Σαουδική Αραβία: Αλλάζει ο δρόμος του πετρελαίου, η Αίγυπτος γίνεται εναλλακτική πύλη προς την Ασία

Η Σαουδική Αραβία αρχίζει να προσαρμόζει όχι απλώς τις διαδρομές των δεξαμενόπλοιων, αλλά τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο διοχετεύει το πετρέλαιό της στις διεθνείς αγορές.

Η παρατεταμένη αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα αναδεικνύει την Αίγυπτο σε σημαντική εναλλακτική δίοδο, με το Sidi Kerir στη Μεσόγειο να αποκτά αυξημένο βάρος στον ενεργειακό σχεδιασμό του Ριάντ.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η διαχείριση των σαουδαραβικών φορτίων για τον Σεπτέμβριο.

Η Saudi Aramco έχει περάσει, για ορισμένους Ασιάτες πελάτες, σε περισσότερο ευέλικτη και κατά περίπτωση κατανομή των ποσοτήτων, αντί της συνήθους τυποποιημένης μηνιαίας διαδικασίας. Η κίνηση δείχνει πόσο δύσκολος έχει γίνει ο προγραμματισμός των εξαγωγών σε μια περίοδο κατά την οποία δύο από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας βρίσκονται ταυτόχρονα υπό πίεση.

Η επιλογή της Αιγύπτου

Το βασικό πρόβλημα για τη Σαουδική Αραβία είναι γεωγραφικό. Στα ανατολικά βρίσκεται το Ορμούζ, από όπου περνά το πετρέλαιο που εξάγεται μέσω των εγκαταστάσεων στον Περσικό Κόλπο. Στα δυτικά βρίσκεται η Ερυθρά Θάλασσα και νοτιότερα το Bab el-Mandeb, όπου η αυξημένη απειλή για την εμπορική ναυτιλία έχει καταστήσει πιο σύνθετες τις μεταφορές.

Ανάμεσα σε αυτά τα δύο μέτωπα, η Αίγυπτος προσφέρει μια τρίτη επιλογή.

Μέσω του συστήματος SUMED, ποσότητες αργού μπορούν να κινηθούν από την περιοχή του Ain Sokhna στην Ερυθρά Θάλασσα προς το Sidi Kerir στις αιγυπτιακές ακτές της Μεσογείου. Έτσι δημιουργείται μια εναλλακτική έξοδος που επιτρέπει την παράκαμψη του Bab el-Mandeb και περιορίζει την εξάρτηση από τις παραδοσιακές θαλάσσιες διαδρομές.

Η Aramco έχει ήδη προσφέρει φορτία με σημείο φόρτωσης το Sidi Kerir. Για έναν Ασιάτη αγοραστή, όμως, αυτή η επιλογή αλλάζει σημαντικά τα οικονομικά του ταξιδιού. Το πετρέλαιο βρίσκεται πλέον στη Μεσόγειο και, εφόσον προορίζεται για την Ασία, απαιτεί μεγαλύτερη θαλάσσια διαδρομή για να φθάσει στον τελικό προορισμό του.

Ακριβώς εδώ βρίσκεται και το μεγάλο ενδιαφέρον για τη ναυτιλία.

Όσο περισσότερα βαρέλια ακολουθούν μεγαλύτερες ή πιο σύνθετες διαδρομές, τόσο αυξάνονται τα απαιτούμενα τονομίλια. Αυτό μπορεί να δεσμεύει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τη διαθέσιμη χωρητικότητα των tankers και να μεταβάλλει τις ισορροπίες μεταξύ Περσικού Κόλπου, Μεσογείου και Ασίας.

Η αλλαγή δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το Sidi Kerir θα αντικαταστήσει τα βασικά σαουδαραβικά εξαγωγικά κέντρα. Δείχνει, όμως, ότι το Ριάντ επιχειρεί να δημιουργήσει περισσότερες επιλογές σε περίπτωση που μία από τις βασικές θαλάσσιες αρτηρίες γίνει δυσκολότερα προσβάσιμη ή υπερβολικά ακριβή.

Παράλληλα, η αυξημένη αξιοποίηση της δυτικής εξαγωγικής υποδομής της Σαουδικής Αραβίας και του αιγυπτιακού δικτύου προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο ευελιξίας. Η δυνατότητα μετακίνησης αργού προς την Ερυθρά Θάλασσα και στη συνέχεια μέσω Αιγύπτου προς τη Μεσόγειο λειτουργεί ουσιαστικά ως εναλλακτικός διάδρομος απέναντι στην εξάρτηση από το Ορμούζ.

Το ερώτημα είναι εάν αυτή η πρακτική θα παραμείνει προσωρινή ή θα αποκτήσει πιο μόνιμα χαρακτηριστικά. Εάν οι γεωπολιτικές εντάσεις συνεχιστούν, οι πετρελαϊκές εταιρείες και οι traders θα έχουν ισχυρότερο κίνητρο να διατηρήσουν περισσότερες επιλογές φόρτωσης, ακόμη και όταν αυτές συνεπάγονται μεγαλύτερο μεταφορικό κόστος.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, η κρίση θα έχει προκαλέσει κάτι σημαντικότερο από μια προσωρινή εκτροπή των tankers: θα έχει αλλάξει τη γεωγραφία των σαουδαραβικών εξαγωγών.

Και για την αγορά των δεξαμενόπλοιων αυτή είναι η εξέλιξη που αξίζει να παρακολουθείται. Περισσότερα βαρέλια σε μεγαλύτερες αποστάσεις σημαίνουν περισσότερα τονομίλια, μεγαλύτερη απασχόληση χωρητικότητας και δυνητικά ισχυρότερη στήριξη των ναύλων. Η Αίγυπτος, από ενδιάμεσος κρίκος του συστήματος, μπορεί έτσι να εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες «βαλβίδες ασφαλείας» του σαουδαραβικού πετρελαίου.