Το πανάκριβο φιάσκο του Έλον Μασκ: Έδωσε 474 εκατ. δολάρια και έχασε την πολιτική του ασπίδα

«Τι αγοράζεις στο Τέξας με μισό δισεκατομμύριο δολάρια; Τίποτα!». Αυτό είναι το τελευταίο ανέκδοτο που κυκλοφορεί από στόμα σε στόμα από χθες στο Τέξας. Προφανής στόχος είναι η ειρωνεία προς τον πλουσιότερο άνθρωπο του πλανήτη, τον τρισεκατομμυριούχο Έλον Μασκ, ο οποίος ξόδεψε περίπου μισό δισεκατομμύριο (474 εκατομμύρια, για την ακρίβεια), ώστε να εκλεγούν οι «δικοί του» Ρεπουμπλικανοί Κεν Πάξτον στη Γερουσία και ο κυβερνήτης Γκρεγκ Άμποτ. Αντ’ αυτών, εξελέγησαν οι σφοδροί επικριτές του, Δημοκρατικοί Τζέιμς Ταλαρίκο και η κυβερνήτης Τζίνα Ινοχόσα.

Δεν πήγε ακριβώς καλά αυτό για τον Μασκ. Συνυπολογίζοντας και την «βουτιά» των μετοχών, για παράδειγμα, το πρακτορείο Anadolu υπολογίζει τη ζημιά που έχει υποστεί ο τρισεκατομμυριούχος, από χθες, στα 60 δισεκατομμύρια δολάρια. Άλλοι, την τοποθετούν στα μισά. Όπως και να 'χει, ο Μασκ έχει να χάσει πολλά περισσότερα, καθώς στο Τέξας, όπου έχει εγκαταστήσει την έδρα της αυτοκρατορίας του, έχει ξεμείνει πια από (πολιτικούς) συμμάχους.

Η Tesla έχει μεταφέρει την έδρα της στο Τέξας. Η SpaceX εκτοξεύει πυραύλους από την κομητεία Κάμερον της ίδιας πολιτείας. Οι δορυφόροι του Starlink κατασκευάζονται στην κομητεία Μπάστροπ και, κυρίως, ο Μασκ και η SpaceX βρίσκονται στη διαδικασία εγκαινίασης ενός εργοστασίου κατασκευής μικροτσίπ Terafab στην κομητεία Γκράιμς, όλα στο Τέξας. Το έργο θα απαιτήσει επενδύσεις άνω των 16,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων και θα δημιουργήσει 3.000 νέες θέσεις εργασίας, ενώ αξιοποίησε επιχορήγηση 30 εκατομμυρίων δολαρίων από κρατικά κονδύλια.


Κατά την ανακοίνωση τον Αύγουστο, ο Μασκ το είχε χαρακτηρίσει ως «την πιο επική προσπάθεια κατασκευής μικροτσίπ», ενώ σε δελτίο τύπου αναφερόταν ότι η SpaceX επέλεξε το Τέξας ως έδρα της Terafab, μεταξύ άλλων, λόγω «του φιλικού προς τις επιχειρήσεις κλίματος της πολιτείας».

Η Ινοχόσα είχε επικεντρώσει την προεκλογική της εκστρατεία στον έλεγχο των data centers που θέλει να «εξορίσει» γενικά και του Μασκ ειδικότερα. Ζήτησε την επιβολή μορατόριουμ στα data centers έως ότου η νομοθετική συνέλευση της πολιτείας μπορέσει να θεσπίσει σχετικούς κανονισμούς. Ως κυβερνήτης, έχει πλέον την εξουσία να επιβάλει ένα τέτοιο μορατόριουμ, καθώς και να καλέσει απευθείας τη νομοθετική συνέλευση να θεσπίσει τους εν λόγω κανονισμούς.

Ο Μασκ δεν έχασε την ευκαιρία να αστειευτεί στο (επίσης ιδιοκτησίας του) Χ, λέγοντας ότι θα «στήσει» data centers στο διάστημα, αλλά μεταξύ σοβαρού και αστείου μπαίνουν τα καλύτερα γκολ. Δηλαδή, μια τέτοια ιδέα είναι κάτι που επιδιώκει η SpaceX. Η εταιρεία αναπτύσσει δορυφόρους που θα χρησιμοποιούν ηλιακή ενέργεια και δεν θα χρειάζονται ψύξη στο κενό του διαστήματος ως data centers Τεχνητής Νοημοσύνης. Το εργοστάσιο Gigasat στο Μπάστροπ τα κατασκευάζει, με στόχο την εκτόξευση των δορυφόρων ήδη από τα τέλη του 2027.

Στα πιο… επίγεια, η Επιτροπή Πάρκων και Άγριας Ζωής του Τέξας, ένας κρατικός φορέας, συζητούσε την πιθανή πώληση του Κρατικού Πάρκου Boca Chica στην SpaceX, όπως αποκαλύφθηκε τον Οκτώβριο. Υπό την ηγεσία της Χινοχόσα ως κυβερνήτη, μια τέτοια συμφωνία φαίνεται πολύ λιγότερο πιθανή. Τα μέλη της Επιτροπής Πάρκων και Άγριας Ζωής διορίζονται από τους κυβερνήτες του Τέξας, επισημαίνουμε.

Στο νότιο άκρο του Τέξας, κοντά στα σύνορα με το Μεξικό, βρίσκεται η Starbase. Η SpaceX θεμελίωσε τη βάση το 2014, δίπλα στην παραλία Μπόκα Τσίκα, και από εκεί εκτοξεύεται σήμερα ο πύραυλος Starship, με τον οποίο ο Μασκ θέλει κάποτε να στείλει ανθρώπους στον Άρη.

Στις 3 Μαΐου 2025 η περιοχή έγινε επίσημα πόλη. Η ψηφοφορία έληξε 212 υπέρ και 6 κατά. Από τους 283 εκλογείς, οι περισσότεροι δούλευαν στην εταιρεία ή συνδέονταν με αυτήν. Δήμαρχος εξελέγη χωρίς αντίπαλο ο αντιπρόεδρος της SpaceX Μπόμπι Πίντεν. Το εκλογικό τμήμα στεγάστηκε σε κτίριο της οδού Memes, ενώ κοντά στις εγκαταστάσεις υπάρχει μια μεγάλη προτομή του Μασκ.

Η νέα πόλη είχε περίπου 500 κατοίκους και έκταση γύρω στα 3,9 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Το καθεστώς της όμως της έδινε έλεγχο στη δόμηση, τις άδειες και τους τοπικούς κανονισμούς. Οι επικριτές της την περιγράφουν ως πόλη-εταιρεία, ένα μικρό κράτος μέσα στην πολιτεία. Τοπικοί παράγοντες υπολόγισαν οικονομικό όφελος άνω των 13 δισ. δολαρίων για το διάστημα 2024-2026.

Από τότε η Starbase μεγάλωσε. Το 2025 οι νομοθέτες του Τέξας έδωσαν στην πόλη και στη Διαστημική Επιτροπή της πολιτείας την αρμοδιότητα να κλείνουν την παραλία στις εκτοξεύσεις, αρμοδιότητα που ως τότε είχε η κομητεία. Τον Ιούνιο του 2026 το Ανώτατο Δικαστήριο του Τέξας απέρριψε την αγωγή περιβαλλοντικών οργανώσεων κατά των κλεισιμάτων. Τον Σεπτέμβριο του 2026 η πόλη ολοκλήρωσε την προσάρτηση πάνω από 28.000 στρεμμάτων, που καλύπτουν μεγάλο μέρος του κρατικού πάρκου της Μπόκα Τσίκα.

Γιατί διάλεξε το Τέξας, όμως, ο Μασκ; Η μετακόμιση ξεκίνησε στο τέλος του 2020, όταν ο Μασκ ανακοίνωσε ότι αφήνει την Καλιφόρνια, κατηγορώντας τη Σίλικον Βάλεϊ για υπερβολική επιρροή. Στο Τέξας, όπου μετέφερε και την κατοικία του, δεν υπάρχει πολιτειακός φόρος εισοδήματος. Το 2021 η Tesla μετέφερε την έδρα της από το Πάλο Άλτο στο Ώστιν, όπου βρίσκεται και το μεγαλύτερο εργοστάσιό της στις ΗΠΑ.

Η SpaceX ακολούθησε τον Ιούλιο του 2024. Ο Μασκ χαρακτήρισε τότε «τελευταία σταγόνα» έναν νόμο της Καλιφόρνιας που απαγόρευε στα σχολεία να υποχρεώνουν το προσωπικό να ενημερώνει τους γονείς για αλλαγή ταυτότητας φύλου των παιδιών τους. Το ίδιο καλοκαίρι ανακοινώθηκε και η μεταφορά του X στο Ώστιν.

Με τη μετακόμιση ήρθε και μια νομική αλλαγή. Όταν δικαστήριο του Ντέλαγουερ ακύρωσε το 2024 το πακέτο αμοιβών του Μασκ, ύψους 56 δισ. δολαρίων, μετά από προσφυγή μετόχου που κατείχε μόλις εννέα μετοχές, η Tesla μετέφερε την εταιρική της έδρα στο Τέξας. Τον Μάιο του 2025 ο κυβερνήτης Γκρεγκ Άμποτ υπέγραψε τον νόμο SB 29, που επιτρέπει στις εταιρείες να ορίζουν ελάχιστο όριο συμμετοχής έως 3% για ορισμένες αγωγές μετόχων. Η Tesla το υιοθέτησε αμέσως. Με την τότε αποτίμησή της, το όριο αντιστοιχούσε σε μετοχές αξίας άνω των 30 δισ. δολαρίων.

Ο ίδιος ο Μασκ είχε ψηφίσει το 2024 στην κομητεία Κάμερον, όπου βρίσκεται η Starbase, και το όνομά του περιλαμβανόταν στους 283 εκλογείς της πόλης το 2025. Δημοσιεύματα τον τοποθετούν και στην περιοχή του Ώστιν, όπου διαθέτει εταιρικό συγκρότημα και έχει συζητήσει να ιδρύσει δεύτερη πόλη.

Το «κυνήγι»

Κανένας νόμος δεν έδωσε στον Μασκ ασυλία με τη νομική έννοια. Οι επικριτές του χρησιμοποιούν τη λέξη για να περιγράψουν μια σειρά από ευνοϊκές αποφάσεις της πολιτειακής εξουσίας, την οποία οι Ρεπουμπλικάνοι κατείχαν για πάνω από 30 χρόνια.

Η πιο συγκεκριμένη εικόνα προέκυψε από την προεκλογική αγωγή της Τζίνα Ινόχοσα, της υποψήφιας των Δημοκρατικών για το αξίωμα του κυβερνήτη. Σύμφωνα με όσα αναφέρει η αγωγή, το εργοστάσιο τσιπ Terafab της SpaceX πήρε περίπου 1,7 δισ. δολάρια σε απαλλαγές από σχολικούς φόρους, ενώ η SpaceX πήρε πάνω από 54 εκατ. δολάρια σε πολιτειακές επιχορηγήσεις. Το Starlink κέρδισε περίπου 110 εκατ. δολάρια σε επιχορηγήσεις, αφού το γραφείο του Άμποτ είχε προωθήσει κανόνες για την ευρυζωνικότητα που το ευνοούσαν. Οι επιχορηγήσεις αυτές οδήγησαν σε έλεγχο.

Η Ινόχοσα ζήτησε πάνω από 1.000 σελίδες επικοινωνίας του Άμποτ με τον Μασκ, που ο κυβερνήτης θεωρούσε υπερβολικά προσωπικές και ενοχλητικές για να δημοσιοποιηθούν. Δικαστήριο της κομητείας Τράβις τη δικαίωσε, ενώ το Εφετείο ανέστειλε στη συνέχεια την απόφαση. Σε ένα από τα μηνύματα, όπως μετέδωσε το Fast Company, ο Μασκ ρώτησε αν ο Άμποτ θα τον στηρίξει και εκείνος απάντησε: ¨Εκατό τοις εκατό».

Τον περασμένο μήνα ήρθε στο φως και η υπόθεση του πάρκου. Το Texas Monthly αποκάλυψε, επικαλούμενο δύο πηγές, ότι η Επιτροπή Πάρκων και Άγριας Ζωής συζητούσε την πώληση περίπου 5.260 στρεμμάτων, με υποψήφιο αγοραστή τη SpaceX. Η υπηρεσία δήλωσε ότι το θέμα δεν εξετάζεται στη συνεδρίαση του Νοεμβρίου, ενώ ο Άμποτ είπε ότι δεν θα έρθει σύντομα σε ψηφοφορία. Ο Ταλαρίκο έκανε το θέμα σύνθημα, χωρίς να έχει παρουσιαστεί στοιχείο για ανταλλαγή πολιτικής στήριξης με δημόσια γη.

Το τελευταίο κομμάτι του σχεδίου είναι και το ακριβότερο. Τον Αύγουστο η SpaceX και η Tesla επέλεξαν την κομητεία Γκράιμς για το Terafab, ένα συγκρότημα κατασκευής τσιπ με κόστος 55 δισ. δολαρίων στην πρώτη φάση και έως 119 δισ. συνολικά. Το έργο είχε ήδη πάρει τον Ιούνιο απαλλαγή 100% από τον φόρο ακινήτων της κομητείας, με ψήφους 4-1 και έντονες αντιδράσεις κατοίκων. Ο Μασκ απάντησε ότι οι πληρωμές της εταιρείας θα αυξήσουν τα έσοδα της κομητείας κατά περίπου 25%.

Η SpaceX θέλει να γίνει και προμηθευτής υπολογιστικής ισχύος για την τεχνητή νοημοσύνη. Οι συμφωνίες ενοικίασης των κέντρων Colossus στην Anthropic και στη Google θα μπορούσαν να αποφέρουν 26 δισ. δολάρια τον χρόνο. Στο Τέξας η εταιρεία φέρεται να εξετάζει αρκετές τοποθεσίες για μεγάλα κέντρα δεδομένων, ενώ σχεδιάζει και επέκταση στην Starbase.

Ακριβώς αυτό το θέμα έγινε κεντρικό προεκλογικά. Σε όλη τη χώρα ξοδεύτηκαν 173 εκατ. δολάρια σε διαφημίσεις για τα data centers, σχεδόν όλες αρνητικές, με τους Δημοκρατικούς να καλύπτουν τα 140 εκατ. Ο Πάξτον υποσχόταν να κάνει το Τέξας κέντρο της αμερικανικής τεχνητής νοημοσύνης, ενώ ο Ταλαρίκο ζητούσε αυστηρότερους κανόνες. Πρότεινε μάλιστα φόρο στα κέρδη που προέρχονται από την τεχνητή νοημοσύνη, για να χρηματοδοτηθούν ετήσια μερίσματα στους Αμερικανούς.

Η Ινόχοσα πήγε πιο μακριά. Τον Ιούλιο είπε ότι τα κέντρα δεδομένων «ρουφούν όλο μας το νερό και όλο μας το ρεύμα» και ζήτησε μορατόριουμ στις νέες κατασκευές μέχρι να θεσπιστούν κανόνες. Θέλει οι εταιρείες να αποδεικνύουν ότι δεν θα ανεβάζουν τους λογαριασμούς των νοικοκυριών, να καταργηθούν οι συμφωνίες εμπιστευτικότητας στις αδειοδοτήσεις και να τελειώσουν οι σχετικές επιδοτήσεις. Τον Αύγουστο ο ίδιος ο Άμποτ είχε παγώσει τις νέες συνδέσεις κέντρων δεδομένων στο δίκτυο του Τέξας.

Οι Δημοκρατικοί κέρδισαν τη Βουλή και τη Γερουσία. Στο Τέξας πήραν όλα τα αξιώματα που κρίνονται σε επίπεδο πολιτείας: ο Ταλαρίκο τη Γερουσία, η Ινόχοσα το αξίωμα του κυβερνήτη, ο Νέιθαν Τζόνσον τη θέση του γενικού εισαγγελέα.

Ο Μασκ σώπασε για ώρες και, αφού «χώνεψε» την ήττα, απάντησε με χιούμορ. «Τα data centers στο διάστημα φαίνονται αρκετά ελκυστικά τώρα», έγραψε στο X. Λίγα λεπτά αργότερα πρόσθεσε μια ειρωνεία για τα «διαστημικά του λέιζερ» που υποτίθεται ότι χειραγωγούν εκλογές και που, όπως είπε, δεν λειτούργησαν σωστά αυτή τη φορά.

Κανένας δωρητής δεν έχει δώσει περισσότερα σε έναν εκλογικό κύκλο. Η απόδοση, κατά την ανάλυση του Forbes, ήταν φτωχή. Από τους 106 υποψηφίους που στήριξε, οι 44 έχασαν, οι 18 κέρδισαν σε έδρες που ήταν ήδη ασφαλείς για τους Ρεπουμπλικάνους, ενώ 44 αναμετρήσεις δεν είχαν κριθεί την Τετάρτη. Στους ηττημένους περιλαμβάνονται, εκτός από τον Πάξτον και τον Άμποτ, ο Βιβέκ Ραμασουάμι στο Οχάιο και η Σούζαν Κόλινς στο Μέιν.

Το μεγαλύτερο κόστος ήρθε από το χρηματιστήριο. Προσυνεδριακά η Tesla και η SpaceX έπεφταν έως 6% και 7%. Οι πρώτες πτώσεις, σύμφωνα με το Anadolu, μείωσαν την εκτιμώμενη περιουσία του Μασκ κατά περισσότερα από 60 δισ. δολάρια. Οι απώλειες περιορίστηκαν στη συνέχεια. Το μεσημέρι της Τετάρτης το Forbes μετρούσε απώλεια 34,5 δισ., με την περιουσία του στα 867,2 δισ.

Στο κλείσιμο η Tesla έφτασε στα 385,19 δολάρια, 3,3% χαμηλότερα από την Τρίτη, και η SpaceX στα 135,92, χαμηλότερα κατά 3,8%. Η πτώση ξεχώρισε γιατί η υπόλοιπη αγορά ανέβαινε: η Amazon κέρδισε 7%, η Alphabet (μητρική της Google) σχεδόν 5%. Οι δύο εταιρείες του Μασκ έχασαν μαζί περίπου 125,8 δισ. δολάρια κεφαλαιοποίησης σε μία μέρα, σύμφωνα με υπολογισμούς του FourWeekMBA.

Τα νούμερα επιτρέπουν δύο συγκρίσεις. Τα 474 εκατ. αντιστοιχούν περίπου στο 0,05% της περιουσίας του, που ήταν περίπου 902 δισ. πριν από την πτώση. Για ένα αμερικανικό νοικοκυριό με τη διάμεση καθαρή περιουσία των 215.900 δολαρίων, είναι σαν να ξόδευε περίπου 113 δολάρια. Από την άλλη, η απώλεια που κατέγραψε το Forbes το μεσημέρι της Τετάρτης είναι περίπου 73 φορές μεγαλύτερη από όλες τις δωρεές του.

Πρόκειται, ωστόσο, για απώλεια στην αποτίμηση μετοχών και όχι σε μετρητά. Μετά την εισαγωγή της SpaceX στο χρηματιστήριο τον Ιούνιο, η περιουσία του έφτασε τα 1,45 τρισ. δολάρια και ως τα τέλη Ιουλίου είχε χάσει 750 δισ.

Τι του ετοιμάζουν οι Δημοκρατικοί

Το βράδυ των εκλογών, μόλις εξασφαλίστηκε η Βουλή, ο Ρόμπερτ Γκαρσία, ο οποίος αναμένεται να αναλάβει την Επιτροπή Εποπτείας, έγραψε δύο λέξεις στο X: «LAWYER UP», δηλαδή «βρείτε δικηγόρους». Το μήνυμα στόχευε κυρίως στην κυβέρνηση και την οικογένεια Τραμπ, όμως το γραφείο του είχε μιλήσει και για «εταιρική διαφθορά» και για σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο του Μασκ στο DOGE.

Από τον Ιανουάριο οι Δημοκρατικοί θα προεδρεύουν στις επιτροπές με δικαίωμα κλήτευσης, δηλαδή με τη δυνατότητα να απαιτούν έγγραφα και καταθέσεις. Το 2025 οι Ρεπουμπλικάνοι είχαν μπλοκάρει δύο φορές τις σχετικές προσπάθειες, τη μία με ψήφους 20-19. Ο γερουσιαστής Ρίτσαρντ Μπλούμενταλ λέει ότι θα ερευνήσει τον Μασκ και το DOGE και μιλά για «δίκτυο πιθανής διαφθοράς». Ανώνυμο μέλος της Επιτροπής Εποπτείας αποκάλεσε το DOGE «προπατορικό αμάρτημα».

Τα ανοιχτά μέτωπα, όπως τα έχουν περιγράψει ο Τύπος και οι ίδιοι οι βουλευτές, είναι τα εξής:

• DOGE. Οι αποφάσεις της περιόδου Μασκ, ανάμεσά τους η κατάργηση θέσεων στο δημόσιο, που ξεπέρασαν τις 250.000, και η διάλυση της USAID.
• Κρατικά συμβόλαια. Η SpaceX είχε κλείσει 6,78 δισ. δολάρια σε ομοσπονδιακές συμβάσεις έως την 1η Οκτωβρίου, έναντι 3,8 δισ. σε όλο το 2024. Περίπου το ένα πέμπτο των εσόδων της το 2025 ήρθε από ομοσπονδιακές υπηρεσίες.
• Ουκρανία. Ο φερόμενος ρόλος του Μασκ σε περιορισμούς των Starshield και Starlink για τον ουκρανικό στρατό. Ο ίδιος λέει ότι τα όρια του Starshield τα αποφασίζει ο αμερικανικός στρατός.
• Σύγκρουση συμφερόντων. Οι σχέσεις Tesla και SpaceX με τις αρχές που τις ελέγχουν, όπως η FAA, που αδειοδοτεί τις εκτοξεύσεις, και η FCC, που ελέγχει το φάσμα του Starlink.
• Συγχώνευση Tesla και SpaceX. Κάθε τέτοια κίνηση αναμένεται να αντιμετωπίσει αυστηρότερο κοινοβουλευτικό έλεγχο.
Υπάρχουν και όρια. Το Κογκρέσο δεν μπορεί να ακυρώσει συμβόλαια, γιατί αυτά τα αναθέτουν το Πεντάγωνο και η NASA. Οι έρευνες είναι ακόμη προθέσεις και δεν αποδεικνύουν από μόνες τους κάποια παρανομία. Ο Μασκ, πάντως, έχει ήδη απαντήσει.

«Όποιος με το σπαθί ζει, από το σπαθί πεθαίνει», έγραψε τον Οκτώβριο, προειδοποιώντας ότι θα κυνηγήσει όσους βρίσκονται πίσω από τέτοιες κινήσεις.

Στο Τέξας το πρόβλημα είναι πιο άμεσο. Από τον Ιανουάριο η Ινόχοσα θα ελέγχει τις μελλοντικές συμφωνίες κινήτρων και θα διορίζει τα μέλη της επιτροπής που θα αποφάσιζε για το πάρκο της Μπόκα Τσίκα. Κανένα σχέδιο του Μασκ δεν έχει ακυρωθεί. Όμως ο αναλυτής της Wedbush Νταν Άιβς, που στηρίζει τις μετοχές του, έγραψε ότι ο Μασκ πρέπει τώρα να βρει τον δρόμο του στο Τέξας με Δημοκρατικό γερουσιαστή και Δημοκρατική κυβερνήτη.

Το πολιτικό αντίβαρο υπάρχει και αυτό. Ο Τζόσουα Μπλανκ του Πανεπιστημίου του Τέξας σημείωσε ότι, αν μεγάλες επιχειρήσεις αρχίσουν να φεύγουν από την πολιτεία επί Δημοκρατικών, αυτό θα γίνει το πρώτο θέμα της επόμενης προεκλογικής περιόδου.

Το ηθικό ερώτημα

Ο Ταλαρίκο δεν έκανε καμπάνια μόνο εναντίον του Πάξτον. Έκανε καμπάνια εναντίον της χρηματοδότησής του. Έλεγε ότι ο αντίπαλός του χρηματοδοτείται από «έναν τύπο» και ότι ο δικός του αγώνας στηρίζεται σε 1,3 εκατ. ατομικούς δωρητές. Όταν ο Μασκ στήριξε δημόσια τον Πάξτον, απάντησε στο X ότι κάτι πάει βαθιά στραβά σε ένα σύστημα όπου ένας τρισεκατομμυριούχος μπορεί να αγοράσει τον δικό του γερουσιαστή.

Στον λόγο της νίκης του επανέλαβε τη φράση με τον Δαβίδ και τον Γολιάθ, ονόμασε τον πλουσιότερο άνθρωπο του κόσμου ανάμεσα στους αντιπάλους του και ζήτησε να φύγουν τα μεγάλα χρήματα από την πολιτική, «ώστε κανένας δισεκατομμυριούχος ή τρισεκατομμυριούχος να μην μπορεί να αγοράσει τις εκλογές μας».

Η νομική βάση της συζήτησης είναι μια απόφαση του 2010. Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε τότε ότι το κράτος δεν μπορεί να περιορίζει τις πολιτικές δαπάνες εταιρειών, συνδικάτων και άλλων ομάδων, εφόσον γίνονται ανεξάρτητα από τους υποψηφίους. Με αυτό το καθεστώς, οι 20 μεγαλύτεροι δωρητές έριξαν φέτος περίπου 2 δισ. δολάρια στις ομοσπονδιακές εκλογές.

Οι επικριτές των μεγάλων δωρεών λένε ότι η εξάρτηση ενός υποψηφίου από έναν άνθρωπο, ο οποίος έχει παράλληλα δισεκατομμύρια σε κρατικά συμβόλαια και αδειοδοτήσεις, δημιουργεί σύγκρουση συμφερόντων ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα.
Η άλλη πλευρά έχει τρία επιχειρήματα. Το πρώτο είναι ότι οι πολιτικές δαπάνες προστατεύονται ως ελευθερία του λόγου. Το δεύτερο είναι ότι και οι Δημοκρατικοί έχουν μεγάλους χρηματοδότες: ο Τζορτζ και ο Αλεξάντερ Σόρος έδωσαν 103,4 εκατ., ο Μάικ Μπλούμπεργκ 84,8 εκατ. και ο Ριντ Χόφμαν, με 16,5 εκατ., στήριξε τον ίδιο τον Ταλαρίκο. Το τρίτο το διατύπωσε ο ίδιος ο Μασκ: τα έδωσε, είπε, για να εμποδίσει μια μόνιμη κυριαρχία ενός κόμματος, αν οι Δημοκρατικοί σαρώσουν την Ουάσιγκτον το 2028. Μέχρι τότε, δεν θα πρέπει να αποκλείουμε μια ξαφνική «έξοδο» του Μασκ από το Τέξας, εάν η πίεση γίνει αφόρητη. Και, αν το κυνήγι συνεχιστεί από τους Δημοκρατικούς, ίσως όντως η μετακόμιση στο... διάστημα να φαίνεται καλή ιδέα για τον Μασκ. Άλλωστε δεν θα πάψει ποτέ να είναι πλούσιος...