Το φθηνό υλικό που εξαφανίζεται στη Γαλλία λόγω ζέστης: Πώς η Blanc de Meudon μειώνει τη θερμοκρασία

Καθώς η Γαλλία δοκιμάζεται από υψηλές θερμοκρασίες, ένα απλό και φθηνό υλικό εξαφανίζεται από τα ράφια των καταστημάτων: η λευκή σκόνη κιμωλίας, γνωστή ως Blanc de Meudon. Πολίτες και σχολεία την αναμειγνύουν με νερό και καλύπτουν με το λευκό διάλυμα τα παράθυρα, δημιουργώντας μια αυτοσχέδια ασπίδα που αντανακλά την ηλιακή ακτινοβολία και περιορίζει τη ζέστη στο εσωτερικό των κτιρίων.

Η πρακτική, η οποία διαδόθηκε γρήγορα μέσω των κοινωνικών δικτύων, μπορεί να μοιάζει με πρόχειρο τέχνασμα, ωστόσο βασίζεται σε μια επιστημονικά τεκμηριωμένη αρχή: οι λευκές και ανακλαστικές επιφάνειες απορροφούν λιγότερη ηλιακή ενέργεια από τις σκοτεινές.

Η Blanc de Meudon» χρησιμοποιείται συνήθως για την παρασκευή χρωμάτων ή ως προϊόν καθαρισμού. Ωστόσο υπάρχουν αναφορές ότι ευρηματικοί άνθρωποι χρησιμοποιούν το υλικό ως σπιτικό φάρμακο κατά της ζέστης, καλύπτοντας τα παράθυρα σε σχολεία και ιδιωτικές κατοικίες, σύμφωνα με το BBC.

😱🌡️ L'astuce ultime pour perdre au moins 5 degrés dans votre habitation ! Vous nous en donnerez des nouvelles 😉 pic.twitter.com/qYiLgTxocu

— Telematin (@telematin) June 20, 2026

Αφού αναμιχθεί με νερό και στη συνέχεια απλωθεί πάνω στο γυαλί, το αποτέλεσμα είναι μια γαλακτώδης, λευκή επίστρωση που αφήνει να περάσει λίγο φως αλλά αντανακλά τη ζέστη. Και ένας αυξανόμενος αριθμός ερευνών υποδηλώνει ότι μπορεί να υπάρχει κάποια αξιόπιστη επιστημονική βάση πίσω από αυτό το κόλπο.

Με τους καύσωνες να γίνονται όλο και πιο συχνοί, θα μπορούσε μια απλή στρώση λευκής βαφής να βοηθήσει τους ανθρώπους να ανταπεξέλθουν καλύτερα όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει;

Ακτινοβολούμενη ψύξη και κιμωλία

Είναι γνωστό ότι η λευκή βαφή -συνήθως σε τοίχους και στέγες- αντανακλά το ηλιακό φως και τη θερμότητα ενώ οι σκούρες απορροφούν. Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, η λευκή βαφή, όταν εφαρμόζεται σε μια επιφάνεια, μπορεί να μειώσει τη θερμοκρασία τουλάχιστον 1,7 βαθμό Κελσίου.

Χρώματα που έχουν αναπτυχθεί ειδικά για τη μεγιστοποίηση της ψύξης, όπως το πολύ λευκό, έχουν αποδειχθεί ότι μειώνουν τη θερμοκρασία εσωτερικού χώρου κατά αρκετούς βαθμούς, όχι μόνο αντανακλώντας το ηλιακό φως, αλλά και εκπέμποντας θερμότητα μέσω μιας διαδικασίας γνωστής ως ακτινοβολούμενη ψύξη.

Μια μελέτη σχετικά με ένα είδος εξαιρετικά λευκού χρώματος, που διεξήχθη από ερευνητές του Πανεπιστημίου Περντιού στην Ιντιάνα των ΗΠΑ, διαπίστωσε ότι μπορεί να αντανακλά έως και το 98,1% του ηλιακού φωτός, ενώ το τυπικό λευκό χρώμα ανακλά περίπου το 85% του ηλιακού φωτός. Μια άλλη μελέτη έδειξε ότι ο συνδυασμός του με ένα στρώμα εξαιρετικά μαύρου χρώματος από κάτω μπορεί να μειώσει τις θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια της ημέρας έως και κατά 7,6 βαθμούς Κελσίου.

Ένας από τους λόγους για τους οποίους η κιμωλία μπορεί να είναι αποτελεσματική, έγκειται στις ιδιότητες του κύριου συστατικού της, του ανθρακικού ασβεστίου (CaCO₃), το οποίο δεν είναι μόνο εξαιρετικά ανακλαστικό, αλλά και ανθεκτικό στην ηλιακή ακτινοβολία.

«Η κιμωλία αποτελείται κυρίως από CaCO₃», λέει ο Ξιάνγκου Λι από το Κέντρο Ερευνών Τεχνολογιών Ψύξης του Πανεπιστημίου Περντιού. «Απορροφά ελάχιστο ηλιακό φως, συμπεριλαμβανομένου του ορατού φάσματος, γεγονός που την κάνει λευκή. Επιπλέον, δεν απορροφά υπεριώδη ακτινοβολία και απορροφά ελάχιστο φως στο εγγύς υπέρυθρο φάσμα, γεγονός που την καθιστά εξαιρετική επιλογή για την ανάκλαση όλου του ηλιακού φωτός», συμπληρώνει.

Αυτή η ιδιότητα έχει οδηγήσει ορισμένους ερευνητές να χρησιμοποιήσουν νανοσωματίδια ανθρακικού ασβεστίου σε νέους τύπους «υπερψυχρών» χρωμάτων. «Αυτού του είδους τα σωματίδια χρησιμοποιούνται ευρέως σε χρώματα ακτινοβολούμενης ψύξης, καθώς και στο δικό μας υπερψυχρό χρώμα», λέει ο Τζιάσοου Γουάνγκ, φοιτητής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας, ο οποίος συμμετέχει σε μια ομάδα που ασχολείται επίσης με τα χρώματα ψύξης.

Η κιμωλία έχει χρησιμοποιηθεί ως επίστρωση σε υφάσματα που διατηρούν τον χρήστη τους δροσερό. Τα σωματίδια ανθρακικού ασβεστίου αντανακλούν αποτελεσματικά το υπεριώδες και το εγγύς υπέρυθρο φως (το τμήμα του ηλιακού φωτός που μεταδίδει θερμότητα).

Επιπλέον, η κιμωλία θεωρείται σχετικά ακίνδυνη όσον αφορά τις επιπτώσεις της στην υγεία και το περιβάλλον - αν και ενδέχεται να υπάρχουν ορισμένοι κίνδυνοι για την υγεία του αναπνευστικού συστήματος από τη χρήση κιμωλίας σε εσωτερικούς χώρους και την εισπνοή σωματιδίων.

Το λευκό και το παράδειγμα της Ελλάδας

Σύμφωνα με δημοσιεύματα γαλλικών μέσων ενημέρωσης, η ζήτηση για «Blanc de Meudon» οδηγεί σε έλλειψη αποθεμάτων σε ολόκληρη τη χώρα, καθώς οι άνθρωποι προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τις υψηλές θερμοκρασίες.

Το «Blanc de Meudon» χρησιμοποιείται παραδοσιακά για να λευκαίνουν τις βιτρίνες των καταστημάτων κατά τη διάρκεια ανακαινίσεων ή από τους κηπουρούς στα θερμοκήπιά τους. Ωστόσο, μετά τη διάδοση του κόλπου στα social media, η ζήτηση για το προϊόν εκτοξεύθηκε.

«Γνωρίζαμε την ιδέα εδώ και καιρό, το συζητήσαμε κατά τη διάρκεια του τελευταίου καύσωνα, αλλά ξεχάσαμε να αγοράσουμε», αναφέρει η εφημερίδα «Ouest France», παραθέτοντας τα λόγια ενός αγοραστή ονόματι Φιλίπ: «Τώρα είναι πολύ αργά! Έχει εξαντληθεί παντού!»

Ορισμένα γαλλικά σχολεία έχουν επίσης χρησιμοποιήσει το χρώμα κιμωλίας στα παράθυρά τους, αν και ένας αξιωματούχος προειδοποίησε ότι «δεν αποτελεί θαυματουργή λύση» και ότι, αντ’ αυτού, απαιτούνται σωστά μονωμένες στέγες.

Πολίτες έβαψαν επίσης βάψει λευκά τα παράθυρα των διαμερισμάτων τους. «Αν τα παράθυρα είναι βαμμένα λευκά, αυτό θα μειώσει σημαντικά τη θερμοκρασία στο εσωτερικό, με πιο έντονα αποτελέσματα σε σύγκριση με τους τοίχους», λέει ο Λι.

Η κιμωλία, καθώς και η λευκή βαφή γενικότερα, είναι φθηνή. Και σε αντίθεση με τον κλιματισμό, ο οποίος επιδεινώνει το συνολικό πρόβλημα της θερμότητας και των εκπομπών καταναλώνοντας ενέργεια και απελευθερώνοντας θερμότητα στο εξωτερικό, η βαφή καταναλώνει ενέργεια μόνο κατά την παραγωγή της.

Οι βαμμένες λευκές «δροσερές στέγες» -γνωστές επίσης ως «le cool roofing» στη Γαλλία- κερδίζουν επίσης όλο και περισσότερη προσοχή εκεί ως ένας βιώσιμος, χαμηλής τεχνολογίας τρόπος καταπολέμησης της ακραίας ζέστης. Η ιδέα αντλεί έμπνευση από μια μακρά παράδοση σε πολλές νότιες περιοχές της Ευρώπης, όπως η Ελλάδα, όπου τα σπίτια βάφονται λευκά για να αποτρέπουν τη ζέστη, όπως αναφέρει το BBC.

Μια μελέτη υποδεικνύει ότι οι «δροσερές στέγες» -στέγες βαμμένες λευκές ή με ανακλαστική επίστρωση- θα μπορούσαν να είχαν δροσίσει το Λονδίνο «κατά περίπου 0,8 βαθμούς Κελσίου κατά μέσο όρο κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα, αποτρέποντας τους θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη, οι οποίοι εκτιμάται ότι θα ανέρχονταν σε 249 άτομα».