Συνεχίζονται οι συνομιλίες Ισραήλ-Λιβάνου: Στο επίκεντρο Ορμούζ, εκεχειρία και ιρανικές εντάσεις

Σε εξέλιξη παραμένει ο πέμπτος κύκλος συνομιλιών ανάμεσα στις κυβερνήσεις του Ισραήλ και του Λιβάνου με αμερικανική μεσολάβηση, καθώς όπως ανακοίνωσε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται σήμερα στην Ουάσιγκτον, παρά το αρχικό χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής τους. Η διαδικασία εξελίσσεται σε ιδιαίτερα τεταμένο περιβάλλον, με παράλληλες συγκρούσεις, καταγγελίες για παραβιάσεις εκεχειρίας και αυξανόμενη πίεση γύρω από το στρατηγικό Στενό του Ορμούζ.

Σύμφωνα με εκπρόσωπο του αμερικανικού Στέιτ Ντιπάρτμεντ, οι επαφές ανάμεσα στο Ισραήλ και τον Λίβανο βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη, με τις δύο πλευρές να επιστρέφουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στις 09:00 τοπική ώρα Ουάσιγκτον (16:00 ώρα Ελλάδας).

Ο πέμπτος γύρος, που θεωρητικά θα ολοκληρωνόταν την Πέμπτη, παρατείνεται, με στόχο την περαιτέρω πρόοδο προς μια πιθανή συμφωνία υπό αμερικανική αιγίδα.

Καταγγελίες για παραβίαση της εκεχειρίας

Την ίδια ώρα, η Χεζμπολάχ κατήγγειλε νέα «κατάφωρη παραβίαση» της κατάπαυσης του πυρός, μετά από πλήγμα ισραηλινού drone στον Λίβανο που είχε ως αποτέλεσμα τουλάχιστον τρεις νεκρούς.

Το σιιτικό κίνημα, που πρόσκειται στο Ιράν, απορρίπτει τις διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ και επιμένει ότι παραμένει δεσμευμένο στην εκεχειρία, παρά τις συνεχιζόμενες επιθέσεις.

Ο ισραηλινός στρατός, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι στόχος ήταν μαχητές της Χεζμπολάχ.

 Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επανέλαβε για πολλοστή φορά χθες ότι ο στρατός του θα παραμείνει ανεπτυγμένος στο λιβανικό έδαφος «για όσο χρειαστεί».

Το Ορμούζ στο επίκεντρο της διπλωματικής κρίσης

Παράλληλα, έντονη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να προειδοποιούν ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία με το Ιράν δεν μπορεί να επιτευχθεί «με οποιοδήποτε τίμημα».

Η Ουάσιγκτον εκφράζει φόβους για «απόλυτο χάος» σε περίπτωση που η Τεχεράνη επιβάλει τέλη διέλευσης στη στρατηγική θαλάσσια οδό, από την οποία διέρχεται σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας ενεργειακής ροής.

«Αν αποδεχόμασταν πως κάποιος μπορεί να επιβάλλει πληρωμή για τη χρήση διεθνούς θαλάσσιας οδού επειδή βρίσκεται πλησίον του εδάφους του, αυτό θα εξαπλωνόταν σε όλο τον κόσμο σαν επιδημία», έκρινε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο.

Το Ομάν, στην άλλη όχθη του στενού, μοιάζει επίσης να διαφωνεί με την προσέγγιση της Τεχεράνης.

Το σουλτανάτο ανακοίνωσε ότι δεν προβλέπεται κανένα «τέλος διέλευσης» στις μελλοντικές διευθετήσεις για το στενό, αναφερόμενο εξάλλου στη διάνοιξη «προσωρινού θαλάσσιου διαδρόμου», που παρουσίασε ως πρωτοβουλία σε συντονισμό με τον ΟΗΕ.

Αλλά οι Φρουροί της Επανάστασης--ο ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας--απείλησαν να αντιδράσουν λαμβάνοντας τα «προσήκοντα μέτρα» αν διαπιστώσουν οποιαδήποτε απόπειρα διέλευσης δίχως την εκ των προτέρων δική τους έγκριση.

Πέρα από το Ορμούζ, οι χώρες του Κόλπου, που μπήκαν επανειλημμένα στο στόχαστρο της Τεχεράνης κατά τη διάρκεια του πολέμου, ανησυχούν για το πρόγραμμα κατασκευής βαλλιστικών πυραύλων και την υποστήριξη σε ένοπλες οργανώσεις στην περιοχή και θα ήθελαν να δουν τα ζητήματα αυτά να θίγονται στις αμερικανοϊρανικές διαπραγματεύσεις.

Για να υπάρξει «διαρκής ειρήνη και ασφάλεια στην περιφέρεια απαιτείται να αντιμετωπιστεί το σύνολο των ιρανικών απειλών», συμπεριλαμβανομένων αυτών των ζητημάτων, αναφέρει ανακοίνωση των επικεφαλής της διπλωματίας των μελών του ΣΣΚ. Δεν γίνεται ωστόσο καμιά αναφορά σε αυτά στο «μνημόνιο κατανόησης».

«Θέλουμε να διαβεβαιώσουμε ότι κανένα μέρος σε αυτή τη συμφωνία δεν μπορεί να βλάψει (...) την ασφάλεια, τη σταθερότητα ή την ευημερία οποιουδήποτε από τους εταίρους μας στην περιοχή του Κόλπου», επέμεινε ο Ρούμπιο.

Το ότι οι εχθροπραξίες έχουν ανασταλεί επέτρεψε να ξαναρχίσει η κίνηση στο στενό του Ορμούζ. Καταγράφτηκαν 70 διελεύσεις πλοίων από την πλατφόρμα Kpler, ρυθμός πάντως υποδιπλάσιος από ό,τι υπό κανονικές συνθήκες.

Μετά την επίθεση χθες Πέμπτη, οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν, ενώ είχαν υποχωρήσει σε προπολεμικά επίπεδα νωρίτερα.

Η καταρχήν συμφωνία άνοιξε τον δρόμο για τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων για εξήντα ημέρες ώστε να κλειστεί οριστική. Σύμφωνα με τον Μάρκο Ρούμπιο, η επόμενη συνάντηση αντιπροσωπειών των δυο πλευρών για τεχνικές συνομιλίες προγραμματίζεται να διεξαχθεί την Δευτέρα 29η ή την Τρίτη 30ή Ιουνίου στην Ελβετία.

Επίθεση σε πλοίο και κλιμάκωση στην περιοχή

Η ένταση ενισχύθηκε περαιτέρω μετά από επίθεση με άγνωστου τύπου βλήμα σε φορτηγό πλοίο στον Κόλπο του Ομάν, σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία ασφάλειας ναυσιπλοΐας UKMTO.

Το φορτηγό πλοίο, το οποίο δεν ήταν ενταγμένο στο σχέδιο αυτό, χτυπήθηκε στον Κόλπο του Ομάν, αφού είχε διασχίσει το στενό στρατηγικής σημασίας.

Το περιστατικό οδήγησε στην αναστολή σχεδίου απομάκρυνσης χιλιάδων ναυτικών από τον Κόλπο, όπου περίπου 600 πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα από την έναρξη του πολέμου.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, σε περιοδεία του στον Κόλπο, επιχείρησε να καθησυχάσει συμμάχους των ΗΠΑ, την ώρα που βρίσκονται σε εξέλιξη παράλληλες συνομιλίες στην Ελβετία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Η αμερικανική πλευρά επιμένει ότι επιδιώκει συμφωνία, αλλά όχι «με οποιοδήποτε τίμημα», με τον Ρούμπιο να προειδοποιεί ότι η επιβολή τελών σε διεθνή θαλάσσια οδό θα μπορούσε να οδηγήσει σε παγκόσμια αποσταθεροποίηση.

Την ίδια στιγμή, οι χώρες του Κόλπου ζητούν να τεθούν στο τραπέζι των συνομιλιών ζητήματα όπως το ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα και η στήριξη ένοπλων οργανώσεων στην περιοχή, υπογραμμίζοντας ότι μια συνολική συμφωνία πρέπει να καλύπτει το σύνολο των απειλών.

Ωστόσο, σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, τα ζητήματα αυτά δεν περιλαμβάνονται στο υφιστάμενο «μνημόνιο κατανόησης».

Στις ΗΠΑ, οι επικρίσεις πολλαπλασιάζονται για τις παραχωρήσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ--ο ρεπουμπλικάνος πιεζόταν να βάλει τέλος σε αυτόν τον ιδιαίτερα αντιδημοφιλή πόλεμο, μερικούς μήνες πριν από τις βουλευτικές εκλογές του μέσου της δεύτερης θητείας του.

Ο Λευκός Οίκος ζήτησε από το Κογκρέσο να εγκρίνει συμπληρωματικό προϋπολογισμό κάπου 88 δισεκατομμυρίων δολαρίων (77 δισεκ. ευρώ), το «μεγαλύτερο» μέρος του οποίου προορίζεται να καλύψει «επείγουσες ανάγκες» συνδεόμενες με τον πόλεμο εναντίον του Ιράν, πάνω απ’ όλα την «αποκατάσταση των αποθεμάτων πυρομαχικών».

Οι διαφωνίες για το άλλο ακανθώδες ζήτημα, αυτό του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας του Ιράν, παραμένουν άλυτες.

Η Τεχεράνη επιμένει πως είναι αναφαίρετο δικαίωμά της να έχει τέτοιο πρόγραμμα και διαψεύδει πάντα πως θέλει να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο, όπως ερίζουν η Δύση και το Ισραήλ.