Ο κύκλος του μισθού

Ο κύκλος του μισθού

Ο νεαρός τότε (1931) ρεπόρτερ των «Αθηναϊκών Νέων» Δημήτρης Ψαθάς ασχολείται με ένα θέμα που είναι στη σημερινή μας εποχή διαβολεμένα επίκαιρο.

Βέβαια η όλη προσέγγιση είναι χιουμοριστική. Ερμηνεύστε την, παρακαλώ, σαν μια συστηματική προσέγγιση των προγόνων μας, μέσα από τον αυτοσαρκασμό, να αντιμετωπίζουν την γι’ αυτούς σκληρή πραγματικότητα που βίωναν, χωρίς ανάσα πολλές φορές...
«Μίαν των ημερών είχα δή τον νέον στο κέντρον. Εκαθόταν μεταξύ δύο θηλυκών του ελαφρού, λεγόμενου, κόσμου, ωμιλούσε για την ζωή του Παρισιού και εκάπνιζε πούρο.
-Εξάπαντος, είπα, είνε υιός εφοπλιστού, και αυτές οι δύο μπαλαρίνες. Όπως και νάνε θα της φονεύση με την εξακύλινδρόν του!

Μου παρετήρησεν ο φίλος:

-Τι ημερομηνίαν έχομε σήμερα;
Εκύτταξα το ημερολόγιον του τοίχου.
-Πέντε του μηνός.
Ο φίλος απήντησε:
-Έ τότε βέβαια... Είνε υιός εφοπλιστού!
Ομολογώ ότι ποτέ δεν είχα κάμει παραλληλισμούς των ημερών του Θεού με την περιουσίαν του ανθρώπου. Και όμως πόση στενωτάτησχέσις, αδελφοί μου, υπάρχει μεταξύ των πρώτων και της δευτέρας... Η μυστηριώδης, λανθάνουσα, αλλά αναμφισβήτητος αυτή σχέσις μου απεκαλύφθη πέρα-πέρα, όταν είδα τον ίδιον νέον ύστερα από καιρόν να ζητά δανεικά ποσά ευτελέστατα, και να τρώη με πίστωσιν σε εστιατόριον τρίτης κατηγορίας. Ο φίλος μού τον έδειξε.





-Κατεστράφη οικονομικώς; Ηρώτησα.

Και επήρα την απάντησιν:
-Έχει εικοσιοχτώ σήμερα ο μήνας!... Κατάλαβες;
Αλλοίμονον... ναι. Η ιστορία του νέου δεν χρειάζεται περισσοτέρανανάπτυξιν. Μιλά μόνη της. Είνεολόκληρον το δράμα του έμμισθου ανθρώπου, που περιλαμβάνεται μέσα στην διάρκειαν του ενός μηνός. 

Μέσα σ’ αυτόν τον κύκλον των τριάντα ημερών ο άνθρωπος που παίρνει μισθόν ανεβοκατεβαίνει ολόκληρη την κλίμακα των οικονομικών και ψυχολογικών αποχρώσεων. Αλλάζει διαθέσεις όπως ο χαμαιλέων τα χρώματά του.

Γίνεται καπιταλίστας, κι’ ύστερα δυστυχής προλετάριος. Άνθρωπος που έχει δεμένον τον γάϊδαρόν του, κι’ ύστερα φουκαράς που δεν τον έχει ούτε λυτόν! Παίρνει ύφος αυστηρόν, θλιβερόν, μελοδραματικόν, φιλοσοφικόν, εύθυμον, δύσθυμον, χαρωπόν κατά ημέρας, με ακρίβειαναστρονομικήν. Γιατί –ιδού το μέγα μυστικόν- ο ατυχής κουρδίζεται και λειτουργεί μέσα από την τσέπη του. Αν μπήτε μέσα σ’ αυτήν, εμπήκατε εις τα βαθύτερα του δράματός του!

Ποιες λοιπόν καταχθόνιες δυνάμεις κατοικούν μέσα στην τσέπη; Θεέ μου, είνε τόσον γνωστές η δυνάμεις. Βάλτε το χέρι σας μέσα εκεί και θα της συλλάβετε...  Αυτές κυβερνούν τας διαθέσεις σας, γιατί αυτές της δημιουργούν. Σας επιτρέπουν να πιήτε σαμπάνια ή νεράκι, να γλεντήσετε στο καμπαρέ ή στην ταβέρνα. Να πάτε με αυτοκίνητο εφτά θέσεων ή με τα ποδαράκια. Να διαθέτετε συλλογήν ολόκληρη θηλυκών ή τον εαυτό σας!

Και επειδή από όλες αυτές της διαφορετικές πράξεις εξαρτάται και η διαφορετική ψυχολογική κατάστασις, γι’ αυτό κατά φυσικήνσυνέπειαν, διαμορφώνεται σύμφωνα με αυτές και το κέφι ή η ακεφιά σας.

Θα πήτε, όμως, τι σχέσιν έχουν, κύριε, όλα αυτά με τας ημέρας του μηνός;
Πρώτη του μηνός. Ακέραιος ο μισθός εις την τσέπη, αναπτερωμένες η δυνάμεις, διάθεσις και οργασμός. Κοσμικό κέντρον, ουϊσκυ, θηλυκά και ο λόγος περί Παρισινού. Δέκα του μηνός... ελαφρή συννεφιά. Κι’ από της δεκαπέντε κι’ ύστερα απότομος αλλαγή και έναρξις του μεγάλου δράματος.

Το γκαρσόνι που επροσφωνείτο με ύφος:
-Γκαρσόν!... Έλα δώ, γκαρσόν!...
Καλείται με ηπιώτερον τρόπον:
-Τι θα φάμε, σήμερα, Κωστάκη;
Είνε τόσο απλή η εξήγησις...»

(«Αθηναϊκά Νέα», 1931, Μίμης Ψαθάς)
Θωμάς Σιταράς (Αθηναιογράφος)
Διαβάστε κι άλλες ιστορίες για την Παλιά Αθήνα στην ιστοσελίδα www.paliaathina.com

ΣΧΟΛΙΑ (6)

κωστας

Καλα τα περι του αρθρου, αλλα τι σχεση εχουν με την εικονα του "πωλωντος επι πιστωσει"; Εκτος αν ειναι μια γενικη εικονα μιζεριας.

ΚΩΣΤΑΣ

Ίσως τότε να ήταν κάπως έτσι...Σήμερα ο εργαζόμενος δεν γίνεται καμιά μέρα του μήνα καπιταλίστας...κάθε μέρα από την πρώτη ως την τελευταία είναι ένας φουκαράς προλετάριος...και όσο θα υπομένει αγόγγυστα να του κλέβουν τον ιδρώτα της εργασίας του απατεώνες καπιταλιστές... θα είναι φουκαράς...

οπως λεει κι ο σαπιος των pistols

"περιμενεις την κομμουνιστικη κλήση" κωστάκη για να σε σωσει? τιποτε δεν καταλαβες ακομη φοβαμαι.... αν δεν ειναι οι καπιταλιστες θα ειναι οι λατρεμενοι σου που θα σου σφιγγουν τον λαιμο, εκτος κι αν λαχταρας να γινεις εσυ ο ιδιος "σφιχτης". Ενιγουέι..... Ωραιο αρθρο, οπως παντα, κ. Σιταρά ευχαριστούμε που μας θυμιζεται το υπεροχο πνεύμα της γραφής του Ψαθα και της παλιάς Αθηνας, ακόμη κι αν δεν ειχαμε ουτε έχουμε καμμιά σχεση με αυτην την πόλη. Ούτως ή άλλως μπορείς πάντα να νοιωθεις νοσταλγία για κατι που δεν έζησες ή για εναν τόπο που δεν επισκεφθηκες ποτε. Αρκει να χεις φαντασία (και καποιου είδους -δικαιολογημένη ή όχι- περιφρόνηση για την εποχή σου)

Πες

τα ρε Κώστα, πρέπει να υλοποιήσουμε άμεσα την ιδεολογία του 1850 η οποία τόσες φορές έχει εφαρμοστεί, έχουμε δει και διαβάσει τα θαυμαστά αποτελέσματα της ανά τον χρόνο και τόπους.

ΕΣΥτης

Πρόλαβα τα χρονογραφήματα του Ψαθά, πολύ μικρός και ευτυχώς τότε δεν είχαμε τηλεόραση στο σπίτι. Περίμενα με αγωνία να φέρει ο πατέρας μου την εφημερίδα στο σπίτι και αφού την διαβάσει, να την αρπάξω εγώ και να την "ξεκοκκαλίσω" με πρώτο ανάγνωσμα το χρονογράφημα του Ψαθά, έστω και αν την λέξη χρονογράφημα μου πήρε καιρό να την κατανοήσω.

Κώστας

Έγραψες ακριβώς ότι πήγαινα να γράψω!!!

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία

Δείτε Επίσης

panelladikes-eksetaseis-2012-7-600x334

Οι πανελλαδικές εξετάσεις- Το… ιστορικό θέμα της Έκθεσης στις «Γενικές Εξετάσεις» του 1985 – Οι αντιδράσεις και οι λόγοι της μεγάλης αποτυχίας των υποψηφίων – Υπάρχει πραγματικά λεξιπενία στη νέα γενιά;

3
kritikos_synauliwn_arthro

«_Το αίστημα της απαφτούνης του δοξαριού του, κατά πως ξεκρεμιέται στον αργαλειό που μπλέκει το υφάδι της μουσικότης του...

1
taxtsis

Τον βρήκε δολοφονημένο η αδερφή του στις 27 Αυγούστου 1988 – Αν και ο θάνατός του προήλθε από στραγγαλισμό, η αστυνομία δεν μπόρεσε να διαλευκάνει το έγκλημα – Ο συγγραφέας που έζησε μια ζωή με διακυμάνσεις και περιπέτειες

4