Μιχάλης Στούκας

Από 40-45 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως υπολογίζεται (π.χ. ο επικεφαλής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, κύριος Ιωάννης Τσουκαλάς έκανε μνεία για 41 δις ευρώ το 2025, ενώ λίγους μήνες αργότερα, το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών ανέβασε το νούμερο στα 45 δις) το μέγεθος της παραοικονομίας στην Ελλάδα, ποσοστό, χοντρικά, γύρω στο 20% του Α.Ε.Π. Δεν έχει νόημα να παραθέσω και άλλες εκτιμήσεις, θεωρώ ότι τα νούμερα που ανέφερα και προέρχονται από ειδικούς προσεγγίζουν την πραγματικότητα.

Μπορεί να υπάρχει μία μείωση τα τελευταία χρόνια, πριν λίγα χρόνια το ποσό ξεπερνούσε τα 50 δις ευρώ, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα ποσά που ανέφερα δεν είναι ιλιγγιώδη. Φυσικά η χώρα μας κατέχει την πρώτη θέση στην παραοικονομία στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ακολουθούν από κοντά Ισπανία και Ιταλία), ενώ στις χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης τα νούμερα της παραοικονομίας είναι μονοψήφια, με τελευταίο στη σχετική λίστα το Βέλγιο, όπου η παραοικονομία βρίσκεται κάτω από το 5%.

Η παραοικονομία "περιλαμβάνει" τη φοροδιαφυγή, την αδήλωτη εργασία, τις μη καταγεγραμμένες συναλλαγές και το μαύρο χρήμα. Προφανώς, η συνταγματικά κατοχυρωμένη ισονομία πλήττεται, η κοινωνική συνοχή αποδυναμώνεται, ενώ, σε πρακτικό επίπεδο, τα έσοδα του κράτους είναι κατά δεκάδες δις ευρώ λιγότερα. Επειδή είναι μάλλον αδύνατο η παραοικονομία να εξαλειφθεί τελείως, μια σημαντική μείωσή της θα σήμαινε, λογικά, περισσότερες παροχές στους πολίτες, αποκατάσταση των φορολογικών αδικιών και βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του ελληνικού λαού με αύξηση των δαπανών για την υγεία, την παιδεία και την πρόνοια. Αυτά τουλάχιστον λέει η λογική, ότι θα έπρεπε να γίνουν.

Το δημογραφικό, η παραοικονομία και η (λαθρο)μετανάστευση (πάνω από 1.500 παράνομοι μετανάστες έφτασαν το τελευταίο 24ωρο στην Κρήτη και τη Γαύδο...) αποτελούν βόμβες για τα θεμέλια της ύπαρξης της Ελλάδας... Ορθά οι αρμόδιες Αρχές επαίρονται για τις επιτυχίες τους στον τομέα καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και των άλλων παραμέτρων της παραοικονομίας, όμως πρέπει να τρέξουν μαραθώνιο και δεν πρέπει να πανηγυρίζουν και πολύ όταν προηγούνται στα πρώτα 1.000 μέτρα...

Το θέμα είναι, ότι εκτός από το "τι δεν γίνεται", με τα χρήματα της παραοικονομίας που χάνονται, υπάρχει και το "τι γίνεται". Η απάντηση είναι απλή. Επιβαρύνονται όλοι οι συνεπείς φορολογούμενοι, τα "φορολογικά υποζύγια", που είναι τα "χρήσιμα κορόιδα" της εφορίας. Αντί να υπάρξουν επιβραβεύσεις για τους ανθρώπους αυτούς, τιμωρούνται, πληρώνοντας πολύ περισσότερα απ' ό,τι θα έπρεπε, για παρανομίες άλλων... Και φυσικά, βλέπεις το κράτος να λειτουργεί ως ετσιθελικός συνέταιρος και να σε φορολογεί με ιλιγγιώδεις συντελεστές και μάλιστα εισπράττει προκαταβολικά ένα ποσοστό π.χ. 20% από ορισμένους.

Ασυνείδητα και ακούσια μπαίνουν πολλοί έτσι στη λογική ‘’δεν είμαι θύμα και κορόιδο, θα κρύψω κι εγώ έσοδα". Δαιμονοποιούν κάποιοι τα μετρητά και ζητούν να γίνονται όλες οι συναλλαγές με κάρτες. Όσοι είναι αντίθετοι σε αυτό, αντιτείνουν ότι θα έχουμε μια μορφή big brother, όπου το κράτος θα μπορεί να γνωρίζει ανά πάσα στιγμή τι αγόρασε ο καθένας και η καθεμία από εμάς. Βέβαια, ακόμα και οι πιο συνεπείς φορολογικά πολίτες έχουν συμβάλλει σίγουρα στη γιγάντωση της παραοικονομίας…

Το δέλεαρ μερικών ευρώ που θέτουν πολλοί ελεύθεροι επαγγελματίες (120Ε με απόδειξη, 100Ε χωρίς κ.λπ) μας βάζει σε ένα δίλημμα στο οποίο η απάντηση είναι συνήθως "100 χωρίς", σκεπτόμενοι π.χ. ότι με τα 20Ε που θα εξοικονομήσουμε θα βάλουμε βενζίνη στο άδειο ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου μας...

Σχετικά με το θέμα των μετρητών υπάρχει ένα σοβαρότατο πρόβλημα με τις απάτες, που καταδεικνύει όμως και κάτι που δεν τονίζεται όσο πρέπει. Από τα περιστατικά με τα δήθεν τροχαία, έως τα τελευταία με τους "υπαλλήλους" του ΔΕΔΔΗΕ και μια σειρά από παρεμφερείς απάτες διαβάζουμε ότι ηλικιωμένοι άνθρωποι διατηρούν στα σπίτια τους τεράστια χρηματικά ποσά, κοσμήματα και τιμαλφή, τα οποία παραδίδουν αφελώς σε διάφορους απατεώνες. Φυσικά, πρόκειται για σοβαρά αδικήματα και, μακάρι κάποια στιγμή η ΕΛ.ΑΣ. (προσοχή στις τελείες...) να εξαρθρώσει όλες αυτές τις "συμμορίες". Το δεύτερο που σκεφτόμαστε όλοι είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι που δίνουν χιλιάδες ευρώ στον κάθε κακοποιό που θα προφασιστεί ένα ανύπαρκτο γεγονός για να τους τα πάρει, δεν έχουν συγγενείς, φίλους, γείτονες κ.λπ που θα τους ενημερώσουν ότι δεν πρέπει να δίνουν τίποτα σε κανέναν, χωρίς λόγο; Και το τρίτο; που σχετίζεται με την παραοικονομία και τη φοροδιαφυγή είναι το εξής. Διαβάζουμε για ποσά: 20.000Ε ,50.000Ε, 70.000Ε κ.λπ. Στα τέλη Ιουνίου 2026 μια 86χρονη ηλικιωμένη, στο Καστρί Θεσπρωτίας έδωσε σε απατεώνες 180.000Ε! Λίγες μέρες αργότερα συνελήφθη ο "εισπράκτορας" της σπείρας. Να είναι καλά η κυρία, μακάρι να της επιστραφούν τα χρήματα, αλλά 180.000Ε είναι ιλιγγιώδες ποσό.

Ακόμα κι ένας καλά αμειβόμενος ή μια καλά αμειβόμενη σήμερα πρέπει να εργαστούν πολλά χρόνια, χωρίς να χαλάνε ούτε ευρώ ή καμιά τριανταριά, ζώντας αξιοπρεπώς, για να συγκεντρώσουν αυτό το ποσό. Μήπως, σε ανάλογες περιπτώσεις, εκτός από την ΕΛ.ΑΣ. πρέπει να επιλαμβάνεται και το ΔΕΟΣ (όχι το αντίπαλο, το πρώην ΣΔΟΕ); Και σαν αποκορύφωμα όλων αυτών ήρθε πάλι πριν από ένα μήνα περίπου. στο φως της δημοσιότητας η υπόθεση ενός 13χρονου στον Βόλο, που εκβιαζόμενος από έναν 34χρονο και τέσσερις επίσης ανηλίκους για κάποια δυναμιτάκια που είχε ρίξει, τους έδωσε τμηματικά το εξωφρενικό ποσό των 370.000 που είχαν οι δικοί του στο σπίτι! Στην εύλογη απορία, πώς η οικογένεια συγκέντρωσε αυτό το ιλιγγιώδες ποσό και γιατί δεν το είχε καταθέσει σε τραπεζικά ιδρύματα, η απάντηση ήταν "ότι ο πατέρας του 13χρονου έχει 14 επιχειρήσεις και περίμενε να εισπράξει κάποια χρήματα ακόμα για να τα καταθέσει". Σε μένα φαίνεται παράξενο, φαντάζομαι και σε άλλους...

Κλείνω το σημερινό άρθρο με ένα θέμα που σχετίζεται με τις ρευματοκλοπές. Το φαινόμενο έχει λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Ο εκπρόσωπος του Νέου ΙΝΚΑ κατήγγειλε πρόσφατα, ότι η ετήσια ζημιά για τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας και το κράτος φτάνει τα 400 εκατομμύρια ευρώ.

Και εδώ όμως βρέθηκε η λύση για να μην ζημιώνονται οι ιδιώτες πάροχοι. Οι συνεπείς καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας επιβαρύνονται κατά μέσο όρο με 60Ε για να καλυφθεί η χασούρα των παρόχων. Απ' όσο ξέρω, όταν κάποιος κάνει μία επένδυση αναλαμβάνει και τις ευθύνες για τυχόν ζημιές οποιουδήποτε είδους. Πού αλλού, το κράτος επιβαρύνει τους ανυποψίαστους πολίτες με έξτρα χρεώσεις, για να καλύψει τη ζημιά άλλων; Αν π.χ. κάποιος ανοίξει ένα εστιατόριο στο οποίο δεν πατάει ψυχή, θα έρθει στοργικά το κράτος να του δώσει χρήματα που αυτός υπολόγιζε ότι θα εισπράττει κάθε μήνα;

Αυτά όλα, εξαγριώνουν τους συνεπείς και φιλότιμους πολίτες και είτε τους οδηγούν στην παραβατικότητα είτε τους κάνουν να απαξιώνουν συλλήβδην όλους τους πολιτικούς και την πολιτική.

Θα ήταν αδιανόητο να σκεφτούμε ότι οι επιχειρηματίες δεν στοχεύουν το κέρδος. Αυτό είναι το λογικό. Όχι όμως σε βάρος μας και με τη συνδρομή, ακούσια μάλιστα, των κορόιδων...

ΥΓ. Την ώρα που έγραφα αυτό το άρθρο διάβασα ότι μια 14χρονη στο Άργος Ορεστικό της Καστοριάς, μήνυσε τη θεία της επειδή την αποκάλεσε "χοντρή". Είναι γνωστό, ότι επισήμως, λέξεις με μεγάλη ιστορία έχουν εξαφανιστεί από το ελληνικό λεξιλόγιο για να μην θίγονται κάποιοι και κάποιες. Αν η θεία της έφηβης τιμωρηθεί δημιουργείται δεδικασμένο. Ας υποθέσουμε ότι ένας άντρας έχει ύψος 1,70 μ. και ζυγίζει 150 κιλά. Αν αποκλείσουμε, και τη λέξη "χοντρός", πώς θα χαρακτηρίζεται; Πρόχειρα σκέφτηκα τις παρακάτω λέξεις: α) υπέρβαρος β) εύσωμος, γ) γεμάτος, δ) φυσιολογικός(κανονικός), ε) αδύνατος, στ) αποστεωμένος (σκελετός). Όταν όμως η λογική πάει περίπατο, μοιραία οδηγούμαστε σε δυστοπικές καταστάσεις και σε ένα ζοφερό αύριο... Αν υπάρχει αύριο...