Η Ελλάδα στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού παζαριού για τον προϋπολογισμό και την άμυνα: Η βιτρίνα της Συνόδου και η σκακιέρα των 2 τρις

Η εικόνα ήταν προβλέψιμη. Δηλώσεις για την Ουκρανία, αναφορές και καβγάς για τη Ρωσία, η Μέση Ανατολή στο κάδρο και μια Σύνοδος που δημόσια έμοιαζε να κινείται σε γνώριμα νερά. Αυτή ήταν η βιτρίνα, όπως παραδέχονται στο protothema.gr αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες. Πίσω της, όμως, όπως λένε οι ίδιες πηγές ενημέρωσης, παιζόταν κάτι πολύ πιο συγκεκριμένο: η μάχη για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, την άμυνα και το ποιος θα κουμαντάρει το πηδάλιο, έχοντας τον πρώτο λόγο στην Ευρώπη της επόμενης δεκαετίας.

Το ταμείο

Εκεί διαβάζουν και την ελληνική παρουσία. Όχι από τις δηλώσεις, αλλά από τις κινήσεις. Πριν καν ξεκινήσει η μεγάλη διαπραγμάτευση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, είχε ήδη στηθεί το πρώτο οργανωμένο μέτωπο. Οι «Φίλοι της Συνοχής» — 17 χώρες — μπήκαν συντονισμένα στη συζήτηση με ένα καθαρό μήνυμα: όχι περικοπές στα κονδύλια συνοχής και στην αγροτική πολιτική για να χρηματοδοτηθούν νέες προτεραιότητες της ΕΕ, με αιχμή την άμυνα. Η Ελλάδα ήταν μέσα. Μαζί με Ιταλία, Ισπανία, Πολωνία, Πορτογαλία.

Στις Βρυξέλλες δεν διαβάστηκε ως μια τυπική σύμπλευση. Το είδαν ως το πρώτο σοβαρό μπλοκ πίεσης για το ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό της νέας Ευρώπης. Και το μήνυμα είναι απλό: Άλλες προτεραιότητες, ναι — αλλά όχι με λεφτά από τον Νότο. Η δεύτερη ανάγνωση που έγινε από έμπειρους παρατηρητές είναι πιο σύνθετη. Η Ελλάδα κινείται πλέον σε δύο γραμμές ταυτόχρονα: Από τη μία, στο μπλοκ της συνοχής και των παραδοσιακών πολιτικών της ΕΕ. Από την άλλη, στη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα και τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που τη συνοδεύουν.

Σχολιάστηκε αρκετά και μετά τις δηλώσεις του Πρωθυπουργού, στα πηγαδάκια γύρω από τον θόλο, όπου γίνονται κάποιες από τις συνεντεύξεις των ηγετών στην αυλαία των Συνόδων Κορυφής. Δεν διαβάστηκε ως αντίφαση, αλλά ως θέση ισορροπίας. «Μια χώρα που προσπαθεί να μείνει μέσα και στα δύο μεγάλα τραπέζια της επόμενης μέρας», ανέφερε χαρακτηριστικά σε συνομιλία με δημοσιογράφους, ευρωπαίος αξιωματούχος.

Το θεσμικό χαρτί

Παράλληλα, παρασκήνιο υπήρξε γύρω από τις επαφές του Αντόνιο Κόστα με τη Μόσχα και το ποιος έχει τον θεσμικό ρόλο εκπροσώπησης της ΕΕ. Η συζήτηση έφερε αρκετές πρωτεύουσες, να ανάψουν τους πυρσούς των αντιδράσεων, τόσο στο δείπνο όσο και την τελευταία ημέρα της Συνόδου. Η Ελλάδα δεν πρωταγωνίστησε, αλλά πήρε μια καθαρή θέση, που λέει ότι θεσμικά η εκπροσώπηση της Ευρώπης, που δεν της ζητήθηκε διαμεσολάβηση ανάμεσα στην Ουκρανία και τη Ρωσία, δίνει στον Αντόνιο Κόστα, την εντολή να σηκώνει το τηλέφωνο για να επικοινωνήσει με τον Πούτιν. Και αυτό, στις Βρυξέλλες, καταγράφεται ως επιλογή.

Ξεχωριστή αναφορά έγινε στην παρέμβαση για τα Στενά του Ορμούζ. Εκεί η συζήτηση δεν πήγε σε γεωπολιτικές γενικότητες, αλλά στην ενέργεια, στη ναυτιλία, στις τιμές, και τελικά στο κόστος ζωής, που είναι βασικός αντίπαλος πολλών κυβερνήσεων στο εκλογικό 2027. Και αυτό είναι και το σημείο που κρατούν οι περισσότεροι στις Βρυξέλλες: η Ελλάδα επιμένει να φέρνει τις κρίσεις στο επίπεδο της οικονομίας.

Σε μια συγκυρία όπου ο πραγματικός συσχετισμός δεν κρίνεται στις δηλώσεις για την Ουκρανία, αλλά στη διαπραγμάτευση για τον επόμενο προϋπολογισμό, η Ελλάδα επιχειρεί —όπως σημειώνουν διπλωματικές πηγές— να λειτουργήσει ως χώρα-γέφυρα ανάμεσα στον Νότο που ζητά πόρους και στον πυρήνα που πιέζει για νέα εργαλεία στην άμυνα και την ασφάλεια.