Ολα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τα συμπληρώματα διατροφής

Η αξία της ασφαλούς χρήσης τους - Ποιοι τα έχουν κυρίως ανάγκη και πώς πρέπει να λαμβάνονται

Τα συμπληρώματα διατροφής βρίσκονται την τελευταια διετία σε φαρμακεία και σούπερ μάρκετ καταγράφοντας σημαντικές πωλήσεις - συμφωνα με τις διαθέσιμες έρευνες ενας στους τρεις Έλληνες αγοράζει συμπληρώματα διατροφής, ενω παγκοσμίως το ποσοστό καταναλωσής τους ειναι ακομη πιο υψηλό, καθώς αφορά τουλαχιςτον το 40% του γενικού πληθυσμού. Με δεδομένο το μεγάλο ενδιαφέρον που παρατηρείται σε ό,τι αφορά τα συμπληρώματα διατροφής, τα δημοφιλή κι ευπώλητα σκευάσματα μπήκαν στο μικροσκόπιο του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολεγίου Ελλάδας που αφιέρωσε την έκτη διάλεξη του Γ´ Κύκλου Διαλέξεων σε αυτά και στη χρήση τους.

Κεντρική ομιλήτρια ήταν η κυρία Μαρία Στεφανίδου-Λουτσίδου, Καθηγήτρια Τοξικολογίας στο Εργαστήριο Ιατροδικαστικής της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, η οποία αναφέρθηκε στις ενδείξεις και την ασφαλή χρήση των συμπληρωμάτων διατροφής.

Ως συμπληρώματα διατροφής ορίζονται οι συμπυκνωμένες πηγές θρεπτικών συστατικών ή άλλων ουσιών που χρησιμοποιούνται για τη συμπλήρωση της συνήθους δίαιτας και συνήθως περίεχουν αμινοξέα, πρωτεΐνες, βιταμίνες, μέταλλα, ιχνοστοιχεία και υδατάνθρακες.

Συμφωνα με την ειδικό, η λήψη συμπληρωμάτων διατροφής ιατρικά ενδείκνυται σε επτά κατηγορίες πληθυσμού:

• Έγκυες γυναίκες, λόγω των υψηλών διατροφικών αναγκών τους
• Χορτοφάγους οι οποίοι συνήθως έχουν έλλειψη των συστατικών που βρίσκονται στο κρέας και στα γαλακτοκομικά
• Όσους πάσχουν από οστεοπόρωση
• Καπνιστές
• Ασθενείς με σιδηροπενική αναιμία οι οποίοι πρέπει να ενισχύσουν τον οργανισμό τους με σίδηρο. Η λήψη του σιδήρου συνιστάται να συνοδεύεται από λήψη και βιταμίνης C για αύξηση της απορρόφησής του
• Άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη, δεδομένου ότι στερούνται την πρόσληψη βιταμινών, πρωτεϊνών και υδατανθράκων που περιέχονται φυσιολογικά στα πλήρη γαλακτομικά προϊόντα
• Άτομα που αθλούνται εντατικά, καθώς εμφανίζουν μεγαλύτερες ανάγκες σε μέταλλα, αμινοξέα, πρωτεΐνες και βιταμίνες
Η κυρία Στεφανίδου τόνισε ότι σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, η χορήγηση των συμπληρωμάτων διατροφής πρέπει να γίνεται μόνο μετά από υπόδειξη και συνταγογράφηση του θεράποντος ιατρού ή καθοδήγηση του φαρμακοποιού και μόνο για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα θεραπείας. "Η πρόσληψη συμπληρωμάτων διατροφής για μεγάλο χρονικό διάστημα, σε μεγαλύτερη δοσολογία από τη συνιστώμενη ή με συνδυασμό πολλών συστατικών χωρίς ιατρική επίβλεψη, μπορεί να προκαλέσει δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία" υπογράμμισε η ειδικός.



Οι αθλητές και η λήψη συμπληρωμάτων διατροφής



Όπως ανέφερε η καθηγήτρια Τοξικολογίας, οι αθλητές αποτελούν μια μεγάλη κατηγορία του πληθυσμού που λαμβάνουν συμπληρώματα - έχει καταγραφεί ότι περίπου το 40% των συμπληρωμάτων λαμβάνεται από το γενικό πληθυσμό, ενώ το υπόλοιπο από αθλητές. Αυτο αποδίδεται στις αυξημένες ανάγκες που έχει ο οργανισμός τους -οργανισμός καταπονημένος από τις εντατικές προπονήσεις- σε θρεπτικά συστατικά,αλλά και στην ανάγκη που διαμορφώνεται στο ανταγωνιστικό περιβάλλον που βρίσκονται για την βελτίωση των επιδόσεών τους. Μάλιστα, όπως επισήμανε η ειδικός, αυτο εξηγεί και γιατί οι αθλητές ενδέχεται να καταναλώνουν και διάφορα σκευάσματα τα οποία πολλές φορές περιέχουν απαγορευμένες ουσίες, όπως αυτές που αναφέρονται στις λίστες των αρμόδιων διεθνών ελεγκτικών φορέων, πχ World Anti-Doping Agency (WADA).

Συστηματική κατανάλωση συμπληρωμάτων διατροφής γίνεται κυρίως από αθλούμενους και ιδιαίτερα όσους στοχεύουν σε πρωταθλητισμό, με σκοπό:

• την αύξηση της αθλητικής επίδοσης
• την αύξηση της ενέργειας τους ώστε να μπορούν να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες και στις απαιτήσεις των πολύωρων προπονήσεων
• την αύξηση της μυικής μάζας, ως αποτέλεσμα των αναβολικών ιδιοτήτων των ουσιών που περιέχονται στα σκευάσματα
• την απώλεια σωματικού βάρους
Το νομοθετικό πλαίσιο για τα συμπληρώματα διατροφής

Τα συμπληρώματα διατροφής, δεν υπόκεινται στο ίδιο αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο όπως τα φάρμακα, κάτι το οποίο πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψιν από τους καταναλωτές σε ό,τι αφορα την επιλογή και χρήση τους. Πιο συγεκριμένα:

• Στις συσκευασίες των συμπληρωμάτων διατροφής δεν επιτρέπεται να αναφέρονται προληπτικές ή θεραπευτικές ενδείξεις
• Δεν είναι υποχρεωτικό από τη νομοθεσία να αναγράφονται οι παρενέργειές τους
• Τα συγκεκριμένα σκευάσματα δεν απαιτείται να λαμβάνουν έγκριση από τον ΕΟΦ, μετά από κατάθεση και αξιολόγηση τοξικολογικών μελετών για την σύσταση τους. Η διαδικασία είναι λιγότερη σύνθετη, αφού αρκεί μόνο η κατάθεση της σύνθεσης από τις εμπορικές εταιρείες και η γνωστοποίηση για την επικείμενη διανομή του στην αγορά. Ο ΕΟΦ προμηθεύει στην εταιρεία έναν αριθμό γνωστοποίησης, ο οποίος πρέπει να αναγράφεται στην συσκευασία
• Η πώλησή τους μπορεί να γίνει από φαρμακεία αλλά και από καταστήματα που προμηθεύουν προϊόντα υγιεινής διατροφής κατά την κείμενη νομοθεσία. Επίσης διατίθενται μέσω διαδικτύου ή μέσω τηλεφωνικών παραγγελιών, απαιτείται όμως να πληρούνται οι ειδικοί όροι της νομοθεσίας για πωλήσεις εξ αποστάσεως και αποτελεί συχνή επιλογή των αθλούμενων.
Με βάση την πολυετή εμπειρία της στο Εργαστήριο Τοξικολογίας της Ιατρικής Σχολής Αθηνών και ως μέλος σε ειδικές επιτροπές του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (Ε.Ο.Φ)η κυρία Στεφανίδου τόνισε πως είναι πολλά τα σκευάσματα που αναφέρουν παραπλανητικά στοιχεία στην σύνθεση τους και αυτο αφορά είτε έλλειψη κάποιου αναγραφόμενου συστατικού είτε απόκρυψή του.
"Σε παλαιότερες έρευνες έχουν καταγραφεί ακόμα και βαρέα μέταλλα όπως μόλυβδος, υδράργυρος και αρσενικό! Δεν είναι λίγα τα παραδείγματα σκευασμάτων φυτικής προέλευσης τα οποία εμπεριέχουν, ουσίες που όταν καταναλωθούν, μετατρέπονται μέσα στον οργανισμό σε άλλες (π.χ. κορτιζόνη) με όλες τις παρενέργειες και δυσμενείς επιπτώσεις τους. Οι ουσίες αυτές δεν αναγράφονται στην συσκευασία, αλλά κρύβουν πολλούς κινδύνους λόγω της τοξικότητάς τους και απαγορεύονται για χρήση από αθλητές" ανεφερε χαρακτηριστικά η καθηγήτρια.

Χρήσιμες πληροφορίες για αθλητές και αθλούμενο κοινό:

• Να ακολουθούν μία ισορροπημένη διατροφή σε καθημερινή βάση, η οποία να περιλαμβάνει τροφές με όλα τα απαραίτητα συστατικά για την ομαλή λειτουργία του οργανισμού. Σύμφωνα με έρευνες, 8 στους 10 αθλητές υψηλού επιπέδου δεν τρέφονται σωστά
• Να καταναλώνουν πολλά υγρά, καθώς έχει καταγραφεί αρκετές φορές ότι ακόμα και ήπια αφυδάτωση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τις επιδόσεις των αθλητών
• Να είναι καχύποπτοι και να εμπιστεύονται κυρίως προϊόντα γνωστών φαρμακευτικών εταιριών
• Να γνωρίζουν ότι ο όρος «φυσικό/φυτικό» δε σημαίνει και «ασφαλές»
• Να χρησιμοποιούν συμπληρώματα διατροφής μόνο με βάση την ιατρική ένδειξη και οδηγία
• Ο αθλητής είναι προσωπικά υπεύθυνος για τα φάρμακα και τα συμπληρώματα που λαμβάνει καθώς πολλά αποκαλούμενα «συμπληρώματα διατροφής μπορεί να οδηγήσουν σε θετικό αποτέλεσμα κατά τον έλεγχο ντόπινγκ. Η άγνοια δεν συγχωρείται και δεν δικαιολογείται από καμία ελεγκτική αρχή.
• Σε περιπτώσεις τραυματισμού, να παρέχεται η κατάλληλη ιατρική βοήθεια και φυσικοθεραπεία για την αποκατάσταση του αθλητή και την άμεση επιστροφή του στις αθλητικές δραστηριότητες
• Οι ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να είναι απρόβλεπτες, ιδιαίτερα σε εφήβους και παιδιά.

ΣΧΟΛΙΑ (1)

Δρ Ελένη

Καμία κλινική μελέτη δεν έχει ποτέ αποδείξει οτι τα χάπια βιταμινών και ιχνοστοιχείων προλαμβάνουν ή θεραπεύουν κάποια ασθένεια, ούτε οτι μειώνουν τη θνησιμότητα. Αντίθετα, όλες οι κλινικές πανεπιστημιακές πολυκεντρικές μελέτες έχουν αποδείξει περίτρανα, εδώ και δεκαετίες, οτι η κατανάλωση άφθονων ωμών ή βρασμένων λαχανικών και φρέσκων ντόπιων φρούτων εποχής μειώνουν τη θνησιμότητα κατά 40%. Μάλλον υπάρχουν απαραίτητοι φυτικοί ενζυματικοί ενεργοποιητές βιταμινών κι αντιοξειδωτικών στα λαχανικά/φρούτα, που δεν υπάρχουν καθόλου στα χάπια. Μην ξοδεύετε δεκάδες ευρώ σε αναξιόπιστα σκευάσματα, αγοράστε εναλλακτικά άφθονα λαχανικά και φρούτα!

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία

Δείτε Επίσης

latest_breast_cancer2

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, ο διεθνούς φήμης καθηγητής Χειρουργός Μαστού στο Memorial, VIRGILIO SACCHINI, ανακοίνωσε τη συνεργασία σε επιστημονικό επίπεδο μεταξύ του Ιατρείου Μαστού της Γυναικολογικής Κλινικής του Ερρίκος Ντυνάν και του Breast Unit του Memorial Sloan Kettering Cancer Center της Νέας Υόρκης