Spogomi: Πώς το μάζεμα σκουπιδιών έγινε άθλημα με Παγκόσμιο Πρωτάθλημα

Πριν από περίπου 20 χρόνια, ένας δρομέας στην Ιαπωνία έκανε κάτι που τότε έμοιαζε απλώς περίεργο. Ο Κενίτσι Μαμιτσούκα, στη διάρκεια του πρωινού του τζόκινγκ στην Καγκοσίμα, άρχισε να μαζεύει σκουπίδια από τον δρόμο.

Στην αρχή ένιωθε αμήχανα, καθώς οι περαστικοί τον κοιτούσαν με απορία. Όμως με τον καιρό κάτι άλλαξε. Τα σκουπίδια που συνήθως  τον ενοχλούσαν, άρχισαν να λειτουργούν σαν στόχοι. «Κατάλαβα ότι το διασκέδαζα, γιατί είχα βάλει άθελά μου στοιχεία αθλητισμού στο μάζεμα σκουπιδιών», δήλωσε.

Από αυτή την απλή σκέψη γεννήθηκε το spogomi, ένας συνδυασμός των λέξεων sport και gomi (σκουπίδια στα ιαπωνικά). Ο Μαμιτσούκα, έχοντας εμπειρία στη διοργάνωση αθλητικών δραστηριοτήτων, αποφάσισε να μετατρέψει το μάζεμα σκουπιδιών σε οργανωμένο παιχνίδι με κανόνες.

Στην αρχή, όπως παραδέχεται, «σχεδόν κανείς δεν καταλάβαινε τι προσπαθούσαμε να κάνουμε». Όμως όσο διοργανώνονταν εκδηλώσεις, άρχισαν να συμμετέχουν άνθρωποι που δεν είχαν μαζέψει ποτέ σκουπίδια και δεν ενδιαφέρονταν ιδιαίτερα για περιβαλλοντικά ζητήματα. Το γεγονός ότι παρουσιάστηκε ως άθλημα έκανε τη διαφορά.

Σήμερα το spogomi παίζεται σε πολλές χώρες. Από το 2008 μέχρι σήμερα, περίπου 190.000 συμμετέχοντες έχουν μαζέψει περισσότερα από 200.000 κιλά σκουπιδιών, σύμφωνα με την Ομοσπονδία Spogomi της Nippon Foundation.

Οι αγώνες έχουν συγκεκριμένους κανόνες. Οι ομάδες έχουν 45 λεπτά για να μαζέψουν σκουπίδια σε μια καθορισμένη περιοχή και άλλα 15 λεπτά για να επιστρέψουν στη βάση τους. Το τρέξιμο απαγορεύεται, ενώ οι παίκτες δεν επιτρέπεται να μπαίνουν σε ιδιωτικούς χώρους ή να μαζεύουν επικίνδυνα αντικείμενα. Στο τέλος, τα σκουπίδια ζυγίζονται και ταξινομούνται, με τη βαθμολογία να μην εξαρτάται μόνο από το βάρος αλλά και από αντικείμενα που δίνουν περισσότερους πόντους, όπως τα αποτσίγαρα.

Το 2023 το Τόκιο φιλοξένησε το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο Spogomi, με ομάδες από 21 χώρες. Το 2025 οι συμμετοχές ανέβηκαν στις 34, δείχνοντας ότι το άθλημα κερδίζει έδαφος. Νικήτρια το 2023 ήταν ομάδα από το Ηνωμένο Βασίλειο, με μέλος τη Σάρα Πάρι, η οποία δήλωσε ότι το spogomi άλλαξε τον τρόπο που βλέπει το θέμα του περιβάλλοντος. «Δεν είχα μαζέψει ποτέ σκουπίδια πριν. Αυτό άλλαξε μέσα από το spogomi», ανάφερε χαρακτηριστικά.

Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2025, πρωταθλήτρια αναδείχθηκε η ιαπωνική ομάδα «Smile Story», κερδίζοντας τη γερμανική «The Grandline-Cleaners» με διαφορά μικρότερη του ενός κιλού σκουπιδιών.

Όσοι ασχολούνται με το spogomi λένε ότι ο στόχος δεν είναι μόνο ο καθαρισμός των δρόμων, αλλά και η αλλαγή νοοτροπίας. Να συμμετέχουν άνθρωποι που μέχρι σήμερα δεν είχαν καμία επαφή με δράσεις καθαρισμού ή περιβαλλοντικά ζητήματα. Η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Cornell, Μαριάν Κράσνι, επισημαίνει ότι τέτοιες δράσεις βοηθούν, αλλά δεν λύνουν από μόνες τους το πρόβλημα της ρύπανσης.

Ο Μαμιτσούκα, πάντως, βλέπει το spogomi ως αφετηρία. Στόχος του είναι να εξελιχθεί σε ένα παγκόσμιο άθλημα, γνωστό όσο το ποδόσφαιρο ή το τένις και με βάση την πορεία του μέχρι σήμερα, το σενάριο αυτό δεν μοιάζει πια τόσο μακρινό.