Λευτέρης Αυγενάκης

Όταν τηρεί τη συμφωνία του, δικαιούται να αισθάνεται ασφαλής. Αυτές οι αυτονόητες απαιτήσεις αποκτούν συγκεκριμένο περιεχόμενο με το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, στο οποίο έχω την ευθύνη του εισηγητή της Νέας Δημοκρατίας.

Η διαχείριση του ιδιωτικού χρέους απαιτεί ισορροπία. Η οικονομία χρειάζεται λειτουργικό χρηματοπιστωτικό σύστημα και οι οφειλές χρειάζονται βιώσιμες λύσεις. Για να επιτευχθούν και τα δύο, πρέπει οι εταιρείες διαχείρισης δανείων να λειτουργούν με διαφάνεια, να ελέγχονται ουσιαστικά και να αναλαμβάνουν τις συνέπειες όταν παραβιάζουν τις υποχρεώσεις τους. Η ευθύνη δεν μπορεί να εξαντλείται στην πλευρά εκείνου που χρωστά.

Το νομοσχέδιο ενισχύει την εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, των γνωστών servicers. Προβλέπει ετήσιο ανεξάρτητο διαχειριστικό έλεγχο για τιτλοποιήσεις που συνδέονται με κρατική εγγύηση ή άλλη δημόσια στήριξη. Επιβάλλει δημοσιοποίηση στοιχείων για τη λειτουργία, τα χαρτοφυλάκια, τα αποτελέσματα της διαχείρισης και τα παράπονα των δανειοληπτών. Απαιτεί ετήσιο σχέδιο στρατηγικής προς την Τράπεζα της Ελλάδος και προβλέπει δημοσιοποίηση των κυρώσεων.

Για τον πολίτη, όμως, η πιο άμεση αλλαγή βρίσκεται στο δικαίωμα ενημέρωσης. Θα μπορεί να ζητά δωρεάν τις συμβάσεις του, το ιστορικό πληρωμών και αναλυτική αποτύπωση της οφειλής του, με διαχωρισμό κεφαλαίου, τόκων, προμηθειών και εξόδων. Η προθεσμία χορήγησης είναι σαράντα πέντε ημέρες. Εάν η εταιρεία δεν ανταποκριθεί πλήρως και προσηκόντως, αναστέλλεται η παραγωγή συμβατικών τόκων και τόκων υπερημερίας μέχρι να παραδοθούν τα στοιχεία. Έτσι, η αδιαφάνεια αποκτά οικονομικό κόστος για εκείνον που την προκαλεί.

Εξίσου σημαντική είναι η προστασία του συνεπούς οφειλέτη. Όσο εξυπηρετείται ενεργή ρύθμιση, απαγορεύονται ενέργειες είσπραξης που παραβιάζουν τη συμφωνία, όπως κατασχέσεις ή πλειστηριασμοί. Προβλέπονται πίστωση ποσού ίσου με πέντε μηνιαίες δόσεις, αντίστοιχη παράταση χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση και διοικητικά πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη. Για ολοκληρωμένο πλειστηριασμό απαιτείται η εμπρόθεσμη άσκηση του προβλεπόμενου ένδικου βοηθήματος. Η προστασία χρειάζεται σαφείς κανόνες και γνώση των διαδικασιών.

Παράλληλα, εισάγεται δωρεάν, αυτοτελής διαδικασία διμερούς ρύθμισης. Ο δανειστής καλείται να απαντήσει μέσα σε τρεις μήνες από την υποβολή πλήρους φακέλου, με τεκμηριωμένη πρόταση ή αιτιολογημένη απόρριψη. Η αδράνειά του ενεργοποιεί συνέπειες, μεταξύ άλλων αναστολή εκτοκισμού και ενημέρωση της Τράπεζας της Ελλάδος. Χρειάζεται, πάντως, έγκαιρη κινητοποίηση: αίτηση μέσα στο τελευταίο τρίμηνο πριν από προγραμματισμένο πλειστηριασμό δεν τον αναστέλλει.

Πριν από τον πλειστηριασμό, ο πιστωτής οφείλει επίσης να υποβάλλει εγγράφως, τουλάχιστον τρεις μήνες νωρίτερα, κατάλληλη και βιώσιμη πρόταση ρύθμισης, βάσει των πραγματικών οικονομικών δεδομένων του οφειλέτη. Η συνεννόηση αποκτά ουσία όταν συνοδεύεται από στοιχεία, συγκεκριμένο χρόνο και δυνατότητα ελέγχου. Αυτή είναι η διαφορά που επιδιώκουμε στην καθημερινή συναλλαγή.

Η κυβερνητική παρέμβαση στηρίζει μια καθαρή αρχή: η συνέπεια του πολίτη πρέπει να συναντά τη συνέπεια του συστήματος. Ως Νέα Δημοκρατία, επιλέγουμε κανόνες που μπορούν να ελεγχθούν στην πράξη και δικαιώματα που συνοδεύονται από πραγματικές εγγυήσεις. Οι εποπτικές αρχές έχουν κρίσιμο ρόλο, ώστε κάθε νέα υποχρέωση να μεταφράζεται σε καθημερινή πρακτική και κάθε παράβαση να αντιμετωπίζεται εγκαίρως. Η επιτυχία θα κριθεί στην εφαρμογή, όταν ο δανειολήπτης θα μπορεί να βρίσκει απαντήσεις, να διαπραγματεύεται ουσιαστικά και να οργανώνει ξανά τη ζωή του με μεγαλύτερη ασφάλεια.

* Λευτέρης Αυγενάκης, Πρ. Υπουργός – Βουλευτής Ηρακλείου