Οι Φρουροί της Επανάστασης δημιουργούν μυστικούς πυρήνες στο Ιράκ για να επιτίθενται σε χώρες του Κόλπου

Νέους, μυστικούς πυρήνες στο Ιράκ φέρεται να έχουν δημιουργήσει οι Φρουροί της Επανάστασης με στόχο τη διεξαγωγή επιθέσεων εναντίον χωρών του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις, παρακάμπτοντας τα καθιερωμένα δίκτυα πολιτοφυλακών, ώστε να αποφεύγεται ο εντοπισμός τους, σύμφωνα με οκτώ ιρακινούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters.

Τρεις ή τέσσερις τέτοιοι πυρήνες, ο καθένας αποτελούμενος από περίπου δέκα επίλεκτους σιίτες μαχητές από το Ιράκ, εξαπέλυσαν τουλάχιστον επτά επιθέσεις με drones από περιοχές της ερήμου κοντά στις νότιες πόλεις Βασόρα και Σαμάουα, με στόχο εγκαταστάσεις στο Κουβέιτ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στο διάστημα μεταξύ της 20ης Απριλίου και της 17ης Μαΐου, ανέφεραν τρεις από τις πηγές.

Μέρος των μελών αυτών των ομάδων προέρχεται από την οργάνωση «Ισλαμική Αντίσταση στο Ιράκ», μια «ομπρέλα» σκληροπυρηνικών σιιτικών φατριών με χιλιάδες μαχητές. Ωστόσο, οι νέοι αυτοί πυρήνες λειτουργούν εκτός της διοικητικής της δομής, αναφέροντας απευθείας στους Φρουρούς, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, μεταξύ των οποίων δύο Ιρακινοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι, ένας ακόμη αξιωματούχος ασφαλείας και πέντε τοπικοί διοικητές πολιτοφυλακών.

Η δημιουργία των νέων αυτών ιρακινών πυρήνων, που δεν είχε αποκαλυφθεί μέχρι σήμερα, αντανακλά μια αλλαγή τακτικής των Φρουρών της Επανάστασης, με στόχο τη διατήρηση της ικανότητας της Τεχεράνης να επιδεικνύει την ισχύ της στην περιοχή, την ώρα που οι ένοπλοι πληρεξούσιοι της (Χεζμπολάχ και Χαμάς) έχουν αποδυναμωθεί σημαντικά και οι ίδιες οι ιρανικές στρατιωτικές και οικονομικές δυνατότητες έχουν περιοριστεί, ανέφεραν πέντε διοικητές πολιτοφυλακών.

Το Ιράκ, χώρα με σιιτική πλειοψηφία, διαθέτει πολυάριθμες πολιτοφυλακές, πολλές από τις οποίες διατηρούν στενούς δεσμούς με την Τεχεράνη. Αποτελούν βασικό πυλώνα του περιφερειακού «Άξονα της Αντίστασης» του Ιράν, που εκτείνεται από τη Γάζα και τον Λίβανο έως την Υεμένη και το Ιράκ.

Ομάδες που δρουν υπό την ομπρέλα της «Ισλαμικής Αντίστασης στο Ιράκ» έχουν αναλάβει την ευθύνη για δεκάδες επιθέσεις με drones και ρουκέτες εναντίον αμερικανικών στόχων στη χώρα, προκαλώντας θανατηφόρα αντίποινα με αεροπορικά πλήγματα, μετά τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Ωστόσο, δεν έχει υπάρξει μαζική κινητοποίηση των ιρανικών πληρεξουσίων εντός των ιρακινών συνόρων.

Πολλές ισχυρές σιιτικές φατρίες στο Ιράκ έχουν αφήσει να εννοηθεί από πέρυσι ότι είναι έτοιμες να αφοπλιστούν και να επικεντρωθούν στην εσωτερική πολιτική, ώστε να αποφευχθεί κλιμάκωση της σύγκρουσης με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να ώθησε τους Φρουρούς στη δημιουργία ομάδων υπό τον άμεσο έλεγχό τους, σύμφωνα με τον στρατηγό ε.α. του ιρακινού στρατού, Τζασίμ αλ-Μπαχαντλί και δύο βουλευτές της σιιτικής κυβερνητικής συμμαχίας.

Δύο από τις φατρίες αυτές, η Asaib Ahl al-Haq και οι Ταξιαρχίες του Ιμάμ Αλί, ανακοίνωσαν αυτόν τον μήνα ότι θα ξεκινήσουν την παράδοση των όπλων τους στις κρατικές αρχές, έπειτα από επανειλημμένες προειδοποιήσεις των ΗΠΑ προς την ιρακινή κυβέρνηση για διάλυση των ένοπλων ομάδων που δρουν στο έδαφός της.

«Οι νεότερες ομάδες που έχουν δημιουργηθεί από τους Φρουρούς φαίνεται να είναι μικρότερες, πιο ιδεολογικά σκληροπυρηνικές και πιο αυστηρά ελεγχόμενες, αντανακλώντας την ανάγκη του Ιράν να διατηρήσει πόρους εν μέσω οικονομικής πίεσης», δήλωσε ο Μπαχαντλί, ειδικός σε σιιτικές ένοπλες ομάδες.

Η συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν δεν κάνει αναφορά στους proxies της Τεχεράνης

Οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν υπέγραψαν μια αρχική συμφωνία την Τετάρτη για τον τερματισμό του πολέμου, με περαιτέρω διαπραγματεύσεις για δύσκολα ζητήματα όπως το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ωστόσο, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι η στήριξή τους σε «ομάδες αντίστασης» δεν τίθεται προς διαπραγμάτευση και δεν περιλαμβάνεται στη συμφωνία.

Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών και οι αποστολές του στον ΟΗΕ σε Νέα Υόρκη και Γενεύη δεν απάντησαν άμεσα σε ερωτήσεις για το θέμα.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ επανέλαβε ότι «αναμένει από την ιρακινή κυβέρνηση να λάβει άμεσα μέτρα για τη διάλυση όλων των εργαλείων των αποσταθεροποιητικών δραστηριοτήτων του Ιράν στο Ιράκ, συμπεριλαμβανομένων των τρομοκρατικών πολιτοφυλακών».

Σε συνάντηση που είχαν τη Δευτέρα, ο νέος πρωθυπουργός του Ιράκ, Αλί αλ-Ζαϊντί, και ο Αμερικανός απεσταλμένος Τομ Μπάρακ συζήτησαν σχέδια για «πλήρη αφοπλισμό και διάλυση όλων των ένοπλων ομάδων» που δρουν εκτός κρατικού ελέγχου, καθώς και για να διασφαλιστεί ότι «το ιρακινό έδαφος δεν θα χρησιμοποιείται από καμία πλευρά για την απειλή της περιφερειακής ειρήνης», σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση.

Ο εκπρόσωπος του ιρακινού στρατού Σαμπάχ αλ-Νουμάν αρνήθηκε να σχολιάσει σχετικά, ενώ το υπουργείο Πληροφοριών του Κουβέιτ, το γραφείο επικοινωνίας της κυβέρνησης της Σαουδικής Αραβίας και το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΑΕ δεν απάντησαν, επίσης, σε αιτήματα σχολιασμού.

Ο πόλεμος στο Ιράν έχει πλήξει σοβαρά την πιο σημαντική ενεργειακή περιοχή του κόσμου, διαταράσσοντας τις προμήθειες και ενισχύοντας τον πληθωρισμό. Η Τεχεράνη απάντησε στις αεροπορικές επιδρομές ΗΠΑ - Ισραήλ κλείνοντας ουσιαστικά τα Στενά του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου, και εξαπολύοντας εκτεταμένες επιθέσεις με drones και πυραύλους σε γειτονικές χώρες του Κόλπου.

Οι νέες ομάδες που εμφανίστηκαν στο Ιράκ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, συχνά με άγνωστα ονόματα και ελάχιστο δημόσιο προφίλ, πραγματοποίησαν τουλάχιστον τρεις επιθέσεις με drones εναντίον στόχων στο Κουβέιτ, δύο στη Σαουδική Αραβία και δύο στα ΗΑΕ, σύμφωνα με τρεις ιρακινούς αξιωματούχους ασφαλείας.

Μεταξύ των στόχων περιλαμβάνονταν η αεροπορική βάση Αλί Αλ Σαλέμ στο Κουβέιτ, όπου σταθμεύουν αμερικανικές δυνάμεις, καθώς και στρατιωτικός τερματικός σταθμός στο διεθνές αεροδρόμιο της χώρας. Οι επιθέσεις σε Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ αναχαιτίστηκαν, ενώ οι πηγές δεν μπόρεσαν να επιβεβαιώσουν τους ακριβείς στόχους.

Το Reuters δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα τις πληροφορίες.

Δοκιμασία με «το καλημέρα» για τον νέο πρωθυπουργό του Ιράκ

Ιρακινοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι οι Φρουροί της Επανάστασης κατέφυγαν σε νέους πυρήνες για να διατηρήσουν τον χαρακτήρα της αντίστασης, να αφαιρέσουν την ευθύνη από τις βασικές ιρανικές πολιτοφυλακές και να μειώσουν την πίεση των ΗΠΑ προς τη Βαγδάτη για τον αφοπλισμό τους.

Οι ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας διαθέτουν περιορισμένες πληροφορίες για τις ομάδες αυτές, αλλά προσπαθούν να εντοπίσουν τις αλυσίδες διοίκησής τους για να αποτρέψουν μελλοντικές επιθέσεις. Οι ομάδες περιλαμβάνουν επίλεκτους μαχητές με εμπειρία σε επιχειρήσεις drones και επικοινωνιών.

Η Τεχεράνη έχει επενδύσει επί δεκαετίες και δισεκατομμύρια δολάρια στο δίκτυο περιφερειακών συμμαχιών της, το οποίο έχει αποδυναμωθεί σημαντικά μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Το Ισραήλ έχει πλήξει σκληρά τη Χαμάς στη Γάζα και τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, ενώ το κίνημα των Χούθι στην Υεμένη έχει στοχοποιηθεί από αμερικανικά και βρετανικά αεροπορικά πλήγματα. Ο πρόεδρος της Συρίας Μπασάρ αλ Άσαντ ανατράπηκε τον Δεκέμβριο του 2024, κόβοντας μια σημαντική γραμμή ανεφοδιασμού προς τις ιρακινές πολιτοφυλακές.

Έτσι, αντί να διατηρεί ένα ευρύ δίκτυο καλά χρηματοδοτούμενων ομάδων στο Ιράκ, το Ιράν φαίνεται πλέον να βασίζεται σε «λιγότερο αριθμητικά αλλά πιο ριζοσπαστικοποιημένα στελέχη, με έμφαση στην πίστη, την απόκρυψη και το επιχειρησιακό αποτέλεσμα αντί για μαζική στρατολόγηση», ανέφερε ο Μπαχαντλί.

Οι νέες ομάδες αποτελούν πρώιμη δοκιμασία για τον πρωθυπουργό Ζαϊντί, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα τον περασμένο μήνα μετά από αμερικανική πίεση προς τον κυρίαρχο συνασπισμό σιιτικών κομμάτων να εμποδίσει την επιστροφή του πρώην πρωθυπουργού Νούρι αλ-Μαλίκι, που διατηρεί στενούς δεσμούς με το Ιράν.

Οι επιθέσεις από το ιρακινό έδαφος απειλούν επίσης να υπονομεύσουν τις προσπάθειες της Βαγδάτης να αποκαταστήσει σχέσεις με πλούσιους γείτονες του Κόλπου, οι οποίες είχαν διαταραχθεί μετά την εισβολή του Σαντάμ Χουσεΐν στο Κουβέιτ το 1990, αλλά είχαν αρχίσει να βελτιώνονται τα τελευταία χρόνια.

Το Κουβέιτ, η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ κάλεσαν τους Ιρακινούς πρεσβευτές τον Απρίλιο για να διαμαρτυρηθούν για τις επιθέσεις.

Οι ιρακινές αρχές ερευνούν εάν περιλαμβάνεται σε αυτές, μια επίθεση με drone στις 17 Μαΐου που προκάλεσε πυρκαγιά στον πυρηνικό σταθμό Μπαράκα στα ΗΑΕ, σύμφωνα με αξιωματούχους ασφαλείας. Η Σαουδική Αραβία δήλωσε ότι αναχαίτισε τρία drones που εισήλθαν στον εναέριο χώρο της από το Ιράκ την ίδια ημέρα, επίθεση που οι ιρακινοί αξιωματούχοι αποδίδουν σε νέα ομάδα.

Ο πρωθυπουργός Ζαϊντί καταδίκασε τις επιθέσεις ως εγκληματικές πράξεις και υποσχέθηκε κοινή έρευνα με τις χώρες του Κόλπου για το εάν χρησιμοποιήθηκε ιρακινό έδαφος. Ο εκπρόσωπός του δεν απάντησε σε ερωτήσεις για την πορεία της έρευνας.