pantagias1

Γιώργος Πανταγιάς

Τα γεγονότα δεν ακολουθούν πάντα γραμμική πορεία. Υπόκεινται σε απρόσμενες μεταβολές και ανατροπές. Η ερμηνεία τους είναι σύνθετη γιατί έχουν θεατές και αθέατες πλευρές. Κατ’ αρχάς, δεν εκδηλώνονται σε κοινωνικό, πολιτικό ή ιδεολογικό κενό. Αντιθέτως, στη φορά των πραγμάτων επιδρούν οι υφιστάμενες συνθήκες, οι επικρατούσες τάσεις, οι πεποιθήσεις. Και βέβαια καθοριστικός είναι ο ρόλος των πρωταγωνιστών.

19

Το παρελθόν ταλανίζει τον ΣΥΡΙΖΑ. Τον αναστατώνει και τον μπλοκάρει. Είναι ο εφιάλτης του. Δώδεκα μήνες μετά την απώλεια της εξουσίας, τα όσα ανήκουστα συνέβησαν στη διάρκεια του κυβερνητικού βίου εξακολουθούν να τον στιγματίζουν. Το χειρότερο, στέκουν εμπόδιο στον λεγόμενο μετασχηματισμό του.

9

Κάτω από την ίδια στέγη συμβιώνουν διαμετρικά αντίθετες αντιλήψεις και ιδέες. Ιδιαίτερα τα πολυσυλλεκτικά κομματικά σχήματα επιλέγουν το μπόλιασμά τους εξαιτίας της βιοεξουσίας. Αλλά και διότι η διασταύρωση των αντιθέσεων διευρύνει τα όρια της απήχησής τους.

3

Ο γόνιμος πολιτικός ανταγωνισμός αναπτύσσεται στο πεδίο των προβλημάτων της κάθε συγκυρίας. Δεν διεξάγεται σε κοινωνικό και οικονομικό κενό. 

2

Ο κορωνοϊός επιταχύνει τη βίαιη ωρίμανση της πολιτικής. Το σημαντικότερο, προκαλεί ασφυξία στον λαϊκισμό. Και τούτο διότι οι εκφραστές του «δεν αντιμετωπίζουν τις εξελίξεις ως συστατικό στοιχείο της ίδιας της πραγματικότητας, αλλά ως μέσο για να στραφούν εναντίον της» (Μιχάλης Σπουρδαλάκης, «Λαϊκισμός και Πολιτική»). Στην ουσία ο λαϊκισμός συνιστά άρνηση της πολιτικής, έχοντας ψυχολογικό υπόστρωμα τον ατομικό και συλλογικό ναρκισσισμό. Οι λαϊκιστές με το στρατήγημα «λαός ή ελίτ» εμφανίστηκαν υπερασπιστές των λαϊκών συμφερόντων. Eτσι, άλλωστε, εξηγείται και η επικράτηση του ΣΥΡΙΖΑ στα χρόνια των μνημονίων.

21

Στις συνθήκες της πανδημίας παραμένουν ζωντανές «οι παλιές ιδέες, οι παλιές αγάπες, οι κραυγές». Δεν «πέρασαν για πάντα», όπως ελπίζαμε, ακούγοντας πριν από χρόνια τον έξοχο τραγουδοποιό Διονύση Σαββόπουλο.

84

Οι ηγεσίες αποδεικνύουν την αξία τους όταν καλούνται να αντιμετωπίσουν μεγάλες κρίσεις. Τότε αξιολογείται η ικανότητα, η αποφασιστικότητα, η αποτελεσματικότητά τους

53

Η κοινωνική και κατ’ επέκταση η εκλογική βάση των κομμάτων δεν είναι αμετάβλητες. Σε περιόδους οξείας κρίσης κερδίζουν έδαφος οι δυνάμεις του λαϊκισμού. Ο φόβος για τις επερχόμενες αλλαγές αφυπνίζει τα αμυντικά αντανακλαστικά τμήματος των πολιτών. Αυτό συνέβη στην Ελλάδα τα χρόνια της χρεοκοπίας. Ο καταγγελτικός λόγος και η δημαγωγία μαγνήτισαν σημαντική μερίδα λαϊκών, αλλά και παρασιτικών στρωμάτων. 

41

Το μετεκλογικό πολιτικό τοπίο επιβεβαιώνει την αλλαγή εποχής. Ο φόβος και η ανασφάλεια υποχώρησαν αισθητά. Στο κοινωνικό σώμα υπάρχει κλίμα προσμονής. Κοινή είναι η αίσθηση ότι βρισκόμαστε στην απαρχή μιας καινούριας περιόδου. Τα χαρακτηριστικά της, όμως, δεν αποκρυσταλλώθηκαν. Η οικονομική ατζέντα των πρόσφατων εκλογών παραμένει προτεραιότητα. Ωστόσο, σημαντικό θέμα αποδεικνύονται οι γεωπολιτικές εξελίξεις και αναταράξεις.

50

Ο πολιτικός ανταγωνισμός αποτυπώνει τις αντιθέσεις κάθε περιόδου. Μάλιστα, με βάση αυτές ανασυντάσσονται οι κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες και οι κομματικοί συσχετισμοί. Ως εκ τούτου, οι εξελίξεις καθορίζονται από τις κυρίαρχες αντιθέσεις

5

Η προσαρμογή του ΣΥΡΙΖΑ στη νέα εποχή αποδεικνύεται εκ των πραγμάτων σύνθετη και απαιτητική. Ο γνωστός πολιτικός του εαυτός βρίσκεται σε αναντιστοιχία με τις τωρινές ανάγκες και απαιτήσεις. Η απεξάρτησή του απ’ αυτόν καθίσταται καίριο ζήτημα

10