Στα 80 τους κωπηλατούν, προπονούνται και γράφουν ιστορία, ποιο είναι το «μυστικό» τους

«Πάμε, mamacitas. Έχετε κι άλλη δύναμη!» φωνάζει ο Rodrigo Rodrigues, προπονητής κωπηλασίας στη Marin Rowing Association. Οι οκτώ γυναίκες πιέζουν πιο δυνατά με τα πόδια, τα κουπιά βυθίζονται σχεδόν ταυτόχρονα στο νερό και, μόλις βρίσκουν τον κοινό τους ρυθμό, η βάρκα επιταχύνει.

Ο Rodrigues τις αποκαλεί χαϊδευτικά mamacitas. Στην πραγματικότητα, όμως, οι επτά από τις οκτώ είναι abuelitas, δηλαδή γιαγιάδες. Μάλιστα, λίγες ημέρες μετά από αυτή την προπόνηση, το ιδιαίτερο αυτό κωπηλατικό πλήρωμα με τα γκρίζα μαλλιά θα έγραφε ιστορία.

Με μέσο όρο ηλικίας άνω των 80 ετών, οι αθλήτριες της Marin Rowing Association έγιναν η πρώτη γυναικεία οκτάκωπος αυτής της ηλικίας που αγωνίστηκε στο Head of the Charles Regatta στη Βοστώνη, μία από τις μεγαλύτερες και ιστορικότερες διοργανώσεις κωπηλασίας στον κόσμο.

Η νεότερη είναι 77 ετών και η μεγαλύτερη, η Arlene Killpack, 85. Οι περισσότερες κωπηλατούν μαζί εδώ και δεκαετίες. Η ιστορία τους, την οποία παρουσίασε το National Geographic, δεν αφορά όμως μόνο ένα εντυπωσιακό αθλητικό επίτευγμα, αλλά ανοίγει ένα πολύ πιο ενδιαφέρον κεφάλαιο: τι μπορεί πραγματικά να κάνει το ανθρώπινο σώμα στα 80 και πόσα από όσα θεωρούμε αναπόφευκτες συνέπειες της ηλικίας συνδέονται και με τη μακροχρόνια αδράνεια;

Πόση από τη «φθορά» της ηλικίας είναι αναπόφευκτη;

Πολλά από όσα θεωρούμε δεδομένα για το σώμα ενός 80χρονου προέρχονται από ανθρώπους που έχουν σταματήσει να γυμνάζονται εδώ και δεκαετίες, επισημαίνει ο Lorcan Daly, ερευνητής στην επιστήμη της άσκησης στο Technological University of the Shannon της Ιρλανδίας, ο οποίος μελετά μεγαλύτερους αθλητές ως πρότυπο υγιούς γήρανσης.

Οι άνθρωποι που εξακολουθούν να προπονούνται και να αγωνίζονται στα 80 τους έχουν αφαιρέσει σε μεγάλο βαθμό την αδράνεια «από την εξίσωση». Αυτό επιτρέπει στους επιστήμονες να διερευνήσουν πόσο από την εξασθένηση της φυσικής κατάστασης που αποδίδουμε στα χρόνια μπορεί στην πραγματικότητα να σχετίζεται με την έλλειψη άσκησης.

Μελέτη του 2018, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 122.000 ενήλικες, συσχέτισε τα υψηλότερα επίπεδα αερόβιας φυσικής κατάστασης με σημαντικά χαμηλότερη θνησιμότητα. Και, όπως εξηγεί ο Daly, ακόμη και στα 80 η αερόβια ικανότητα, η δύναμη και η μυϊκή ισχύς εξακολουθούν να ανταποκρίνονται στην προπόνηση. Ο ίδιος χρησιμοποιεί μια πολύ παραστατική αναλογία: «Φανταστείτε να μη βουρτσίζατε τα δόντια σας για 40 χρόνια και στα 80 να κοιταζόσασταν στον καθρέφτη και να λέγατε: “Λοιπόν, αυτό είναι η γήρανση”».

Η επιστήμη γνωρίζει ελάχιστα για τις γυναίκες άνω των 80

Γυναίκες σαν και τις οκτώ κωπηλάτριες παραμένουν σχεδόν «αόρατες» στην επιστημονική βιβλιογραφία. Ανασκόπηση του 2026 από το Doyle-Baker Lab του University of Calgary εντόπισε, μέσα σε τέσσερις δεκαετίες ερευνητικών δεδομένων, μόλις 29 μελέτες σχετικά με την επίδραση της ηλικίας στην αντοχή των γυναικών αθλητριών. Οι περισσότερες μάλιστα αφορούσαν γυναίκες στα 40, τα 50 και τα 60 τους.

«Οι γυναίκες στα 70, τα 80 και πέρα από αυτά παραμένουν ανεπαρκώς μελετημένες», επισημαίνει η επικεφαλής συγγραφέας Danica Vangsgaard, τονίζοντας ότι δεν μπορούμε να θεωρούμε πως όσα γνωρίζουμε για νεότερες αθλήτριες ισχύουν αυτομάτως και για τις γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας. Υπάρχει, όμως, και ένας ιστορικός λόγος γι’ αυτό. Πολλές γυναίκες αυτής της γενιάς μεγάλωσαν σε μια εποχή κατά την οποία η συμμετοχή τους στον οργανωμένο αθλητισμό ήταν πολύ πιο περιορισμένη.

Η 85χρονη Arlene Killpack, η μεγαλύτερη της ομάδας, ανακάλυψε την κωπηλασία στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Έχοντας μεγαλώσει τη δεκαετία του 1950, θυμάται ότι «ποτέ δεν πίστευε πως ήταν δυνατόν να βρίσκεται πραγματικά σε μια ομάδα».

Τι κάνουν διαφορετικά στα 80 τους

Οι οκτώ γυναίκες δεν προσπαθούν να αγνοήσουν την ηλικία τους. Αντίθετα, έχουν μάθει να προσαρμόζονται σε αυτήν. Για παράδειγμα, χρειάζονται περισσότερο χρόνο για προθέρμανση και δεν έχουν τη δύναμη που διέθεταν στα 60 τους. Υπάρχει, όμως, και κάτι που φαίνεται να κάνουν καλύτερα: Η Sandy Armstrong, επί χρόνια επικεφαλής του συλλόγου, έχει παρατηρήσει ότι σήμερα συγχρονίζονται μέσα στη βάρκα καλύτερα από ό,τι όταν ήταν νεότερες.

Προπονούνται συνήθως τρεις έως τέσσερις φορές την εβδομάδα, αλλά η αποκατάσταση έχει αποκτήσει κεντρικό ρόλο. «Αναγνωρίζω ότι η ενέργειά μου είναι περιορισμένη, οι αντιδράσεις μου πιο αργές και η συγκέντρωσή μου μικρότερη», λέει η 77χρονη Kim Coggan, η κωπηλάτρια που καθορίζει τον ρυθμό του πληρώματος. Η κωπηλασία παραμένει, όμως, προτεραιότητα και γι’ αυτό φροντίζει να κοιμάται νωρίς ώστε να ξυπνά ξεκούραστη.

Μετά την προπόνηση, η Coggan βγάζει από την τσάντα της το πρωινό που έχει ετοιμάσει: ένα βραστό αυγό και cottage cheese με φρέσκα φρούτα. Οι γυναίκες προσπαθούν να καταναλώνουν περισσότερη πρωτεΐνη, καθώς τα ερευνητικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι η επαρκής πρόσληψή της μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της μυϊκής μάζας και της σωματικής λειτουργικότητας σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Πολλές από τις αθλήτριες έχουν περιορίσει επίσης το αλκοόλ και έχουν εντάξει την ξεκούραση στην «προπόνησή» τους. Η Coggan, όπως και αρκετές συναθλήτριές της, δεν υποτιμά καθόλου την αξία ενός μεσημεριανού ύπνου. Δεν πρόκειται, λοιπόν, για κάποιο μυστικό αντιγήρανσης, αλλά για περισσότερη συνέπεια, προσαρμογή, κίνηση, σωστή διατροφή και επαρκή αποκατάσταση.

Το «μυστικό» που δεν περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα προπόνησης

Υπάρχει, όμως, και κάτι που δεν μετριέται σε χιλιόμετρα, επαναλήψεις ή γραμμάρια πρωτεΐνης: η μία έχει την άλλη. Οι γυναίκες αυτές μεγαλώνουν μαζί. Συζητούν για τους πόνους και τους τραυματισμούς τους, προσαρμόζουν τις προπονήσεις καθώς η δύναμη και η αντοχή αλλάζουν και ενθαρρύνουν η μία την άλλη όταν έρχονται οι αναποδιές.

Η 81χρονη Lindy Edward, πρώην μαραθωνοδρόμος, το περιγράφει χωρίς ωραιοποιήσεις: «Είναι δύσκολο να αποδεχτείς ότι το σώμα σου γερνά και δεν αποδίδει όπως παλιά». Σήμερα, λέει, έχει φτάσει σε μια ήρεμη αποδοχή και αισθάνεται ευγνωμοσύνη για όσα εξακολουθεί να μπορεί να κάνει.

Πηγή: ygeiamou.gr