Η Ευρώπη μπαίνει στις διαπραγματεύσεις με Ρωσία και ΗΠΑ για την Ουκρανία, συμφωνία για μεγάλη ανταλλαγή αιχμαλώτων

Ευρωπαίοι εκπρόσωποι θα συμμετάσχουν στον επόμενο γύρο των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, υπό τη διαμεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως ανακοίνωσαν ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, μετά τις συνομιλίες που είχαν οι τελευταίοι με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα.

Η ανακοίνωση συνέπεσε με την επίτευξη συμφωνίας για μια ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου, η οποία θα μπορούσε να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη από τότε που η Ρωσία εξαπέλυσε την πλήρους κλίμακας εισβολή της στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022.

Μιλώντας μαζί με τους Αμερικανούς απεσταλμένους σε στρατιωτική αεροπορική βάση έξω από το Δουβλίνο, ο Ζελένσκι χαιρέτισε και τις δύο εξελίξεις ως απτά βήματα προόδου, έπειτα από δύο ημέρες διαπραγματεύσεων στο Άμπου Ντάμπι και τις επακόλουθες συνομιλίες των Αμερικανών με τον Πούτιν.

«Κάθε συνάντηση πρέπει να παράγει αποτελέσματα και να μας φέρνει πιο κοντά στην ειρήνη», δήλωσε ο Ζελένσκι, αναφέροντας ότι η ανταλλαγή αιχμαλώτων θα μπορούσε να επιτρέψει σε περισσότερους από 1.000 Ουκρανούς να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη σημαντικό ανθρωπιστικό επίτευγμα.

«Οι στρατιώτες μας θα επιστρέψουν στα σπίτια τους», είπε και συμπλήρωσε: «Αυτό είναι ένα πραγματικό αποτέλεσμα».

Οι συμφωνίες προέκυψαν έπειτα από εντατικές αμερικανικές διπλωματικές επαφές, με τον Κούσνερ και τον Γουίτκοφ να μεταβαίνουν από το Άμπου Ντάμπι στη Μόσχα και στη συνέχεια να ενημερώνουν τον Ζελένσκι στην Ιρλανδία, όπου συμμετείχε σε σύνοδο Ευρωπαίων ηγετών.

Η Μόσχα εμφανίζεται ανοιχτή στη συμμετοχή της Ευρώπης

Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε την εξασφάλιση άμεσης ευρωπαϊκής συμμετοχής σημαντική διπλωματική εξέλιξη, ιδιαίτερα μετά τον αποκλεισμό Ευρωπαίων εκπροσώπων από τις κύριες διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία στο Άμπου Ντάμπι, στις 10 και 11 Νοεμβρίου.

«Όλες οι πλευρές αποδέχθηκαν ότι η Ευρώπη θα έχει θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο Ζελένσκι, υπογραμμίζοντας ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα συμμετέχουν άμεσα και δεν θα περιορίζονται πλέον σε ξεχωριστές διαβουλεύσεις. «Θα έχουν τη δική τους φωνή», πρόσθεσε.

Ο Κούσνερ ανέφερε ότι η Ουάσιγκτον συνεργάζεται εδώ και μήνες με τους Ευρωπαίους εταίρους της, τονίζοντας ότι η συμμετοχή τους είναι απαραίτητη για την επίτευξη μιας βιώσιμης ειρηνευτικής συμφωνίας. «Δεν μπορούμε να ολοκληρώσουμε αυτή τη συμφωνία χωρίς τους Ευρωπαίους στο τραπέζι», δήλωσε.

Σύμφωνα με τον Κούσνερ, η αμερικανική αντιπροσωπεία έθεσε το ζήτημα απευθείας στον Πούτιν, ο οποίος εμφανίστηκε πρόθυμος να αποδεχθεί την ευρωπαϊκή συμμετοχή. «Είναι διατεθειμένος να το δοκιμάσει», είπε χαρακτηριστικά.



Από την πλευρά του, ο Γουίτκοφ δήλωσε στη ρωσική κρατική τηλεόραση ότι Ευρωπαίοι εκπρόσωποι θα παραστούν στον επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, το Κρεμλίνο δεν είχε επιβεβαιώσει επισήμως τη συγκεκριμένη συμφωνία.

Ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι η ευρωπαϊκή συμμετοχή είναι ουσιαστική όχι μόνο για τον τερματισμό του πολέμου, αλλά και για τη μεταπολεμική ασφάλεια της Ουκρανίας, την οικονομική της ανοικοδόμηση και τη μελλοντική ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Ζελένσκι ζητά ανταλλαγή όλων των αιχμαλώτων

Η συμφωνία για μια μεγάλης κλίμακας ανταλλαγή αιχμαλώτων αποτελεί ένα από τα πιο σαφή αποτελέσματα των τελευταίων διπλωματικών προσπαθειών.

Ο Κούσνερ επιβεβαίωσε ότι η σχετική συμφωνία οριστικοποιήθηκε έπειτα από συζητήσεις μεταξύ Ουκρανών και Ρώσων διαπραγματευτών στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τις επακόλουθες διαβουλεύσεις στη Μόσχα. «Καταφέραμε να οριστικοποιήσουμε τη συμφωνία ανταλλαγής αιχμαλώτων πολέμου, κάτι που είναι πολύ σημαντικό», δήλωσε.

Ο Ζελένσκι επανέλαβε την πάγια θέση της Ουκρανίας ότι όλοι οι αιχμάλωτοι πολέμου πρέπει να επιστρέψουν στις πατρίδες τους, διερωτώμενος γιατί εξακολουθεί να είναι αδύνατη μια συνολική ανταλλαγή. «Δεν ξέρω ποιο είναι το πρόβλημα με την ανταλλαγή όλων των αιχμαλώτων πολέμου. Ας επιστρέψουν όλοι οι άνθρωποι στα σπίτια τους», ανέφερε.

Ουκρανοί και Ρώσοι διαπραγματευτές είχαν συζητήσει προηγουμένως, κατά τις συναντήσεις στο Άμπου Ντάμπι, την ανταλλαγή 1.000 έως 1.500 αιχμαλώτων από κάθε πλευρά. Ο τελικός αριθμός και το χρονοδιάγραμμα της ανταλλαγής δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί.

Αμετακίνητος ο Πούτιν στα εδαφικά, απορρίπτει την παρουσία ξένων στρατευμάτων

Παρά τη διπλωματική πρόοδο, ο Πούτιν επανέλαβε τις απαιτήσεις της Μόσχας σχετικά με τα ουκρανικά εδάφη και τις μεταπολεμικές ρυθμίσεις ασφαλείας.

Κατά τη διάρκεια τηλεοπτικά μεταδιδόμενης συνομιλίας με την αμερικανική αντιπροσωπεία στη Μόσχα, απέρριψε προτάσεις για τη δημιουργία αποστρατιωτικοποιημένων ή «γκρίζων» ζωνών που θα διαχώριζαν τις ουκρανικές και ρωσικές θέσεις. «Για εμάς υπάρχει μόνο μία γραμμή οριοθέτησης: τα κρατικά σύνορα. Γιατί τότε θα είναι σαφές και προφανές: εδώ είμαστε εμείς και εκεί είστε εσείς», δήλωσε ο Ρώσος πρόεδρος.

Η Ρωσία εξακολουθεί να διεκδικεί τις ουκρανικές περιφέρειες Ντονέτσκ, Λουγκάνσκ, Χερσώνα και Ζαπορίζια, παρά το γεγονός ότι δεν τις ελέγχει πλήρως. Η Μόσχα ανακήρυξε παράνομα την προσάρτησή τους το 2022, οκτώ χρόνια μετά την επίσης παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας.

Ο Ζελένσκι έχει επανειλημμένα αποκλείσει εδαφικές παραχωρήσεις, συμπεριλαμβανομένων προτάσεων που θα υποχρέωναν την Ουκρανία να παραδώσει περιοχές του Ντονμπάς τις οποίες εξακολουθεί να ελέγχει.

Ο Πούτιν επανέλαβε επίσης την αντίθεσή του στην ανάπτυξη ξένων ειρηνευτικών δυνάμεων στην Ουκρανία, προειδοποιώντας ότι η Μόσχα θα θεωρούσε τέτοια στρατεύματα νόμιμους στρατιωτικούς στόχους. Παράλληλα, χαρακτήρισε την ανάπτυξή τους συνέχιση του πολέμου, αμφισβητώντας τις ευρωπαϊκές προτάσεις για τη συγκρότηση διεθνούς δύναμης που θα είχε ως αποστολή να αποτρέψει μελλοντική ρωσική επιθετικότητα.

Στον επόμενο γύρο οι εκεχειρίες και η αποκλιμάκωση

Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι προγραμματίζεται νέος γύρος διαπραγματεύσεων, κατά τον οποίο οι αντιπροσωπείες αναμένεται να επεξεργαστούν προτάσεις για εκεχειρίες και άλλα μέτρα περιορισμού των εχθροπραξιών. «Αποφασίσαμε να εργαστούμε πάνω σε μια ατζέντα που θα αφορά κάθε μορφή αποκλιμάκωσης και κάποιου είδους εκεχειρίες», δήλωσε.

Ο Γουίτκοφ επιβεβαίωσε ότι έχει προγραμματιστεί νέα συνάντηση, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει την ακριβή τοποθεσία ή τον χρόνο διεξαγωγής της. «Έχουμε προγραμματίσει ακόμη μία συνάντηση και θα εργαστούμε πολύ, πάρα πολύ σκληρά για να πετύχουμε αυτόν τον στόχο», ανέφερε.

Ο Κούσνερ περιέγραψε τις τρεις προηγούμενες ημέρες ως περίοδο εντατικής διπλωματικής δραστηριότητας, με εκτεταμένες συναντήσεις στο Άμπου Ντάμπι και στη συνέχεια λεπτομερείς συνομιλίες με τον Πούτιν και ανώτατους Ρώσους αξιωματούχους στη Μόσχα. Ακόμη, εκτίμησε ότι οι απευθείας διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να περιορίσουν τις διαφορές μεταξύ της Ρωσίας και των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, παρά τις έντονα αντικρουόμενες δημόσιες τοποθετήσεις τους.

Η αμερικανική αντιπροσωπεία συζήτησε επίσης την οικονομική ανοικοδόμηση της Ουκρανίας και τις μακροπρόθεσμες εγγυήσεις ασφαλείας.

Ο Κούσνερ εξήρε την καινοτομία που επέδειξε η Ουκρανία κατά τη διάρκεια του πολέμου, καθώς και την ικανότητά της να αμύνεται, επισημαίνοντας ότι αυτά τα χαρακτηριστικά μπορούν να συμβάλουν στη μεταπολεμική ανάκαμψη της χώρας. «Τα σχέδια πάνω στα οποία εργαζόμαστε είναι πραγματικά εκπληκτικά», δήλωσε.

Τόνισε ακόμη τη σημασία της δημιουργίας ρυθμίσεων ασφαλείας ικανών να αποτρέψουν μια νέα ρωσική εισβολή, χωρίς ωστόσο να ανακοινωθούν συγκεκριμένες εγγυήσεις.

Η Ευρώπη απορρίπτει τη ρωσική πρόταση για αναδιαμόρφωση της αρχιτεκτονικής ασφαλείας

Οι εξελίξεις σημειώθηκαν, ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες συγκεντρώθηκαν στο Δουβλίνο για να συζητήσουν την Ουκρανία και την ευρύτερη ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Η Μόσχα επιδιώκει να διευρύνει το αντικείμενο των διαπραγματεύσεων πέρα από τον τερματισμό του πολέμου, θέτοντας ζήτημα επανεξέτασης της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίας του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αντιστέκονται σε αυτή την προσέγγιση, υποστηρίζοντας ότι η Ρωσία πρέπει πρώτα να τερματίσει την επιθετικότητά της κατά της Ουκρανίας.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, δήλωσε ότι «δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε ξανά τον τροχό» όσον αφορά τις ευρωπαϊκές ρυθμίσεις ασφαλείας, κατηγορώντας τη Μόσχα ότι υπονόμευσε το υφιστάμενο πλαίσιο με την εισβολή της.

Σε διακήρυξη που υποστηρίχθηκε από τη Γαλλία, 39 χώρες επέμειναν ότι «κάθε ζήτημα που επηρεάζει την ευρωπαϊκή ασφάλεια πρέπει να αποφασίζεται με τη συμμετοχή των Ευρωπαίων».

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ζήτησε από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να διαμορφώσουν ένα «σαφές και ενιαίο όραμα» σχετικά με τους στόχους των διαπραγματεύσεων. Ερωτηθείς για τις προτάσεις μιας ευρύτερης συμφωνίας ασφαλείας μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης, ο Ζελένσκι τόνισε ότι προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην έκβαση του πολέμου στην Ουκρανία. «Πολλά εξαρτώνται από το πότε και το πώς θα τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία», δήλωσε.