Μιλά στο protothema.gr ο καθηγητής Χημείας Τροφίμων του ΕΚΠΑ, Χαράλαμπος Προεστός - «Αυτός που παρανομεί προσπαθεί να είναι ένα βήμα μπροστά», λέει για τα περιστατικά νοθείας στα τρόφιμα
Τα τελευταία χρόνια οι καταναλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με ολοένα και περισσότερες πληροφορίες –και συχνά παραπληροφόρηση– γύρω από την ασφάλεια των τροφίμων. Νοθείες σε προϊόντα υψηλής διατροφικής αξίας, αλλά και δεκάδες ισχυρισμοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έχουν ενισχύσει την ανησυχία για το τι πραγματικά φτάνει στο πιάτο μας.
Την ίδια ώρα, οι αυξημένες τιμές των τροφίμων οδηγούν πολλούς καταναλωτές στην αναζήτηση οικονομικότερων επιλογών, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντική την ενημέρωση γύρω από την ποιότητα, την αυθεντικότητα και την ορθή επισήμανση των προϊόντων.
Πόσο αξιόπιστες είναι τελικά οι ετικέτες; Μπορεί ένας καταναλωτής να αναγνωρίσει μόνος του ένα ύποπτο προϊόν; Ποιοι είναι οι συνηθέστεροι μύθοι που εξακολουθούν να επηρεάζουν τις αγοραστικές μας επιλογές; Και ποιον ρόλο διαδραματίζει σήμερα η επιστήμη στην αποκάλυψη της νοθείας και στην προστασία της δημόσιας υγείας;
Απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα δίνει, μιλώντας στο protothema.gr, ο καθηγητής Χημείας Τροφίμων του Τμήματος Χημείας του ΕΚΠΑ, Δρ. Χαράλαμπος Προεστός, ο οποίος αναλύει τι πρέπει να προσέχουν οι πολίτες στις ετικέτες των τροφίμων, ποια λάθη γίνονται συχνότερα στις αγορές και γιατί η εμπιστοσύνη στον αξιόπιστο παραγωγό εξακολουθεί να αποτελεί βασικό παράγοντα για την ασφάλεια των τροφίμων.
«Αυτός που παρανομεί προσπαθεί να είναι ένα βήμα μπροστά»
Η νοθεία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις στον χώρο των τροφίμων, καθώς δεν επηρεάζει μόνο την ποιότητα ενός προϊόντος, αλλά και την εμπιστοσύνη των καταναλωτών.
«Τον τελευταίο καιρό είναι από τα σημαντικότερα ζητήματα για την ασφάλεια και γενικά την εμπιστοσύνη των καταναλωτών, γιατί περιλαμβάνει εσκεμμένη αλλοίωση ή παραπλανητική παρουσίαση ενός προϊόντος που κυρίως έχει ως σκοπό το οικονομικό όφελος. Παλαιότερα δεν υπήρχε σε τόσο μεγάλο βαθμό», σημειώνει αρχικά ο Δρ. Προεστός.
Και διευκρινίζει: «Ενδεικτικά να αναφέρουμε την ανάμειξη που γίνεται στο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο με κάποια φθηνά φυτικά έλαια, την προσθήκη σιροπιού στο μέλι, αλλά και την ψευδή δήλωση γεωγραφικής προέλευσης ενός προϊόντος».
Συνεχίζοντας, ο καθηγητής επισημαίνει ότι η δυσκολία για τον καταναλωτή είναι μεγαλύτερη όταν πρόκειται για προϊόντα που δεν είναι τυποποιημένα. «Σε αυτό το θέμα, αυτό που μπορεί να εμπιστευθεί ο καταναλωτής είναι το κατά πόσο αξιόπιστη είναι η ετικέτα σε ένα τρόφιμο που διαβάζει. Αν μιλάμε για τυποποιημένο προϊόν. Αν μιλάμε όμως για ένα τρόφιμο το οποίο είναι, όπως λέμε επιστημονικά, χύδην, δηλαδή χύμα, εκεί είναι ακόμα πιο δύσκολα τα θέματα».
«Στη νοθεία, αυτός που παρανομεί προσπαθεί πάντα να είναι ένα βήμα μπροστά από τον επιστήμονα ή την πολιτεία, αναζητώντας νέους τρόπους εξαπάτησης, όπως ακριβώς συμβαίνει με τις απαγορευμένες ουσίες στο ντόπινγκ», λέει ο Δρ. Προεστός. «Η δουλειά μας στο εργαστήριο είναι να αναπτύσσουμε συνεχώς νέες τεχνικές για να ανιχνεύουμε αυτές τις αλλοιώσεις».
Η ετικέτα ως «οδηγός»
Η σωστή ανάγνωση της ετικέτας αποτελεί, κατά τον ίδιο, ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία που έχει στα χέρια του ο καταναλωτής.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο καθηγητής, αρκετοί πολίτες είτε δεν διαβάζουν τις πληροφορίες, είτε δυσκολεύονται να κατανοήσουν τι σημαίνουν.
«Επειδή συνήθως τα συστατικά και τα διατροφικά στοιχεία είναι στην πίσω πλευρά της συσκευασίας, οι περισσότεροι καταναλωτές δεν τα διαβάζουν ή ακόμη και αν τα διαβάσουν, κάποιοι δεν τα γνωρίζουν».
Η εικόνα, πάντως, φαίνεται να αλλάζει σταδιακά χρόνο με τον χρόνο, καθώς περισσότεροι καταναλωτές αναζητούν πληροφορίες και ενδιαφέρονται για τη σύνθεση των προϊόντων.
«Οι νεότεροι καταναλωτές και κάποιοι πιο ευαισθητοποιημένοι πλέον γνωρίζουν. Διαβάζουν μέσω ίντερνετ και μαθαίνουν ποια είναι τα συστατικά που χρειάζεται ο οργανισμός, ποια συντηρητικά μπορεί να περιέχει ένα τρόφιμο».
Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη σημεία που συχνά παραβλέπονται.
«Μπορεί να ξεχνάνε να διαβάσουν τον τρόπο που θα μαγειρέψουν, τον τρόπο συντήρησης, την ημερομηνία λήξης ή κάποια άλλα θέματα. Αλλά σε γενικές γραμμές οι καταναλωτές έχουν γίνει πιο ευαισθητοποιημένοι σε αυτό το κομμάτι».
Τι πρέπει να θεωρούμε «καμπανάκι κινδύνου»
Η σωστή ανάγνωση της ετικέτας δεν αφορά μόνο την ημερομηνία λήξης ή την προέλευση ενός προϊόντος. Υπάρχουν στοιχεία που, σύμφωνα με τον καθηγητή, θα πρέπει να κάνουν τον καταναλωτή πιο προσεκτικό.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα πολλά πρόσθετα και στις σύνθετες λίστες συστατικών.
«Όταν βλέπει ο καταναλωτής ένα προϊόν το οποίο έχει γύρω στα 30-35 συστατικά μέσα, με διάφορα χημικά ονόματα, με διάφορα Ε, θα πρέπει να υποψιαστεί ότι ένα τρόφιμο δεν είναι και ό,τι καλύτερο για την καθημερινότητά του».
Ο καθηγητής αναφέρει ότι τα συστατικά αναγράφονται με συγκεκριμένη σειρά. «Η λίστα των συστατικών ξεκινά από αυτό που βρίσκεται σε μεγαλύτερη ποσότητα και καταλήγουν σε αυτό που βρίσκεται σε μικρότερη».
Έτσι, ένα προϊόν με μεγάλο αριθμό πρόσθετων ουσιών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι επικίνδυνο, αλλά απαιτεί μεγαλύτερη προσοχή από τον καταναλωτή. «Προφανώς δεν μπορεί ο καταναλωτής να ξέρει αυτές οι ουσίες τι είναι ή τι αντιπροσωπεύουν, αλλά όμως πρέπει να είναι επιφυλακτικός».
Ελαιόλαδο: Τα στοιχεία που πρέπει να προσέχει ο καταναλωτής
Το ελαιόλαδο αποτελεί ένα από τα προϊόντα στα οποία η ποιότητα και η αυθεντικότητα έχουν ιδιαίτερη σημασία, τόσο λόγω της διατροφικής του αξίας όσο και λόγω της οικονομικής του αξίας.
Σύμφωνα με τον καθηγητή υπάρχουν συγκεκριμένοι δείκτες που καθορίζουν την ποιότητα ενός ελαιολάδου.
«Το βασικό είναι οπωσδήποτε η οξύτητα του ελαιολάδου, βάσει της οποίας είναι και η τιμή. Είναι ο τόπος προέλευσης και από εκεί και πέρα κάποια στοιχεία που ορίζει η νομοθεσία, όπως είναι ο αριθμός υπεροξειδίων, δείκτες οξείδωσης (Κ232, Κ270, ΔΚ), σύσταση λιπαρών οξέων και περιεκτικότητα σε φαινολικές ενώσεις»
Για τον μέσο καταναλωτή, ωστόσο, ορισμένες πληροφορίες είναι πιο εύκολα κατανοητές.
«Ο καταναλωτής αυτό που μπορεί να δει και να καταλάβει είναι η οξύτητα. Δηλαδή για να χαρακτηριστεί ένα ελαιόλαδο ως εξαιρετικό παρθένο, η ελεύθερη οξύτητά του δεν πρέπει να υπερβαίνει το 0,8%. Ωστόσο, η ποιότητά του καθορίζεται και από άλλα χημικά και οργανοληπτικά κριτήρια. Πρέπει να κοιτάξει την τιμή του και τι γράφει απέξω η ετικέτα. Αν είναι προϊόν ψυχρής έκθλιψης, από πού προέρχεται, αν είναι έξτρα παρθένο ελαιόλαδο ή απλό ελαιόλαδο».
«Το πυρηνέλαιο είναι διαφορετική κατηγορία προϊόντος από το παρθένο και το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο», σημειώνει.
Παραδοσιακό, φυσικό, χειροποίητο: Όροι που δεν αποτελούν εγγύηση ποιότητας
Στη συζήτηση για τις ετικέτες, ο καθηγητής αναφέρεται και σε όρους που χρησιμοποιούνται συχνά στη συσκευασία προϊόντων και μπορεί να δημιουργήσουν λανθασμένες εντυπώσεις. «Οι όροι παραδοσιακό, φυσικό, χειροποίητο μπορεί να παραπλανήσουν περισσότερο τον καταναλωτή, γιατί κάτι το οποίο μπορεί να είναι χειροποίητο δεν πάει να πει ότι είναι νοθευμένο ή ότι είναι καλύτερο».
Διαφορετική είναι η περίπτωση των επίσημα κατοχυρωμένων σημάτων ποιότητας.
«Τα πιο σημαντικά είναι τα προϊόντα ΠΟΠ, τα λεγόμενα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης, και τα προϊόντα ΠΓΕ, Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης, όπου σε αυτά προστατεύεται η αυθεντικότητα και η ονομασία τους».
Αντίθετα, άλλοι εμπορικοί χαρακτηρισμοί δεν αποτελούν επίσημη πιστοποίηση.
«Όλα τα υπόλοιπα όπου αναγράφεται παραδοσιακό, χειροποίητο, χωριάτικο ή οτιδήποτε άλλο, δεν είναι επίσημοι όροι πώλησης. Είναι όροι που χρησιμοποιούνται κυρίως στο μάρκετινγκ και αρέσουν στον καταναλωτή».
Οι μύθοι γύρω από τα τρόφιμα: Τι ισχύει πραγματικά και τι όχι
Παρά την αυξημένη πρόσβαση στην πληροφορία, αρκετές αντιλήψεις γύρω από την ποιότητα και την ασφάλεια των τροφίμων εξακολουθούν να παραμένουν βαθιά ριζωμένες στους καταναλωτές.
Κάποιες από αυτές βασίζονται σε παλιές συνήθειες, άλλες σε λανθασμένες πληροφορίες που κυκλοφορούν ευρέως.
Όπως λέει ο Δρ. Χαράλαμπος Προεστός, υπάρχουν αρκετοί διαδεδομένοι μύθοι που δεν ανταποκρίνονται απαραίτητα στην επιστημονική πραγματικότητα.
-Το ακριβότερο προϊόν δεν είναι πάντα και το καλύτερο Ένας από τους πιο συχνούς μύθους αφορά τη σχέση τιμής και ποιότητας. Πολλοί καταναλωτές θεωρούν ότι ένα ακριβότερο προϊόν είναι αυτομάτως καλύτερο, κάτι που, όπως εξηγεί ο καθηγητής, δεν ισχύει πάντα.
«Το ακριβό προϊόν είναι πάντα καλύτερης ποιότητας. Αυτό δεν ισχύει πάντα. Η τιμή μπορεί να επηρεάζεται από το εμπορικό σήμα, τη συσκευασία ή το κόστος προώθησης και όχι κατ’ ανάγκη από την πραγματική ποιότητα».
Αντίστοιχα, η αυξημένη τιμή κάποιων κατηγοριών προϊόντων δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση ανώτερης διατροφικής αξίας.
-Τα βιολογικά προϊόντα και η διατροφική τους αξία
Ένας ακόμη διαδεδομένος ισχυρισμός αφορά τα βιολογικά προϊόντα, τα οποία συχνά θεωρούνται αυτόματα πιο θρεπτικά από τα συμβατικά. Σύμφωνα με τον καθηγητή του ΕΚΠΑ η διαφορά τους αφορά κυρίως τον τρόπο παραγωγής.
«Τα βιολογικά προϊόντα παράγονται με διαφορετικές γεωργικές πρακτικές, αλλά δεν είναι πάντα σημαντικά πιο πλούσια σε θρεπτικά συστατικά από τα συμβατικά».
-Μέλι που κρυσταλλώνει, θολό ελαιόλαδο και άλλοι διαδεδομένοι μύθοι
Αρκετές φορές οι καταναλωτές χρησιμοποιούν την εμφάνιση ενός προϊόντος ως κριτήριο για την ποιότητά του. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο καθηγητής, η εικόνα ενός τροφίμου δεν αρκεί για ασφαλή συμπεράσματα. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αφορά το μέλι.
«Το μέλι που κρυσταλλώνει δεν σημαίνει ότι είναι νοθευμένο. Το αντίθετο, είναι φυσικό». Αντίστοιχα, η εμφάνιση του ελαιολάδου δεν αποτελεί πάντα ένδειξη ποιότητας. «Το θολό ελαιόλαδο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι καλύτερης ποιότητας».
«Κάποιοι λένε: έχουμε φρέσκο λάδι και είναι πικρό, μήπως έχει φυτοφάρμακα; Όχι. Το φρέσκο λάδι έχει μία ένωση, η οποία είναι μία πολυφαινόλη, που δίνει αυτή την πικράδα στο φρέσκο ελαιόλαδο».
-Ένας ακόμη μύθος αφορά τη μυρωδιά και την εμφάνιση ενός τροφίμου.
«Αν ένα τρόφιμο φαίνεται και μυρίζει καλά, είναι ασφαλές; Δεν είναι σίγουρα αλήθεια. Μπορεί να έχει μέσα παθογόνους μικροοργανισμούς που να έχουν αλλοιώσει, αλλά να μην έχουν επηρεάσει την εμφάνιση ή την οσμή».
-Η ημερομηνία λήξης δεν σημαίνει πάντα το ίδιο
Ένα από τα σημεία που συχνά δημιουργούν σύγχυση στους καταναλωτές είναι η ημερομηνία που αναγράφεται στις συσκευασίες. Όπως σημειώνει ο καθηγητής του ΕΚΠΑ, υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα στις ενδείξεις «ανάλωση έως» και «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από».
«Η ημερομηνία λήξης δεν σημαίνει ότι το τρόφιμο γίνεται αμέσως επικίνδυνο. Υπάρχει διαφορά μεταξύ της "ανάλωσης έως", που έχει να κάνει με την ασφάλεια, και της "ανάλωσης κατά προτίμηση", που έχει να κάνει με την ποιότητα».
Για παράδειγμα, ένα προϊόν που φέρει την ένδειξη «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από» μπορεί μετά την ημερομηνία αυτή να έχει χάσει κάποια χαρακτηριστικά του, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι είναι επικίνδυνο.
«Το κακάο, για παράδειγμα, έχει ανάλωση κατά προτίμηση. Δεν σημαίνει ότι αν κάποιος το καταναλώσει μετά την ημερομηνία που αναγράφεται θα πάθει κάτι. Μπορεί να έχει χάσει το άρωμά του, μπορεί να μην είναι τόσο γευστικό ή τόσο ποιοτικό».
Αντίθετα, η ένδειξη που αφορά την ασφάλεια έχει διαφορετική σημασία. «Όταν όμως έχει "ανάλωση έως", αυτό σημαίνει ότι μέχρι τότε πρέπει ο καταναλωτής να το έχει φάει, αλλιώς υπάρχει θέμα ασφάλειας».
Νέα τρόφιμα και εναλλακτικές πηγές πρωτεΐνης
Πέρα από την ασφάλεια των σημερινών τροφίμων, η επιστημονική κοινότητα εξετάζει ήδη τις διατροφικές προκλήσεις του μέλλοντος. Η αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού, το κόστος παραγωγής και η δυσκολία πρόσβασης σε ζωικές πρωτεΐνες έχουν οδηγήσει στην αναζήτηση νέων πηγών.
Ο καθηγητής διευκρινίζει ότι τα πανεπιστήμια μελετούν ήδη εναλλακτικές λύσεις, όπως οι πρωτεΐνες από έντομα, όσπρια και άλλες πηγές.
«Εμείς ως ερευνητές έχουμε εργαστεί και στο εργαστήριο. Έχουμε δουλέψει σε πρωτεΐνες εντόμων, πρωτεΐνες οσπρίων, πρωτεΐνες από σπιρουλίνα σε διάφορες περιπτώσεις, γιατί η πρωτεΐνη θεωρητικά κάποια στιγμή δεν θα είναι προσιτή σε όλους τους ανθρώπους».
Όπως ξεκαθαρίζει, η συζήτηση δεν αφορά απαραίτητα την αντικατάσταση των παραδοσιακών τροφίμων, αλλά την ανάπτυξη νέων επιλογών.
«Δεν σημαίνει ότι ο καταναλωτής θα τρώει ακρίδες και έντομα. Υπάρχουν κάποια άλευρα τα οποία περιέχουν καθαρά εκχυλίσματα πρωτεϊνών που μπορεί κάποιος να χρησιμοποιήσει, αρκεί βέβαια να επισημαίνεται».
Η ενημέρωση του καταναλωτή αποτελεί, σύμφωνα με τον ίδιο, το βασικό στοιχείο. «Να ξέρει ο καταναλωτής ότι αυτό το αλεύρι έχει πρωτεΐνη συγκεκριμένων εντόμων ή εγκεκριμένων συστατικών».
Εργαστηριακό κρέας, νέες τεχνολογίες και οι επιλογές του καταναλωτή
Παράλληλα, οι συζητήσεις γύρω από τα τρόφιμα του μέλλοντος δεν περιορίζονται μόνο στις νέες πηγές πρωτεΐνης.
Τα τελευταία χρόνια έχουν έρθει στο προσκήνιο και τεχνολογίες όπως το καλλιεργημένο ή «εργαστηριακό» κρέας, το οποίο ήδη έχει αναπτυχθεί σε ορισμένες χώρες, αλλά στην Ευρώπη εξακολουθεί να βρίσκεται υπό αυστηρό κανονιστικό έλεγχο.
Ο Δρ. Χαράλαμπος Προεστός σημειώνει αναφερόμενος στο θέμα ότι η επιστημονική κοινότητα μελετά αυτές τις τεχνολογίες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα περάσουν άμεσα στην καθημερινή διατροφή των πολιτών.
«Υπάρχουν εταιρείες που μας έχουν προσεγγίσει για να παράξουμε κρέατα με τα εργαστηριακά κρέατα που υπάρχουν ήδη και παράγονται στο Ισραήλ, στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και διακινούνται. Αλλά εδώ, επειδή η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πιο αυστηρή νομοθεσία, είναι δύσκολο να μπουν στην ευρωπαϊκή αγορά όλα αυτά τα πράγματα».
Όπως συνεχίζει, η επιστημονική έρευνα έχει στόχο να προετοιμάσει την κοινωνία για πιθανές μελλοντικές αλλαγές.
«Εμείς ως ερευνητές τις μελετάμε, τις δουλεύουμε, κάνουμε τις αναλύσεις μας, αλλά αυτά γίνονται στα πλαίσια της έρευνας που κάνουν τα πανεπιστήμια. Προσπαθούμε να είμαστε λίγο πιο μπροστά από την εποχή μας. Ο καταναλωτής πάντα έχει την επιλογή στα χέρια του να επιλέξει, αρκεί να ξέρει ξεκάθαρα. Αυτό το επιβάλλει και η νομοθεσία, ότι η ετικέτα πρέπει να είναι σαφής και να ενημερώνει τον καταναλωτή για αυτό που αγοράζει».
Οι συμβουλές προς τους καταναλωτές
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο Δρ. Χαράλαμπος Προεστός δίνει συγκεκριμένες οδηγίες που μπορούν να βοηθήσουν τους καταναλωτές να κάνουν πιο ασφαλείς επιλογές στην καθημερινότητά τους.
Τι πρέπει να προσέχουμε:
• Να διαβάζουμε πάντα την ετικέτα «Ελέγξτε τα συστατικά, εάν υπάρχουν αλλεργιογόνα, τη διατροφική δήλωση, τη χώρα προέλευσης και τις οδηγίες συντήρησης».
• Να μην επιλέγουμε αποκλειστικά με βάση την τιμή «Μπορεί ένα πολύ φθηνό προϊόν να είναι καλή αγορά, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μια ασυνήθιστα χαμηλή τιμή μπορεί να δικαιολογεί μεγαλύτερη προσοχή».
• Να αγοράζουμε από αξιόπιστους παραγωγούς και καταστήματα «Αγοράζουμε μόνο από αξιόπιστους παραγωγούς ή καταστήματα που τηρούν τους κανόνες υγιεινής».
• Να προσέχουμε τη σωστή συντήρηση και μεταφορά των τροφίμων «Μεταφέρουμε από το σούπερ μάρκετ γρήγορα τα ευπαθή τρόφιμα στο ψυγείο και διατηρούμε την ψυκτική αλυσίδα».
• Να ξεχωρίζουμε το «ανάλωση έως» από το «ανάλωση κατά προτίμηση» «Το πρώτο έχει να κάνει με την ασφάλεια, το δεύτερο με την ποιότητα».
• Να τηρούμε τους κανόνες υγιεινής στο σπίτι «Μπορεί ένα τρόφιμο να είναι πολύ καλό, αλλά να πάμε εμείς με βρώμικα χέρια, με βρώμικα σκεύη ή επιφάνειες και να το μολύνουμε».
• Να ενημερώνουμε τις αρμόδιες αρχές όταν εντοπίζουμε κάτι ύποπτο «Οτιδήποτε βρούμε ύποπτο, να το αναφέρουμε στους φορείς ελέγχου, όπως ο ΕΦΕΤ».
Η «ασπίδα» της επιστήμης
Η προστασία του καταναλωτή απέναντι στη νοθεία δεν βασίζεται πλέον μόνο στους ελέγχους που πραγματοποιούνται στην αγορά, αλλά και στην εξέλιξη των εργαστηριακών τεχνικών.
Η σύγχρονη Χημεία Τροφίμων έχει πλέον στη διάθεσή της εργαλεία που μπορούν να αποκαλύψουν την αυθεντικότητα ενός προϊόντος, την προέλευσή του αλλά και πιθανές αποκλίσεις από όσα αναγράφονται στην ετικέτα.
Όπως τονίζει ο Δρ. Προεστός, οι νέες μέθοδοι ανάλυσης επιτρέπουν στους επιστήμονες να εντοπίζουν ακόμη και σύνθετες μορφές νοθείας.
«Εμείς στα τρόφιμα, με σύγχρονες αναλυτικές τεχνικές, μπορούμε να προστατέψουμε τον καταναλωτή. Υπάρχουν προηγμένες τεχνολογίες, αέριες, υγρές χρωματογραφίες, φασματοσκοπία υπερύθρου και διάφορες άλλες τεχνικές, οι οποίες σε συνδυασμό με στατιστικές επεξεργασίες, χημειομετρικές μεθόδους, δηλαδή προηγμένες στατιστικές τεχνικές επεξεργασίας των αναλυτικών δεδομένων».
Οι ίδιες τεχνικές μπορούν να χρησιμοποιηθούν όχι μόνο για τον εντοπισμό παράνομων πρακτικών αλλά και για την επιβεβαίωση της ταυτότητας ενός προϊόντος.
«Μπορούμε να επαληθεύσουμε τη γεωγραφική και βοτανική προέλευση ενός ελαιολάδου, ενός μελιού ή οποιουδήποτε προϊόντος. Να δούμε εάν η ετικέτα συμμορφώνεται με τη νομοθεσία, κάνοντας όλες αυτές τις αναλύσεις που απαιτεί η νομοθεσία. Να αξιολογήσουμε την ποιότητα και τη φρεσκότητα ενός τροφίμου».
Ένα ακόμη σημαντικό κεφάλαιο, σύμφωνα με τον καθηγητή, είναι η δυνατότητα να παρακολουθείται η πορεία ενός προϊόντος από την παραγωγή μέχρι το ράφι.
«Ίσως το πιο σημαντικό στις μέρες μας είναι να ενισχύσουμε αυτό που λέμε ιχνηλασιμότητα σε όλη την αλυσίδα παραγωγής. Δηλαδή να δούμε ποιος παρήγαγε το προϊόν, από πού ήρθε, αν είναι προϊόν εισαγωγής, αν είναι ελληνικό».
Η επιστημονική έρευνα, όπως καταλήγει ο κ. Προεστός, δεν λειτουργεί ανεξάρτητα από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς (πχ ΕΦΕΤ, Γενικό Χημείο του Κράτους), αλλά συμβάλλει στη δημιουργία εργαλείων που μπορούν στη συνέχεια να αξιοποιηθούν από τις αρμόδιες αρχές.
