Μεταναστευτικό: Ρουάντα και Ουγκάντα κερδίζουν έδαφος για τη δημιουργία retrurn hubs

Σε αποφασιστική φάση εισέρχονται οι ευρωπαϊκές διεργασίες για τη δημιουργία των πρώτων return hubs εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και συγκεκριμένα στην Αφρική, στα οποία θα μπορούν να μεταφέρονται παράνομοι μετανάστες που δεν έχουν πλέον δικαίωμα παραμονής σε κράτος-μέλος, μεταξύ αυτών και όσοι έχουν λάβει οριστική απορριπτική απόφαση επί της αίτησης ασύλου τους.

Την πρωτοβουλία προωθεί η ομάδα των πέντε χωρών που αποτελείται από Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία, Δανία και Ελλάδα, με τις επαφές με τρίτες χώρες να έχουν ενταθεί και το επόμενο κρίσιμο ορόσημο να είναι η συνάντηση των αρμόδιων υπουργών στην Κοπεγχάγη στις 4 Σεπτεμβρίου. Το υπουργείο Μετανάστευσης της Δανίας επιβεβαίωσε επισήμως ότι οι πέντε χώρες έχουν αναλάβει από κοινού την πρωτοβουλία για την πρακτική υλοποίηση των κέντρων επιστροφής και ότι οι σχετικές εργασίες έχουν πλέον περάσει στην «αποφασιστική φάση».

Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων βρίσκονται χώρες της Αφρικής. Δημοσίευμα της «Καθημερινής» αναφέρει ότι η Ουγκάντα εμφανίζεται ως η χώρα με την οποία οι συζητήσεις έχουν προχωρήσει περισσότερο, με τη συμφωνία να προβλέπει οικονομικά ανταλλάγματα και στόχο να τεθεί η πρώτη δομή σε λειτουργία το 2027. Στις επαφές συμμετέχουν και οι πέντε ευρωπαϊκές χώρες, ενώ έως το τέλος Αυγούστου προβλέπεται η μετάβαση τεχνικών κλιμακίων στην Αφρική για τη συνέχιση των συνομιλιών.

Ισχυρές πιθανότητες και για τη Ρουάντα

Σύμφωνα με πληροφορίες του protothema.gr, ισχυρές πιθανότητες συγκεντρώνει και η Ρουάντα, η οποία αποτελεί μία από τις επιλογές που εξετάζονται σοβαρά στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.

Το βασικό πλεονέκτημα της Ρουάντας είναι ότι διαθέτει ήδη υποδομή και προηγούμενη εμπειρία στην υποδοχή και προσωρινή φιλοξενία μεταναστευτικών και προσφυγικών πληθυσμών, γεγονός που, εφόσον οι δύο πλευρές καταλήξουν σε συμφωνία, θα μπορούσε να επιτρέψει την έναρξη λειτουργίας ενός τέτοιου σχήματος σε σαφώς συντομότερο χρονικό διάστημα.

Η Ρουάντα λειτουργεί ήδη κέντρο προσωρινής υποδοχής στο πλαίσιο του Emergency Transit Mechanism, σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Από το 2019 έχουν μεταφερθεί στη χώρα περισσότεροι από 3.000 πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο από τη Λιβύη, με τους περισσότερους να έχουν στη συνέχεια μετεγκατασταθεί σε τρίτες χώρες. Παράλληλα, στο Κιγκάλι είχε προετοιμαστεί και ειδική υποδομή στο πλαίσιο της συμφωνίας με τη Βρετανία για τη μεταφορά αιτούντων άσυλο, πριν το Λονδίνο εγκαταλείψει τελικά το συγκεκριμένο σχέδιο.

Σύμφωνα επίσης με το InfoMigrants, η κυβέρνηση της Ρουάντας έχει επιβεβαιώσει ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες με την ευρωπαϊκή πλευρά για το ενδεχόμενο φιλοξενίας return hub. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την εικόνα ότι το Κιγκάλι δεν αποτελεί απλώς μία θεωρητική επιλογή, αλλά χώρα με την οποία υπάρχει πραγματικό πεδίο διαπραγμάτευσης.

Άλλωστε, η Ρουάντα είχε περιληφθεί ήδη από τον Ιούνιο μεταξύ των χωρών που εξετάζονταν ως πιθανές τοποθεσίες για τα ευρωπαϊκά return hubs, μαζί με την Ουγκάντα, την Κένυα και το Ουζμπεκιστάν.

Το αρχικό σχέδιο προβλέπει πιλοτική λειτουργία του κέντρου για 5.000 έως 10.000 άτομα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί.

Η κρίσιμη συνάντηση της 4ης Σεπτεμβρίου

Η επόμενη καθοριστική κίνηση θα γίνει στην Κοπεγχάγη. Ο Δανός υπουργός Μετανάστευσης και Ένταξης Μόρτεν Μπόντσκοφ έχει προσκαλέσει στις 4 Σεπτεμβρίου τους ομολόγους του από τη Γερμανία, την Ολλανδία, την Αυστρία και την Ελλάδα για να καθορίσουν τα επόμενα βήματα.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της κυβέρνησης της Δανίας, στόχος είναι να υπάρξει συμφωνία μέσα στο 2027, ώστε οι πρώτοι αλλοδαποί που δεν έχουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής να μπορούν να μεταφερθούν από κράτος-μέλος σε κέντρο εκτός της ΕΕ.

Ο ρόλος της Ελλάδας

Η Αθήνα βρίσκεται στον στενό πυρήνα της πρωτοβουλίας και συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις μαζί με Βερολίνο, Βιέννη, Χάγη και Κοπεγχάγη. Το ελληνικό σχέδιο χειρίζεται ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης.

Ο χρονικός στόχος έχει ιδιαίτερη σημασία και για την Αθήνα, καθώς ο σχεδιασμός είναι ο πρώτος χώρος προσωρινής παραμονής αυτού του τύπου στην Αφρική να μπορεί να λειτουργήσει το 2027, περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα θα αναλάβει και την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του έτους.

Η πιθανή ολοκλήρωση της συμφωνίας για τα return hubs αποτελεί και προσωπικό στοίχημα για τον κ. Πλεύρη, ο οποίος έχει σηκώσει ψηλά την ατζέντα της αυστηροποίησης του πλαισίου στο μεταναστευτικό, τόσο με τον νέο νόμο και το δόγμα «απέλαση ή φυλάκιση» όσο και με τα return hubs τα οποία στέλνουν ένα σαφές μήνυμα ότι ακόμη κι αν κάποιος παράνομος μετανάστης καταφέρει να φτάσει σε ευρωπαϊκό έδαφος, δεν θα μείνει εδώ.