξης λουλούδι; - Τι γράφουν τα κορυφαία ελληνικά λεξικά - Προέρχεται από το αλβανικό λούλιε;

Συμπληρώνονται φέτος 214 χρόνια από τον Δεκέμβριο του 1803, όταν οι ηρωικές Σουλιώτισσες προτίμησαν να πέσουν μαζί με τα παιδιά τους στον γκρεμό, μετά τον θρυλικό χορό του Ζαλόγγου, παρά να πέσουν στα χέρια των Τουρκαλβανών.

«Σαν σήμερα, 215 χρόνια πριν, στα βουνά βόρεια της Πρέβεζας, οι Σουλιώτισσες ρίξαν τα βρέφη τους στο γκρεμό και μετά πήδηξαν και οι ίδιες», έγραψε στο Twitter ο Θεόδωρος Πάγκαλος, ο οποίος προφανώς δέχεται ως πραγματικό το γεγονός αυτό, καθώς υπάρχουν κάποιοι ιστορικοί που δεν αποδέχονται ως πραγματικά γεγονότα ούτε το ολοκαύτωμα στο Κούγκι, από τον καλόγερο Σαμουήλ ,ούτε τον χορό του Ζαλόγγου. Με αυτό το θέμα, θα ασχοληθούμε σε άρθρο μας τις επόμενες ημέρες.

Επανερχόμαστε στον κύριο Πάγκαλο, ο οποίος στην ίδια «σειρά» μηνυμάτων του στο Twitter, γράφει ότι η λέξη λουλούδι προέρχεται από το αλβανικό λιούλιε (με ελληνικούς χαρακτήρες). Και στη συνέχεια αναρωτιέται: «Πως όμως οι Σουλιώτισσες λέγανε ανθός στην αμμουδιά ενώ ήταν παντελώς αλβανόφωνες;» 



Αναφέρεται δηλαδή στο τραγούδι του θρυλικού χορού του Ζαλόγγου και στους στίχους «Στη στεριά δεν ζει το ψάρι ούτ’ ανθός στην αμμουδιά…» και θεωρεί ότι οι Σουλιώτισσες δεν ήξεραν τη λέξη ανθός (ή άνθος) , καθώς ως αλβανόφωνες, χρησιμοποιούσαν τη λέξη λουλούδι.
Αφού επισημάνουμε ότι εδώ το «πώς» είναι επίρρημα και χρησιμοποιείται σε ερώτηση, συνεπώς πρέπει να τονίζεται («Πώς όμως οι Σουλιώτισσες…»), ας δούμε αν η λέξη λουλούδι είναι όντως αλβανική.

Η άποψή μας είναι ότι, θα έπρεπε ο κύριος Πάγκαλος να γράψει πώς προκύπτει αυτό. Υπάρχει σε κάποιο έγκυρο λεξικό ή είναι μια προφορική παράδοση την οποία αναπαράγει;
Ανατρέξαμε, καθώς δεν είμαστε γλωσσολόγοι, στα λεξικά της ελληνικής γλώσσας που διαθέτουμε. Θα παραθέσουμε όλες τις ετυμολογίες που βρήκαμε και ο καθένας μπορεί να βγάλει τα συμπεράσματα του.

Ξεκινάμε από το «ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΝ ΓΛΩΣΣΑΡΙΟΝ», του λόγιου Παναγιώτη Αραβαντινού, που γεννήθηκε στην Πάργα το 1811.
Λουλούδι (Βυζ.), το άνθος αλλά το άοσμον, διότι το εύοσμον λέγεται ανθί ή και μοσχολούλουδο. Το (Βυζ.) παραπέμπει στο Λεξικό του Σκαρλάτου Βυζάντιου, (1798 – 1878)

Στο 13τομο ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, εκδ. ΠΑΠΥΡΟΣ, τ. 6, διαβάζουμε:
Λουλούδι  < αλβ.  L’ ul’ l, αν      δεν πρόκειται για συμφυρμό των λειρίδιον και λειλίδιον. Κατ’ άλλους < μσν * λίλι (ον) < λατ. Lilium  «κρίνο» + κατάλ. –ούδι.
(Το *πριν από λέξη, δηλώνει λέξη ή τύπο λέξης που δεν απαντά σε αρχαίο κείμενο αλλά υπάρχει υποθετικά).

Στο ΜΕΙΖΟΝ ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, εκδ. ΦΥΤΡΑΚΗ υπάρχει η εξής ετυμολογία λουλούδι < μσν. Λουλούδι < αλβ. L’ul’e 
Στο ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΝΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ, εκδ. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΛΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΙΔΡΥΜΑ ΜΑΝΟΛΗ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗ, υπάρχει η εξής ετυμολογία:
Λουλούδι < μσν. Λουλούδι < αλβ, lul(e) – ούδι ή λατ. Lil (ium)  «κρίνο» - ούδι.
Στο ΧΡΗΣΤΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ της ΝΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ της ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ, εκδ. 2014, το οποίο βέβαια έχει ετυμολογίες όλων των λέξεων, χωρίς όμως να «μπαίνει» σε λεπτομέρειες, διαβάζουμε:
Λουλούδι < μσν. Λουλούδι (ν)



Στο ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ του Γ. Μπαμπινιώτη, έκδ. 2012, αναγράφεται: λουλούδι < μεσν. Λουλούδι (ν), αβεβ. ετύμου, πιθ. < αλβ. Lull (μέσω των Αρβανίτικων). Κατ’ άλλη άποψη, προέρχεται από το ουσ. λίλιο (ν) < λατ. Lilium  «κρίνο» + υποκ. Επιθ. –ούδι.

Κλείνουμε, με την πιο ενδιαφέρουσα, κατά την άποψή μας ετυμολογία, που προέρχεται από την ΕΠΙΤΟΜΗ ΤΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΩΔΟΥΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ 1100 – 1669, του αείμνηστου Εμμανουήλ Κριαρά (1906 – 2014).

Εκεί βλέπουμε:
Λουλούδι το, λιλούδι (ν), λουλούδιν. 1) Άνθος: «άνθη και ρόδα και μυρτιές, πασίλογα λουλούδια»  2)Προκειμένου για κάτι που «μαραίνεται», που χάνεται γρήγορα, κάτι εφήμερο: «Αθός ήταν η δόξα τους, λουλούδι η χαρά των»   3) Στολίδι: «το χαλινάρι της πλεκτόν με τα χρυσά λιλούδια».

Το πρώτο απόσπασμα, είναι από «Το Θανατικόν της Ρόδου» του Εμμανουήλ Λιμενίτη (Γεωργηλά), που γράφτηκε το 1498, στην κατεχόμενη από τους Ιωαννίτες ιππότες, τότε,Ρόδο.
Το δεύτερο απόσπασμα, υπάρχει στον «Απόκοπο» του Μπεργαδή, το οποίο ναι μεν τυπώθηκε για πρώτη φορά στη Βενετία το 1519 αλλά πιθανότατα γράφτηκε πριν την άλωση της Κωνσταντινούπολης.



Το τρίτο απόσπασμα προέρχεται από το χειρόγραφο του Escorial (μοναστήρι και ιστορική κατοικία του βασιλιά της Ισπανίας) του "Διγενή Ακρίτα". Βέβαια το έπος του Διγενή Ακρίτα γράφτηκε τον 11ο αιώνα, δεν γνωρίζουμε όμως πότε ακριβώς γράφτηκε η παραλλαγή του Escorial.

Ανακεφαλαιώνοντας, βλέπουμε ότι δεν υπάρχει ούτε μεταξύ των κορυφαίων γλωσσολόγων μας συμφωνία για την ετυμολογία της λέξης λουλούδι. Ο κύριος Πάγκαλος ίσως γνωρίζει κάτι που αγνοούμε εμείς.

Να σημειώσουμε εδώ ότι ο εποικισμός του Σουλίου έγινε τον 16ο αιώνα και ενδεχομένως να υπήρχαν και Αρβανίτες στους πρώτους κατοίκους της περιοχής.

Φαίνεται όμως ότι η λέξη λουλούδι ήταν γνωστή νωρίτερα στον ελλαδικό χώρο. Βέβαια, Αρβανίτες είχαν εγκατασταθεί πριν τον 16ο αιώνα στην Ελλάδα. Στη Ρόδο όμως, που ήδη από το 1309 βρισκόταν υπό την κυριαρχία των Ιωαννιτών και στην Κρήτη, όπου γράφτηκε ο Απόκοπος, πιθανότατα δεν υπήρχαν Αρβανίτες τον 15ο αιώνα.

Θα επανέλθουμε τις επόμενες μέρες με ένα άρθρο για την ιστορία του Σουλίου και τα ιστορικά γεγονότα του 1803.



ΣΧΟΛΙΑ (132)

Διαδρομές

To google translate μας πληροφορεί ότι το λουλούδι στα σύγχρονα αλβανικά λέγεται lule. Ίσως, ξεκινώντας από το λατινικό lilium, πέρασε στην αρχαία αλβανική (η αλβανική δέχτηκε ισχυρή επίδραση και από τα λατινικά) και από την αλβανική στη νεοελληνική.

ΓΙΩΡΓΗΣ

'' . . .Στη στερια δε ζει το ψαρι κι ουτε α ν θ ο ς στην αμμουδια|| κι οι Σ ο υ λ ι ω τ ι σ σ ε ς δε ζουνε διχως την Ε λ ε υ θ ε ρ ι α ...''!_ Που ' ναι το λουλουδι;

νηρέας

Ο BBW - Έχει δίκιο ? ---Λαλούδι ή Λουλούδι της Μονεμβάσιας ? Λαλούδι σημαίνει βράχος . Τραγουδιέται " λουλούδι " και "λελούδι " το σωστό πρέπει να είναι "λαλούδι" = Βράχος . Η λέξη έχει αρχαία προέλευση για λιθάρια, κροκάλες , "λαλάρια " ως τοπωνύμιο " Λάας " λάς " .

Παυλος Σταυριδης

Ο Σολωμος σε μια απο τις κορυφαιες στιγμες του Ελληνισμου λεει : "Τ μάτια πείνα μαύρισε στ μάτια μάνα μνέει Στέκει Σουλιώτης καλς παράμερα, κα κλαίει" Ολα τα αλλα ειναι μπουρδες.

ΑΠΟΡΊΑ

Την έχω πραγματικά και θα επιθυμούσα κάποια σοβαρή απάντηση;Πόσων ακριβώς από εμάς τους νεοέλληνες συν τους ομογενείς οι πρόγονοι, μιλούσαν σαν μητρική τη νεοελληνική και όχι κάποια άλλη γλώσσα; (Συγκεκριμένα, αλβανικα, σλαβικα,ρουμανοβλαχικα και τουρκικά για να μην πάμε σε άλλα παλιότερα και πιο μακρινά όπως λατινικά και αραβικά )Το θέμα είναι σοβαρό γιατί απειλεί το όλο των θεμελίων, πάνω στα οποία έχουν κτίσει το οικοδόμημα της υπόστασης μας σαν κράτος και τα νέα δεδομένα (παγκοσμιοποιηση, δηλ. τέλος της απομόνωσης ) προσωπικά πιστεύω ότι απειλούν σοβαρά το νεοελληνικό κράτος. Οι παλαιομοδιτικες θεωρίες των εθνικοφρωνων νομίζω δεν βοηθούν καθόλου.

ΔΙΩΞΤΕ ΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΔΑ ΑΠΟ ΤΟ Π.Θ

Διώξτε την Αλβανίδα που δουλεύει στο Πρώτο Θέμα, γράφει καθημερινά ανθελληνικά σχόλια εδώ

Η ΑΛΒΑΝΙΑ ΤΟΥ ΚΑΥΚΑΣΟΥ ΜΕΤΟΝΟΜΑΣΘΗΚΕ ΑΖΕΡΜΠΑΙΤΖΑΝ

Οι Αλβανοί κουβαλήθηκαν στην Ευρώπη από την Αλβανία του Καυκάσου επί τουρκοκρατίας. Η χώρα αυτή μετονομάσθηκε μετά την κατάληψη από τους Αζέρους Τουρκους σε ΑΖΕΡ-μπαϊτζάν. Αλλού την παραμύθα Αλβανέ Αλβανέ. Οι σημερινοί Αλβανοί έχουν τα ίδια επίθετα , τα ίδια μουσουλμανικά ονόματα με τους Αλβανούς του Καυκάσου. Δεν είναι Ευρωπαίοι ούτε η γλώσσα τους είναι Ευρωπαϊκή, δεν συγγενεύει με καμία ευρωπαϊκή γλώσσα. Διαβάστε τα Αλβανικά και πείτε μου ποιο από αυτά είναι Ευρωπαϊκο: ΑΝΔΡΙΚΑ ΑΛΒΑΝΙΚΑ ΟΝΟΜΑΤΑ: Adnan Afrim Agim Agon Agron Alban Albion Arben Arber Arbnor Ardi Ardian Ardit Arian Arianit Arlind Armend Artan Astrit Atnan Avni Azem Bajram Bardh Bardhyl Bashkim Behar Bekim Beqir Besart Besian Besim Besmir Besnik Betim Blerim Brahim Bujar Burim Clirim Dalmat Dardan Defrim Drilon Dritan Driton Edi Edon Edvin Egzon Endrit Engjell Enver Erion Ermir Ervin Fatbardh Fation Fatjon Fatlind Fatlum Fatmir Faton Fatos Fisnik Fitim Flamur Flori Florim Fran Frenk Gazmend Genti Getoar Gezim Gjin Gjoke Gjon Hidajet Ibish Idriz Ilir Imer Indrit Isni Isuf Jak Jetmir Jeton Korab Kreshnik Kushtim Kushtrim Labinot Lavdrim Ledion Leka Leotrim Leutrim Liridon Loran Lorenc Luan Luftar Lulezim Lulzim Lumturi Mentor Mergim Milot Mirlind Murat Muzafer Nderim Nexhat Pal Pllumb Perparim Pirro Prek Preng Qendrim Qerim Ramiz Redzep Rei Rezart Rilind Saban Shaban Shkelqim Shkelzen Shkodran Shkumbin Shpend Shpetim Skender Sokol Tarek Tarik Tariq Taulant Tomor Tomorr Uesli Valbon Valdrin Valmir Valon Veli Veton Visar Xaje Xhelal Xhemail Xhevat Xhevdet Xhoi Xhon Ylli Ymer Zamir Zef. ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΛΒΑΝΙΚΑ ΟΝΟΜΑΤΑ: Adelina Albana Albulena Alketa Altea Anxhela Arbena Arbenita Arberie Arbnora Ardiana Ardita Ariana Arjana Besarta Besiana Besjana Blerina Blerta Bora Bukuroshe Dafina Dardana Diellza Donika Donjeta Dorentina Dorontina Doruntina Drita Earta Edona Egzona Elira Elmedina Endrita Entela Ermira Fatbardha Fatime Fatjona Fatlinda Fatmire Fetije Fitnete Fitore Flutura Genta Gentian Gentiana Gezime Gjevahire Hidajete Ibadete Jehona Kaltrina Kimete Klea Kujtime Lindita Liridona Luana Lule Lulezime Luljeta Lulzime Majlinda Manjola Marigona Marsela Megi Mimoza Mirjeta Mirlinda Odeta Pranvera Qendresa Qendressa Rezarta Rilinda Rovena Rozafa Sanije Saranda Shpresa Shqiponja Suela Teuta Valbona Valdete Valmira Venera Vjollca Vjosa Vlora Vojsava Xhevahire Yllka Zamira

ΛΟΓΙΚΑ ΣΚΕΠΤΟΜΕΝΟΣ

Φίλε,σταματήστε αυτήν την απίθανη μπούρδα περί Αλβανίας του Καυκάσου. Απλά, γελοιοποιειστε.

BasT

Πώς ακριβώς γελοιοποιείται με την "Αλβανία του Καυκάσου";;; Ψάξτε το λίγο πριν "γελοιοποιείσετε" κάποιον. Το Αζερμπαϊτζάν, όντως λεγόταν κάποτε Albania. (Τα υπόλοιπα που λέει, δεν είναι σωστά)

BasT

Το Αζερμπαϊτζάν, η χώρα βόρεια της Μηδίας, (Μηδικοί πόλεμοι κλπ κλπ), όντως λεγόταν Albania. Στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του, ήταν μέρος της Περσίας. Κατοικείται από αζέρους που ονομάζουν τον εαυτό τους "τούρκοι" αζέροι. Σήμερα, είναι μοιρασμένη η παλιά Albania μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και του Ιράν. Οι αζέροι, ένθεν και ένθεν, μιλούσαν και μιλάνε τούρκικα. Γι' αυτό, είναι εξαιρετικά απίθανο οι σημερινοί αλβανοί να προέρχονται από τον Καύκασο και την Κασπία. Η γλώσσα τους δεν μοιάζει ούτε με την περσική ούτε με την τούρκικη. Ούτε λεκτικά ούτε φωνητικά. Αλλά και τα ονόματα που παραθέτετε, δεν έχουν πολύ σχέση με τα περσικά ή τούρκικα ονόματα. Π.χ.Από τα 100 γυναικεία ονοματα που παραθέτετε, μετά βίας αναγνώρισα 15, τούρκικης προέλευσης και 5-6 αραβικής, που βασίζονται στην μουσουλμανική θρησκεία. (Μην ξεχνάμε ότι η Αλβανία είναι μουσουλμανική χώρα και το καλοκαίρι συμμετείχε στους Α Ισλαμικούς Αγώνες που έγιναν στο Μπακού). Αλλά, και η Γεωργία (Gruzia) κάποτε λεγόταν Iberia. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι Ισπανοί είναι από τη Μαύρη θάλασσα.

ουουουυχαχαχαχα

βρακι δεν εχει ο λοκος μας ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ θελει ο [...] μας!

Μιχάλη Στούκα,

είσαι ωραίος και διαβολεμένος κυνηγός. Σε χαιρόμαστε και σε απολαμβάνουμε. Επίτηδες γράφω στον πληθυντικό γιατί, νομίζω, κανείς σε τούτη την ωραία συντροφιά δεν μπορεί να έχει διαφορετική άποψη και γνώμη. Περιμένουμε κι άλλα... (Ο.Ε.)

Αλεπού

Ο Πάγκαλος με τα αμέτρητα σπίτια και τις ατελείωτες καταθέσεις έκανε μια τρολιά,για πει έμμεσα στους ομοφύλους του Αρβανίτες να μη ψηφίσουν Αριστερά τώρα που έρχονται τα παλούκια.Γι' αυτό κι οι χοροί στο γκρεμό,και τα φασιστοκουμμούνια.Δηλ. σαν να τους είπε "πηδήξτε ξανά στο γκρεμό,Αριστερό κατακτητή μη ψηφίζετε".Το λουλούδι ήταν για να λάβει το μήνυμα η συγκεκριμένη εθνοτική ομάδα.Εμείς κοιτάμε το δέντρο και χάσαμε το δάσος.Τον Πάγκαλο μόνο η πολιτική και το χρήμα τον ενδιαφέρουν.

Κόντρας

O Πάγκαλος είναι Αρβανίτικης καταγωγής άρα έχει βιωματική σχέση με την Αρβανίτικη γλώσσα. Γνωρίζει την λαλιά και πιθανότατα δεν κάνει λάθος. Αυτό όμως που πρέπει να γνωρίζουμε όλοι είναι πως οι Αρβανίτες, των σημερινών Αλβανών συμπεριλαμβανομένων, ΕΙΝΑΙ ΠΑΛΑΙΟΒΑΛΚΑΝΙΚΗ ΦΥΛΗ ήτοι μία ΠΡΟΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΘΝΟΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ, κάτι που σημαίνει τον επί αιώνες συγχρωτισμό τους ΚΑΙ με τους πληθυσμούς της Αρχαίας Ελλάδας. Φυσικό είναι λοιπόν να υπάρχουν δάνεια και αντιδάνεια στην γλώσσα, στην κοινωνική οργάνωση, στην τέχνη, στον λόγο. Πολλά είναι τα παραδείγματα στις γλώσσες εκατέρωθεν, στους άγραφους νόμους ( Αλβανικός Κανούν-Κανών), στην δημώδη ποίηση και τους χορούς (Πατόσκα-Μπαϊντούσκα-Τσιάμικος) κλπ. Ας είμαστε επιεικής λοιπόν, κι ας αναλογισθούμε πως κάποτε αυτή η φυλή αποτέλεσε την ΕΦΕΔΡΕΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ ΜΑΣ. Όχι μόνο παλιά, αλλά ακόμη και στον Μεσοπόλεμο. Θυμίζω το τραγούδι στα Αρβανίτικα ΤΡΕ ΠΑΠΟΡ. Ας ελπίσουμε αυτή η παράδοση, των Τουρκαλβανών εξαιρουμένων, να φέρει τις Φυλές μας ξανά μαζί. Άλλωστε ο Γεώργιος Καστριώτης των Σκιπιτάρων,ο Τουρκοφάγος Σκεντέρμπέης, μας δείχνει τον δρόμο στην κεντρική πλατεία των Τιράνων δια της αμειλίκτου σπάθας του...

Φόρτωση περισσότερων σχολίων
ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία

Δείτε Επίσης

palia-athina_main01

Ένα πολύ ενδιαφέρον ρεπορτάζ για το Βασιλικό Θέατρο της Αγίου Κωνσταντίνου όταν πρωτολειτούργησε. Συνοδεύεται από μια περιήγηση στα πέριξ που κάθε άλλο θύμιζαν παρά κουλτούρα...