ΗΠΑ - ΕΣΣΔ: Η κρίση των πυραύλων στην Κούβα και οι 13 μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο

Ο Τζον Κένεντι κοίταζε ξανά και ξανά τις τελευταίες φωτογραφίες που είχε τραβήξει το αμερικανικό κατασκοπευτικό αεροσκάφος U2 πετώντας πάνω από την Κούβα, πριν λίγα 24ωρα. Οι οχτώ σοβιετικοί βαλλιστικοί πύραυλοι μεσαίου βεληνεκούς με πυρηνικές κεφαλές ήταν πλέον έτοιμοι να εκτοξευτούν από το νησί και να πλήξουν άμεσα πόλεις των ΗΠΑ.

Εκείνη την Δευτέρα 22 Οκτωβρίου του 1962, συμπληρωνόταν μια εβδομάδα από την ημέρα που η CIA τον ενημέρωσε ότι η ΕΣΣΔ ανέπτυσσε πυρηνικούς πυραύλους στο έδαφος της Κούβας.

Είχε ακούσει πολλά από συμβούλους και στρατηγούς, μίλαγε συνέχεια με τον αδερφό του Μπόμπι όλες αυτές τις ημέρες, αλλά ο ίδιος δεν ήθελε να δράσει τραβώντας πρώτος τη σκανδάλη με μια αεροπορική επίθεση στο νησί του Φιντέλ Κάστρο.

Ένα χτύπημα χωρίς προειδοποίηση από την Αμερική θα δημιουργούσε σίγουρα προβλήματα στους συμμάχους της, χωρίς να υπολογίζεται η δεδομένη αντίδραση του Νικίτα Χρουστσόφ.

Στις επτά το απόγευμα της ίδιας ημέρας, απευθύνει διάγγελμα στον Αμερικανικό λαό μιλώντας για τον κίνδυνο ενός πυρηνικού πολέμου και αναγγέλλει τον ναυτικό αποκλεισμό-χρησιμοποίησε τον όρο καραντίνα-της Κούβας, στην οποία ήδη ταξίδευαν 25 σοβιετικά καράβια με πολεμικό εξοπλισμό για τους πυραύλους.

Μέχρι εκείνη την στιγμή οι Σοβιετικοί πίστευαν ότι οι Αμερικανοί δεν γνώριζαν για τους πυραύλους αφού σε συνάντηση που είχε ο Κένεντι με τον Σοβιετικό υπουργό Εξωτερικών Αντρέι Γκρομίνκο, δεν ανέφερε καθόλου το θέμα.

Ο Αμερικανικός στόλος βγαίνει στα ανοιχτά και αποκλείει το νησί, Σοβιετικά υποβρύχια συνοδεύουν τα Ρωσικά πλοία προς την Κούβα και στον Λευκό Οίκο μια φούχτα άνθρωποι προσπαθούν να αποτρέψουν ένα πυρηνικό ολοκαύτωμα.

Το ίδιο προσπαθούν και κάποιοι Σοβιετικοί όπως ο πρεσβευτής της ΕΣΣΔ στην Ουάσιγκτον Ανατόλι Ντομπρίνιν, ενώ οι στρατιωτικές ηγεσίες των δύο υπερδυνάμεων έχουν αρχίσει να φλερτάρουν με μια καταστροφική για την ανθρωπότητα σύρραξη.

Μια ανάσα από τον όλεθρο

Ο Νικίτα Χρουστσόφ απαντάει στο διάγγελμα Κένεντι λέγοντας ότι ο ναυτικός αποκλεισμός της Κούβας από τις ΗΠΑ συνιστά παραβίαση του Διεθνούς δικαίου, ανταποδίδει τις απειλές και οι επόμενες μέρες θα φέρουν πραγματικά τις δύο υπερδυνάμεις μια ανάσα πριν από τον πόλεμο χωρίς αύριο.

Οι διαβουλεύσεις στο παρασκήνιο είναι πυρετώδεις ενώ 25 πλοία πλέουν προς την Κούβα και άνθρωποι σαν τον Κένεθ Ο’ Ντόνελ-ο πιο στενός σύμβουλος του Κένεντι-προσπαθούν να αποφορτίσουν την κατάσταση.

Στην Μόσχα ο στρατάρχης Μαλινόσφσκι, υπουργός Άμυνας της ΕΣΣΔ ανακαλεί όλες τις άδειες των στρατιωτικών και η παρέμβαση του ΟΗΕ για ανακωχή τριών εβδομάδων κατά την διάρκεια της οποίας οι Σοβιετικοί θα αναστείλουν κάθε εργασία στις πυραυλικές εγκαταστάσεις της Κούβας γίνεται δεκτή από τον Χρουστσόφ.

Οι ΗΠΑ δεν δέχονται να σταματήσουν για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα τον ναυτικό αποκλεισμό, αλλά δεν απορρίπτουν ρητά την πρόταση.

Στις 26 του μήνα η κατάσταση δεν είναι καλύτερη αφού οι εργασίες στην Κούβα συνεχίζονται σύμφωνα με τους Αμερικανούς, που σταματούν και ελέγχουν δύο τουλάχιστον πλοία.

Ο Φιντέλ Κάστρο που ήταν εκτός του κάδρου των διαπραγματεύσεων πρότεινε στον ηγέτη της ΕΣΣΔ σε περίπτωση που οι ΗΠΑ εισβάλλουν στην Κούβα την χρήση πυρηνικών πυραύλων.

«Θα πρόκειται για πράξη της πλέον νόμιμης άμυνας, όσο σκληρή και τρομερή είναι η λύση» έγραψε μεταξύ άλλων στην επιστολή που του έστειλε.

Την επόμενη μέρα η ανθρωπότητα έφτασε μια ανάσα από τον όλεθρο. αφού στις 27 Οκτωβρίου θα μπορούσε να πει κάποιος ότι έγιναν σχεδόν τα πάντα για αρχίσει ένας καταστροφικός για την ανθρωπότητα πόλεμος.

Αρχικά ο Χρουστσόφ στέλνει δεύτερη επιστολή προτείνοντας έναν συμβιβασμό με την ΕΣΣΔ να απομακρύνει τους πυραύλους από την Κούβα και οι ΗΠΑ αντίστοιχα αυτούς που είχαν εγκαταστήσει στην Τουρκία.

Η κατάρριψη, το υποβρύχιο και η συμφωνία

Την ίδια μέρα ένα αμερικανικό κατασκοπευτικό U2 καταρρίπτεται όταν παραβίασε τον Κουβανικό εθνικό εναέριο χώρο και ένα άλλο λίγες ώρες αργότερα εισβάλλει στον Σοβιετικό εθνικό εναέριο χώρο.

Πετάει σε μια εντελώς αψυχολόγητη εγκληματική κίνηση πάνω από την χερσόνησο της Τσουκότκα, όπου βρίσκονταν εγκατεστημένοι στρατηγικοί διηπειρωτικοί πύραυλοι της ΕΣΣΔ οι οποίοι στόχευαν απευθείας την Αμερική.

Σοβιετικά Mig σηκώθηκαν αμέσως για αναχαίτιση, Αμερικανικά F-105 που έφεραν πυραύλους με πυρηνική γόμωση παρενέβησαν για να το προστατέψουν και ευτυχώς για όλους, οι Σοβιετικοί δεν εξέλαβαν το περιστατικό ως την τελευταία αναγνωριστική πτήση πριν την έναρξη πυρηνικής επίθεσης από τις ΗΠΑ.

Ανοιχτά της Κούβας τέλος και ενώ οι συνομιλίες και οι συναντήσεις-επίσημες και ανεπίσημες-συνεχίζονταν αμερικανικό πολεμικό πλοίο εντοπίζει το Σοβιετικό υποβρύχιο Β-59.

Εκτοξεύει βόμβες βυθού και το υποβρύχιο ετοιμάζεται να απαντήσει με τορπίλη που φέρει πυρηνική γόμωση, αλλά ο Βασίλι Αρχίποφ είναι αυτός που θα διαφωνήσει με τους άλλους δύο-χρειαζόταν η κοινή απόφαση τριών αξιωματικών για χρήση πυρηνικού όπλου-και η τορπίλη δεν θα εκτοξευτεί.

Η απάντηση του Τζον Κένεντι στον Νικίτα Χρουστσόφ και την πρώτη του επιστολή στην οποία δεν τέθηκε το θέμα για τους πυραύλους στην Τουρκία έθεσε τέλος σε ένα αγωνιώδες γεωπολιτικό και στρατιωτικό θρίλερ που έφερε για 13 ημέρες τον κόσμο, αντιμέτωπο με έναν πυρηνικό όλεθρο.