Άννα Παναγιωταρέα

Σήμερα, σας συστήνω τον πρόγονό τους: Τον «Ζητιάνο»1, πρωταγωνιστή στην ομώνυμη, αριστουργηματική νουβέλα του Ανδρέα Καρκαβίτσα. Εχω την αίσθηση ότι την έγραψε με «νυστέρι», αντί γραφίδας, ανατέμνοντας, αριστοτεχνικά, την κοινωνία της εποχής του2. Πριν από 127 χρόνια. Μήπως κι αλλάζουν οι χαρακτήρες των ανθρώπων;

Ο ζητιάνος, ονόματι Τζιριτόκωστας, από τα Κράβαρα ή Κράκουρα, μεταμφιεσμένος σε μυριομπαλωμένο γεροντάκι, με ράχη σκεβρωμένη και μικρότατο κεφάλι, σταμάτησε στο χωριό Νυχτερέμι, της Ορεινής Ναυπακτίας, κάτω από τη λεύκα της πλατείας. Στο γαϊδουράκι του, δεμένο με τριχιές, ένα παιδί ή καλύτερα κουβάρι ανθρώπινο, τυλιγμένο σε βρωμερά κουρέλια. Εδειχναν θεονήστικοι. Ζήτησε ελεημοσύνη στο συναπάντημα μιας χωριάτισσας που τον ξαπέστειλε στο κονάκι του τελώνη. Ο τελώνης θυμωμένος που τον ανησύχησε, χώνοντάς του μια γροθιά στο πρόσωπο, τον έριξε κάτω και τον ποδοκυλούσε. Ο παπάς έστερξε προς βοήθεια. Ο τελώνης τού έριξε έναν ξεγυρισμένο μπάτσο, που του ’ρθε βόλτα το καλυμμαύχι. Οι συγχωριανοί, ως μάρτυρες φρίττοντες με την ασέβεια του τελώνη, λυπήθηκαν γέρο και παραγιό και τους περιμάζεψαν σε στάβλο. Ο μισολιπόθυμος ζητιάνος είχε γίνει ήρωας.

Στο Νυχτερίμι πώς να σκεφτούν ότι ο κακορίζικος απ’ τα Κράβαρα ήταν δεξιοτέχνης πρώτος στον κουτσοκολόστραβο χορό, σακατεύοντας, με μαεστρία, νιογέννητα που νοικιάζονταν από τους γονείς τους στη ζητιανιά; Στα Κράβαρα ποιος ήξερε ότι τα κούφια μπαστούνια που κρεμούσε στους τοίχους του σπιτιού του ήταν παραγεμισμένα από τα κέρδη του;

Κατέβηκε, πρωί-πρωί στη βρύση, και κρυφακούγοντας εξομολογήσεις και καημούς των γυναικών, καθώς έπλεναν, «έκανε ψυχολόγι»: στέρφες, κι άλλες χωρίς αρσενικά, άλλες γεννώντας σαν κουνέλες, όλες μελλοντικές πελάτισσές του. «Εχω γαργαλιστό φιδόχορτο, σερνικοβότανο και θαυμαστά μαντζούνια», τους είπε. Από στόμα σε στόμα, ανάστατο το χωριό.

Στους Νυχτερεμιώτες, μυστικά, πουλούσε βότανα ερωτικά, μαυροκόκκινο αραποσιτόκωνο, για να βρουν γυναίκα. Στις Νυχτερεμιώτισσες «αγαπόχορτο», «σερνικοβότανο», «θηλυκοβότανο» ή «στερφοβότανο» και «γαλαχτόπετρα», να μη γεννούν. Στις γριές, ξόρκια για βασκανία και μάγια, εσμάδες και καββαλιστικά σημεία, για εξολόθρευση κακής γειτόνισσας και μισητού συγγενή.
Τέλος, πομάδες για να ξανανιώσουν οι γριές, να ομορφύνουν οι νέες. Χρήματα πού να βρεθούν να τον πληρώσουν. Ανοιγαν τις κασέλες με τις προίκες και διάλεγε ο ίδιος ό,τι πολυτιμότερο: «Θα τα μεταπουλούσε και θα γέμιζε χρυσές λίρες». Ασυνείδητος και ασυγκίνητος ότι τα βότανα και τα μαντζούνια του θα έστελναν μερικές στον Κάτω Κόσμο...

Ξαναδιαβάζοντας τον «Ζητιάνο», σαν σε αποκάλυψη, βρήκα τους απογόνους του, «τους Τζιριτοκώστηδες, των μαγικών θεραπειών»: της κυτταροθεραπείας (cell therapy) -δεκαετία ’90- με ενδοφλέβιο ορό ζωντανών εμβρυϊκών κυττάρων αμνών. Με υποσχέσεις, «αιώνιας» νεότητας και υγείας, φυσικά, σε πλούσιους και διάσημους. Τότε, «έφυγαν» πολλοί γνωστοί και επώνυμοι. Οι «Τζιριτοκώστηδες» της Καρνεάδου, γιατροί «εξειδικευμένοι» σε εναλλακτικές γονιδιακές θεραπείες, στην κβαντική ιατρική -ανάλογη και η ειδικότητα της Καρυστιανού- και στην πλασμαφαίρεση. Τη διαφήμιζαν ως προηγμένο «ελιξίριο» ευεξίας, νεότητας και ψυχικού εξαγνισμού.

Στους τοίχους του μικρού αστικού διαμερίσματος -πολλά βαρύς του ’πεφτε ο τίτλος «Stem Cell»-, πλάι σε καδραρισμένα πτυχία Ιατρικής, διπλώματα παρακολούθησης σεμιναρίων, παρέστεκαν δεκάδες άγιοι, για ώρα ανάγκης, και ένας Σαμουράι, επιβλέπων στις σαμανικές θεραπείες. Το ξέμπαρκο ποδήλατο, στις φωτογραφίες, ασορτί με τις κάλτσες του ινφλουένσερ συζύγου, που δήλωσε «γιατρός αμέτοχος».

«Εναλλακτικές θεραπείες»; Ποιος δίνει άδειες σε δύο λέξεις που χωρούν τα πάντα. Καλοστημένη βιοτεχνία απάτης -αυταπάτης- για ανατροπή της γήρανσης και ενατένιση αιωνιότητας. Πολυπληθής πελατεία -σε γεωμετρική αύξηση- έβαζε μέσον να εξασφαλίσει ραντεβού. Δεν θα τους έλεγα ασθενείς. Πάσχοντες ήταν από «το σύνδρομο του καθρέφτη». Οι ρυτίδες τούς φαίνονταν πληγές από φρικτό μαχαίρι, κατά τη διάγνωση του Κωνσταντίνου Καβάφη.

Το χρήμα έρρεε ανεξέλεγκτο. Αμφισβητεί κανείς ότι η αγορά «Ντόριαν Γκρέι» είναι τεράστια, εύρωστη οικονομικά, απευθυνόμενη στους δεινώς διοκιμαζόμενους από τα... άλγη των ρυτίδων; Συνυπολογίστε τις πωλήσεις βιονικών ενδυμάτων, κβαντικών γιλέκων, θεραπείες για τα τσάκρα και απελευθέρωση της εγκλωβισμένης αύρας και του κάρμα, να δείτε τι λογαριασμός μαζεύεται. Από κοντά πωλητές -διπλής ιδιότητας- διαφημίζοντας αγιασμένες αλοιφές, μαντζούνια διά πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν. Δεν έχουν πλάκα αυτοί που τους πιστεύουν; Απόδειξη το αποτέλεσμα της κάλπης 2023...

Ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος είναι αρμόδιος για την άδεια λειτουργίας ιατρείου. Διαθέτει μηχανισμό ελέγχου; Πιστοποιεί «μηχανήματα» με υποσχετική ότι «μπαίνεις 70 ετών και βγαίνεις 35»; Με τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη περίσσεψε η υποκρισία. Πάλευε με πολλούς δαίμονες, αλλά υποκριτής δεν ήταν.

Ωρα να επιληφθεί το υπουργείο Υγείας. Κι ακόμη καλύτερα: Ωρα Αδωνη Γεωργιάδη! Σαν πολύ αφέθηκε και ξεχείλωσε η εναλλακτική αρπακτικότητα. Θυσία στις κβαντικές, σαμανικές και αδηφάγες τσέπες... Εγκλημα; Τιμωρία και Δικαίωση για εκείνους που έφυγαν. Καμπανάκι για τους αφελείς...

* Ποίημα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη: «Μελαγχολία του Ιάσονος Κλεάνδρου· ποιητού εν Κομμαγηνή 595 μ.Χ.».
1 Ο «Ζητιάνος» του Ανδρέα Καρκαβίτσα δημοσιεύτηκε σε συνέχειες, το 1896, στο περιοδικό «Εστία». Εκδόθηκε σε βιβλίο το 1897, από το Τυπογραφείον της Εστίας.
2 Η εποχή που αναφέρει ο Καρκαβίτσας είχε αφετηρία το 1893. Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο Τρικούπης στη Βουλή κήρυξε τη χρεοκοπία και το 1897 ξέσπασε ο ατυχής Ελληνοτουρκικός Πόλεμος. Ακολούθησαν το Μακεδονικό, με κορύφωση το 1903 τον θάνατο του Παύλου Μελά, το Κίνημα των Αξιωματικών το 1909, η επάνοδος του Ελευθερίου Βενιζέλου, δύο Βαλκανικοί και έκλεισε με τη Μικρασιατική Καταστροφή. Εναν χρόνο πριν κλείσει ο Καρκαβίτσας τα μάτια του.