Νίκος Φελέκης

Ας ξεκινήσουμε από τα εύκολα. Ολες οι δημοσκοπήσεις μέχρι τώρα είναι ίδιες. Μπορεί στη δύναμη των κομμάτων να υπάρχουν μικρές αποκλίσεις, όμως αυτή τη χρονική στιγμή δεν ενδιαφέρουν τα ποσοστά αλλά οι τάσεις. Αυτό υποστηρίζουν οι σοβαροί δημοσκόποι και οι έγκυροι αναλογιστές. Και οι τάσεις είναι οι εξής: πρώτο κόμμα συνεχίζει να είναι η Ν.Δ. Ακόμη και μετά από επτά χρόνια διακυβέρνησης ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η κυβέρνησή του προπορεύονται των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Στη δεύτερη θέση, τουλάχιστον προσώρας, βρίσκεται το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα. Τέσσερις μήνες μετά την ίδρυσή του μπορεί να μην έχει αναπτύξει τη δυναμική που χρειάζεται για να αμφισβητήσει την πρωτοκαθεδρία Μητσοτάκη, δείχνει όμως να έχει κατοχυρώσει τη δεύτερη θέση. Προηγείται του ΠΑΣΟΚ και εφόσον το πιστοποιήσουν και οι κάλπες, η ΕΛΑΣ θα έχει τον πρώτο λόγο στην ανασυγκρότηση της ευρύτερης Κεντροαριστερής Παράταξης και ο Τσίπρας θα έχει μεγαλύτερη ευχέρεια στην ανάληψη των σχετικών πρωτοβουλιών.

Το ΠΑΣΟΚ αδυνατεί να υπερασπιστεί τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Βρίσκεται καθαρά στην τρίτη θέση. Το κυβερνητικό του πρόγραμμα και η οργανωτική του επάρκεια, αλλά όχι και η ηγεσία του, φαίνεται ότι το βοηθούν τον τελευταίο μήνα να μειώσει τη διαφορά από την ΕΛΑΣ. Δεν απειλείται από άλλο κόμμα, όπως παλαιότερα από τη Ζωή Κωνσταντοπούλου ή τη Μαρία Καρυστιανού. Η θέση για πρωτιά, έστω και με μία ψήφο, αποδεικνύεται ότι δεν είναι ρεαλιστικός στόχος. Η ασάφεια ως προς το τι θα πράξει μετά τις εκλογές σχετικά με το κυβερνητικό παιχνίδι δεν το ευνοεί. Θα πρέπει, στην πορεία προς τις εκλογές, να αναπτύξει πολύ δυνατό φίνις για να ελπίζει ότι μπορεί να προσπεράσει την ΕΛΑΣ ώστε να μη βρεθεί σε εξαιρετικά δύσκολη θέση την επομένη των εκλογών.

Αντώνης και Ζωή

Η Μαρία Καρυστιανού και το κόμμα της βρίσκονται σε ελεύθερη πτώση και εφόσον συνεχιστεί η καθοδική τάση ενδέχεται να δυσκολευτεί να πιάσει το όριο εισόδου στη Βουλή. Το ΚΚΕ και το κόμμα του Κυριάκου Βελόπουλου δεν δείχνουν ότι μπορεί να φτάσουν σε διψήφιο ποσοστό, όπως προέβλεπαν παλαιότερα οι έρευνες. Η Ζωή Κωνσταντοπούλου μπορεί να έχει υποχωρήσει σημαντικά, αλλά η τάση της είναι σταθερά πάνω από το όριο του 3% και καταπώς φαίνεται θα ξεπεράσει τα υπόλοιπα μικρά κόμματα.

Την τέταρτη θέση ενδέχεται να διεκδικήσει και το κόμμα του Αντώνη Σαμαρά, αφού όλες οι δημοσκοπήσεις του Σεπτεμβρίου δείχνουν ότι στην ερώτηση «πόσο πιθανό είναι να ψηφίσετε ένα κόμμα Σαμαρά;» το άθροισμα των απαντήσεων («σίγουρα» και «αρκετά πιθανόν») είναι διψήφιο. Το σίγουρο είναι ότι ο πρώην πρωθυπουργός θα βρίσκεται και στην επόμενη Βουλή και σε συνάρτηση με το αποτέλεσμα των πρώτων εκλογών μπορεί να επηρεάσει τις εξελίξεις και να μετάσχει, ως εταίρος, ακόμη και στο κυβερνητικό παιχνίδι.

Από τα υπόλοιπα κοινοβουλευτικά κόμματα οι Σπαρτιάτες και η Νίκη το πιθανότερο είναι να βρεθούν εκτός κοινοβουλευτικού νυμφώνος, ενώ την ίδια τύχη θα έχουν και ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά, εκτός κι αν ευοδωθούν οι παρασκηνιακές συζητήσεις για κοινή τους κάθοδο. Στο όριο εισόδου της Βουλής βρίσκονται τα κόμματα του Γιάνη Βαρουφάκη και της Αφροδίτης Λατινοπούλου.

Το ΜέΡΑ25 συγκεντρώνει περισσότερες πιθανότητες να βρεθεί στη Βουλή, ειδικά αν καταφέρει να συνεργαστεί και με κάποιες δυνάμεις της ριζοσπαστικής αριστεράς, αλλά και με ένα κομμάτι της ΝΕ.ΑΡ. υπό τον Γαβριήλ Σακελλαρίδη. Η Φωνή Λογικής δύσκολα θα βρεθεί στη Βουλή, καθώς θα της «αρμέξουν» ποσοστά τόσο ο Σαμαράς όσο και ο Κασιδιάρης εφόσον βρεθεί τρόπος να συμμετάσχει, με προβατόσχημο πρόσωπο, στις εκλογές.

Ο βαρύς χειμώνας

Αυτές είναι οι τάσεις του εκλογικού σώματος, όπως τις καταγράφουν όλες οι δημοσκοπήσεις. Η ρευστότητα είναι μεγάλη και τα ποσοστά των κομμάτων είναι δύσκολο να προσεγγιστούν. Ο βασικότερος λόγος είναι ότι οι εκλογές αργούν. Εκτός απροόπτου, θα γίνουν μάλλον προς τα τέλη Μαΐου· «φορώντας καλοκαιρινά ρούχα», είπε ο πρωθυπουργός. Σε οκτώ μήνες, στους δύστροπους καιρούς που ζούμε, μπορεί να αλλάξουν τα πάντα. Αν μάλιστα ο χειμώνας, λόγω της ενεργειακής κρίσης είναι τόσο βαρύς όσο πιθανολογείται, τότε τίποτα δεν είναι σίγουρο.

Τώρα είναι η μάχη των τάσεων. Η μάχη των αριθμών θα δοθεί μετά το τέλος του χειμώνα. Ο Τσίπρας, ο Ανδρουλάκης και ο Σαμαράς για να μπορέσουν να κρατήσουν σε χαμηλά ποσοστά τον Μητσοτάκη -να μην έχει δηλαδή η Ν.Δ. το «3» μπροστά- και να ελπίζουν οι ίδιοι σε υψηλότερα ποσοστά, που θα τους εξασφαλίσουν μετεκλογικά και θέση στο τραπέζι του κυβερνητικού παιχνιδιού, θα πρέπει να σηκώσουν κόσμο από τον καναπέ ώστε να μειωθεί δραστικά η αποχή. Αν η συμμετοχή των ψηφοφόρων ξεπεράσει το 54% των εκλογών του 2023 και ειδικά αν προσεγγίσει την περιοχή του 60%, τότε τα πάντα είναι ανοιχτά. Για όλους. Και τα πάντα θα κριθούν από το προφίλ των ψηφοφόρων (ηλικιακά, επαγγελματικά και κοινωνικά) που θα προσέλθουν στις κάλπες.

Από ελπίδα, απελπισία

Η Καρυστιανού θα μπορούσε όντως να σήκωνε από τον καναπέ απογοητευμένους ψηφοφόρους λόγω του κινήματος των Τεμπών. Ομως με τις θέσεις που εξέφρασε αύξησε τη δυσπιστία των πολιτών για τους πολιτικούς και τα κόμματα. Τελικά, αντί για ελπίδα, το κόμμα της πρόσφερε απελπισία στους αντισυστημικούς ψηφοφόρους. Εκ των πραγμάτων, ο ρόλος της στα πολιτικά πράγματα κρίνεται ως αρνητικός και εντέλει υποβοηθητικός της κυβέρνησης, η οποία κάποια στιγμή είχε βρεθεί στο καναβάτσο λόγω των μεγάλων συγκεντρώσεων για τα Τέμπη. Από το «ξεφούσκωμα» της Καρυστιανού επωφελούνται, σύμφωνα με τις αναλύσεις, σίγουρα η Ζωή Κωνσταντοπούλου και ενδεχομένως περισσότερο το -υπό ίδρυση- κόμμα Σαμαρά.

Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν πως το «3» είναι ο κρίσιμος αριθμός. Και πιο συγκεκριμένα, για την κυβέρνηση, το συν πλην 3% που δίνουν ως αριθμητικό εύρος οι δημοσκόποι είναι αυτό που θα καθορίσει το αποτέλεσμα. Αν η Ν.Δ. είναι στο 27%-28% μπορεί το ποσοστό της, εφόσον κινηθεί προς το ανώτερο όριο, να φτάσει το 30%-31%, κάτι που εκ των πραγμάτων τη βοηθά σημαντικά στην «επόμενη μέρα». Είναι διαφορετικά το ποσοστό να έχει το «2» μπροστά και εντελώς άλλο αν έχει το «3». Οπως διαφορετικό -και μάλιστα με καταλυτικές συνέπειες στο πολιτικό σύστημα και στην διακυβέρνηση- είναι αν το «3» κινηθεί προς τα κάτω. Το 27%-28% στην περίπτωση αυτή μπορεί να γίνει 24-%25% και τότε... τρεχάτε, ποδαράκια μου.

Για την ΕΛΑΣ και το ΠΑΣΟΚ το «3» θα κρίνει την αξιωματική αντιπολίτευση. Τώρα κερδισμένος είναι ο Αλέξης Τσίπρας. Ομως αν τα πράγματα βελτιωθούν για τη Χαριλάου Τρικούπη, τότε, από το συν πλην 3%, μπορεί να ωφεληθεί το ΠΑΣΟΚ και να κόψει αυτό πρώτο το νήμα της δεύτερης θέσης. Για να μπορέσει η ΕΛΑΣ να αντέξει το πρέσινγκ του ΠΑΣΟΚ θα πρέπει να αυξήσει τη διαφορά. Αν είναι, όπως τώρα, στις 3-4 μονάδες, μπορεί να υπάρξουν ανατροπές.

Η αυτοδυναμία

Επίσης, το «3» είναι αυτό που θα καθορίσει τον αριθμό των κομμάτων στην επόμενη Βουλή και σε σημαντικό βαθμό και την αυτοδυναμία, αφού όσο μεγαλύτερη είναι η αναντιπροσώπευτη ψήφος τόσο μικρότερο ποσοστό θα χρειαστεί το πρώτο κόμμα για πετύχει ή να προσεγγίσει την αυτοδυναμία. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν τουλάχιστον πέντε κόμματα που μπορεί να υπερβούν ή να μην το καταφέρουν το όριο του 3%. Η Φωνή Λογικής, το ΜέΡΑ 25, ο ΣΥΡΙΖΑ, η Νίκη και κάποιο ακροδεξιό μόρφωμα στο οποίο θα μετέχουν «κασιδιάρηδες» μπορεί τουλάχιστον στις πρώτες εκλογές να πιάσουν το όριο του 3%. Από τις επιδόσεις τους θα κριθεί αν θα προκύψει επτακομματική ή εννιακομματικη, ενδεχομένως και δεκακομματική Βουλή και το πώς θα παιχτεί μετά το παιχνίδι των συνεργασιών. Σημειώνουμε ότι αν το ποσοστό της αναντιπροσώπευτης ψήφου κινηθεί προς την περιοχή του 20% -στις εκλογές του Μαΐου 2012 ήταν 19,02%-, τότε μπορεί το πρώτο κόμμα να πετύχει την αυτοδυναμία με ποσοστό 34%-35%.

Ο καβγάς

Ολα τα ανωτέρω είναι ο προβληματισμός που αναπτύσσεται στα επιτελεία των τριών μεγάλων κομμάτων και κατά τα λεγόμενα διακεκριμένου στελέχους της ΕΛΑΣ αποτελούν μια ιδιαίτερα δύσκολη εξίσωση, την οποία οι ηγεσίες των κομμάτων της ευρύτερης Κεντροαριστεράς θα πρέπει να μελετήσουν επισταμένως και να σταματήσουν να τσακώνονται για το ποιος έχει τη μεγαλύτερη επιρροή στους δυσαρεστημένους κεντρώους ψηφοφόρους. Μάλιστα, στη συζήτησή μας για το πώς μπορεί τα δύο κόμματα να συνεργαστούν προκειμένου, έστω στις δεύτερες εκλογές, να διεκδικήσουν την αλλαγή του γκουβέρνου, μου είπε μια ιστορία, την οποία σας μεταφέρω, επειδή βρίσκω ότι ταιριάζει στο τι μπορεί να πάθουν ο Τσίπρας ή ο Ανδρουλάκης αν συνεχίσουν τον «σκυλοκαβγά»:

«Στον Μεσαίωνα, καταπώς διηγείται ο Ντάρεν Ολντριτζ στις “Παράξενες Ιστορίες” του, ένας δάσκαλος ζήτησε από τον μαθητή του να πάρει τρίχες από το αιδοίο της αδελφής του ώστε να μπορέσει να τις χρησιμοποιήσει ως ερωτικά μάγια. Ευτυχώς για το κορίτσι, η μητέρα της ανακάλυψε το σχέδιο και αντικατέστησε τις τρίχες της κόρης της με κάποιες από το αντίστοιχο μέρος του σώματος μιας μικρής αγελάδας. Ο δάσκαλος, νομίζοντας πως πράγματι ήταν οι τρίχες της παρθένας, ευθύς άσκησε την τέχνη του πάνω τους. Ομως, προτού καλά-καλά ολοκληρώσει το έργο του, η νεαρή αγελάδα μπήκε από την πόρτα και πήγε κατευθείαν στον δάσκαλο, χορεύοντας και πηδώντας πάνω του, και ακολουθώντας τον εμπρός από την εκκλησία και σε οποιοδήποτε άλλος μέρος πήγαινε, προς μεγάλη απορία των κατοίκων της πόλης».

Σίγουρα οι διαφορές μεταξύ των δύο κομμάτων δεν είναι... τρίχες, όμως οι ηγεσίες τους, αν ψάχνουν μαντζούνια για να κατακτήσουν το εκλογικό σώμα, παρότι, κατά δήλωση στελεχών του ΠΑΣΟΚ το 80% των προγραμμάτων τους συμπίπτει, κινδυνεύουν να την πάθουν όπως ο επίδοξος μάγος.

Και στα δύο κόμματα δεν υπάρχει οραματικός και υπερβατικός λόγος. Η πλειονότητα των στελεχών τους ασκείται σε κάποιο είδος φροντιστηριακής πολιτικής. Αντί να προσπαθήσουν να παράξουν καινοτόμες και ρηξικέλευθες πολιτικές για τη χώρα και να ανοίγουν τον ορίζοντα της αντιπαράθεσης για τα μελλούμενα, έχουν γεμίσει ένα τετράδιο με ερωτήσεις και απαντήσεις, το οποίο συμβουλεύονται πριν βγουν στον αέρα.

Δυσαρέσκεια

Αντί για πολιτική και ιδεολογική σύγκρουση στελεχών, έχουμε μια αδιάφορη εικόνα πολιτικών μειρακίων που τσακώνονται ποιος θα πάρει καλύτερο βαθμό στο τεστ των κομματικών τους θέσεων με τις SOS ερωτήσεις και απαντήσεις να βρίσκονται στο κινητό τους. Το μεγαλύτερο πρόβλημα το έχει η Αμαλίας με τα νεοπροσήλυτα στην Αριστερά και την πολιτική στελέχη, το οποίο διογκώνεται επειδή η ΕΛΑΣ, πέραν του Τσίπρα και των στενών συνεργατών του, δεν έχει οργανωτική υποδομή και τελάληδες σε ολόκληρη τη χώρα. Οι βουλευτές που είτε παραιτήθηκαν είτε ανεξαρτητοποιήθηκαν από τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά περιμένουν ακόμη να τους φωνάξουν. Ηδη υπάρχει δυσαρέσκεια, η οποία αρχίζει να εκδηλώνεται. Οχι μόνο από τους παλιούς συντρόφους, τον «εξώστη», του Τσίπρα, αλλά και από μέλη του ΙΝΑΤ και της Πολιτικής Επιτροπής της ΕΛΑΣ.

«Ο Αλέξης μάς αντιμετωπίζει λες και είμαστε σχολιαρόπαιδα και ο ίδιος δάσκαλος», μας εκμυστηρεύεται τον πόνο του ανεξάρτητος βουλευτής και πρώην υπουργός. Και συμπληρώνει: «Εχω την αίσθηση ότι μας έχει βάλει τιμωρία να στεκόμαστε στο ένα πόδι και να κοιτάμε τη γωνία μέχρι να τελειώσει ο Μαραντζίδης το μάθημα στον Μπαλατσούκα, στη Μαριζέτα, στη Θεώνη και τον Σαουλίδη».

Το σίγουρο είναι ότι ο Τσίπρας δεν θα αντέξει τον μαραθώνιο μέχρι τις εκλογές έχοντας ως «λαγούς» τον Παππά και τον Νυφούδη, με τον έναν να ψάχνει για θυρίδες με κοσμήματα και τον άλλο να αναζητά, μέσα από κάποιον παγκόσμιο αλγόριθμο, το 1% των πλουσίων για να τους φορολογήσει. Ενώ ο Τσίπρας και οι οικονομικοί του σύμβουλοι έφτιαξαν ένα καλό και ρεαλιστικό οικονομικό πρόγραμμα, ήρθαν τα δύο φιντάνια του και τα τίναξαν όλα στην αέρα. Οπως μας ειπώθηκε χαρακτηριστικά από συνομιλητή του πρώην πρωθυπουργού, «αν αυτά που είπαν τώρα ο Παππάς και ο Νυφούδης για το πού θα βρούμε τα λεφτά τα έλεγαν στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου θα ήταν οι Κατρούγκαλοι του 2027».

Τις επόμενες ημέρες θα συνεδριάσει το Πολιτικό Συμβούλιο (Χατζηγιαννάκης, Βασιλειάδης, Τεμπονέρας, Τούμπουρος, Καλογήρου, Γαβρόγλου, Φωτονιάτα, Παπαδοπούλου και λοιποί) προκειμένου να αναλύσουν τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων, να δουν πώς μπορούν να αποκτήσουν τελάληδες στην επαρχία, να βγάλουν από το «ψυγείο» τους βουλευτές που έχουν δηλώσει ότι θέλουν να συμπορευτούν με τον Αλέξη και να εξετάσουν αν μπορούν να κάνουν κόντρα ρελάνς στη διεύρυνση του ΠΑΣΟΚ, με στελέχη που έχει διαγράψει ο Ανδρουλάκης, όπως ο Καστανίδης και ο Κωνσταντινόπουλος...