Πώς η Σλοβακία κατάφερε να συγκεντρώσει τόσες αυτοκινητοβιομηχανίες - Κατασκευάζει σχεδόν ένα εκατομμύριο αυτοκίνητα ετησίως

Η Σλοβακία, η οποία φιλοξενεί 5,4 εκατομμύρια ανθρώπους, κατασκευάζει σχεδόν ένα εκατομμύριο αυτοκίνητα ετησίως. Αυτός ο αριθμός είναι μικρός σε σύγκριση με τους μεγαλύτερους παραγωγούς στον κόσμο, όπως η μεγαλύτερη, η Κίνα, η οποία κατασκευάζει ένα εντυπωσιακό ποσό 31 εκατομμυρίων αυτοκινήτων ετησίως. Ωστόσο, η Σλοβακία είναι ο νούμερο ένα παραγωγός σε κατά κεφαλήν βάση σε σχέση με το μέγεθος του πληθυσμού της, όπως αναφέρει το BBC.

Η Σλοβακία, επίσημα Δημοκρατία της Σλοβακίας, είναι δημοκρατία στην Κεντρική Ευρώπη. Η χώρα έχει σύνορα με την Τσεχία και την Αυστρία στα δυτικά, την Πολωνία βόρεια, την Ουκρανία στα ανατολικά και την Ουγγαρία στα νότια. Ο πληθυσμός της είναι 5.413.813 κάτοικοι, σύμφωνα με επίσημη εκτίμηση για το 2025. Πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της χώρας είναι η Μπρατισλάβα και δεύτερη μεγαλύτερη πόλη το Κόσιτσε στην ανατολική πλευρά της. Είναι μέλος της Ομάδα του Βίσεγκραντ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του ΝΑΤΟ, του Διεθνούς Οργανισμού Εμπορίου και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Το γιγάντιο εργοστάσιο της Kia στη Ζίλινα της Σλοβακίας μπορεί να παράγει 350.000 αυτοκίνητα ετησίως. Αυτό είναι το ευρωπαϊκό εργοστάσιο της κορεατικής αυτοκινητοβιομηχανίας Kia, λίγο έξω από την πόλη Ζίλινα στα βόρεια της Σλοβακίας. Αντιπροσωπεύει, σύμφωνα με την Kia, μία επένδυση ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Η Volkswagen παράγει, επίσης, αυτοκίνητα στη Σλοβακία. Το ίδιο κάνουν και η Stellantis και η Jaguar Land Rover. Η Volvo θα ανοίξει στη Σλοβακία ένα εργοστάσιο ηλεκτρικών αυτοκινήτων το 2027. Το τεράστιο σλοβακικό εργοστάσιο της Kia είναι η κύρια ευρωπαϊκή παραγωγική της βάσης στη Ζίλινα.

«Από παιδί, τα αυτοκίνητα είναι το πάθος μου», λέει ο 48χρονος εργάτης της γραμμής συναρμολόγησης Μαρσέλ Πούκον, ένας από τους 3.700 εργαζόμενους στο εργοστάσιο της Kia. «Τώρα είμαι μέλος της ομάδας και μπορώ να φτιάξω τα αυτοκίνητα, οπότε αυτή είναι μία δουλειά ονείρου», προσθέτει. Ο Μαρσέλ έζησε στη Βόρεια Ιρλανδία και την Αγγλία πριν επιστρέψει στην πατρίδα του, τη Σλοβακία, για να εργαστεί εδώ.

Στο τμήμα της γραμμής συναρμολόγησης που αφορά τη μόνωση της πόρτας, η 23χρονη Σιμόνα Κρνόβα μίλησε, επίσης, στον ανταποκριτή του BBC. Σπούδασε διοίκηση επιχειρήσεων πριν έρθει στο εργοστάσιο. Δεν είναι η δουλειά των ονείρων της, αλλά είπε ότι έχει και τα καλά της σημεία. «Η μισή οικογένειά μου εργάζεται εδώ, οπότε ήθελα να το δοκιμάσω. Μου αρέσουν οι άνθρωποι», σημείωσε. Όσο για τον μισθό της, κερδίζει 1.300 ευρώ το μήνα. «Καλό σε σύγκριση με άλλες εταιρείες», τόνισε συμπληρώνοντας ότι αργότερα αυτό το ποσό θα αυξηθεί. Η Κία λέει ότι ο μέσος μισθός στο εργοστάσιο της στη Σλοβακία είναι 2.400 ευρώ τον μήνα.

Αυτό είναι σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο μηνιαίο μισθό της χώρας σε ολόκληρη την οικονομία, ο οποίος, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, ήταν 1.403 ευρώ το 2023, όπως επισημαίνει το BBC. Αλλά, ταυτόχρονα, είναι σημαντικά χαμηλότερος από τον μέσο όρο σε ολόκληρη την ΕΕ, ο οποίος ανέρχεται σε 3.417 ευρώ.

Η Σιμόνα είπε πως είναι περήφανη για το γεγονός ότι η Σλοβακία κατασκευάζει τόσα πολλά αυτοκίνητα. «Μου αρέσει το γεγονός ότι χάρη σε αυτό η παραγωγή εδώ στηρίζει την κοινωνία μας», υπογράμμισε.

Σχεδόν όλοι όσοι εργάζονται στο εργοστάσιο της Kia είναι Σλοβάκοι. Η κορεατική παρουσία αποτελείται από μερικές δεκάδες ανώτερα στελέχη που ζουν σε μία περιφραγμένη κοινότητα, την οποία έχτισαν ειδικά στις παρυφές ενός χωριού, λίγα χιλιόμετρα μακριά, σύμφωνα με το BBC.

Όταν η Σλοβακία ήταν μέρος της Τσεχοσλοβακικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας, τα αυτοκίνητα που κατασκεύαζε ήταν, για τα δυτικά πρότυπα, κακής ποιότητας, θορυβώδη, με υψηλή κατανάλωση καυσίμου και αργά. Αλλά μετά τη Βελούδινη Επανάσταση του 1989, η Volkswagen άρχισε να επενδύει στην τσεχοσλοβακική αυτοκινητοβιομηχανία Skoda το 1991. Μέχρι το 2000 κατείχε ολόκληρη την εταιρεία. Η Volkwagen κατασκευάζει μοντέλα VW και Skoda στη Σλοβακία.

Άλλοι ξένοι κατασκευαστές αυτοκινήτων άρχισαν, επίσης, να επενδύουν στα νέα έθνη της Τσεχικής Δημοκρατίας και της Σλοβακίας, τα δύο μέρη της πρώην Τσεχοσλοβακίας μετά τον διαχωρισμό της το 1993, όπως αναφέρει το BBC.

Ο ειδικός στην αυτοκινητοβιομηχανία Πίτερ Πρόκοπ, λέει ότι τότε το κόστος εργασίας στη Σλοβακία ήταν το 20% αυτού στη Γερμανία. Επικεφαλής της Give Management Consulting, μίας επιχείρησης με έδρα το Μόναχο που συμβουλεύει πελάτες στον αυτοκινητοβιομηχανικό τομέα, ο Πρόκοπ προσθέτει ότι η Σλοβακία εξακολουθεί να έχει σημαντικό πλεονέκτημα κόστους. «Από τη μία πλευρά, εξακολουθεί να έχει χαμηλότερους μισθούς. Θα έλεγα ότι το 60% των μισθών στη Δύση είναι το ίδιο. Αλλά έχετε επίσης υψηλή παραγωγικότητα. Οπότε είναι σίγουρα ανταγωνιστικό», σημειώνει.

Η μεγαλύτερη αγορά για τα αυτοκίνητα που παράγουν στο εργοστάσιο είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου η Kia είναι πλέον η τέταρτη μάρκα με τις καλύτερες πωλήσεις μετά την VW, την BMW και τη Ford, σύμφωνα με το BBC.

Η Ισπανία, η Ιταλία και η Γερμανία είναι οι επόμενες μεγαλύτερες αγορές στην Ευρώπη για τα αυτοκίνητα Kia.

Ο απερχόμενος διευθύνων σύμβουλος της Kia Europe, Μαρκ Χέντριχ, τονίζει ότι η αυτοκινητοβιομηχανία της Σλοβακίας επωφελείται, επίσης, από την κεντρική τοποθεσία της χώρας: «Η Σλοβακία βρίσκεται πραγματικά στην καρδιά της Ευρώπης, με αρκετά καλές συνδέσεις με τις μεγάλες αγορές».

Το υψηλό ποσοστό παραγωγής ενέργειας χαμηλών εκπομπών άνθρακα στη Σλοβακία, από την υδροηλεκτρική έως την πυρηνική ενέργεια, και η αυξανόμενη χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, σημαίνει, επίσης, ότι τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα της χώρας είναι επιλέξιμα για μεγαλύτερα επίπεδα κρατικών εκπτώσεων όταν τα αγοράζουν οι πελάτες, όπως η επιχορήγηση ηλεκτρικών αυτοκινήτων του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ένα άλλο σημαντικό πλεονέκτημα της Σλοβακίας είναι το πυκνό δίκτυο προμηθευτών της αυτοκινητοβιομηχανίας. Περίπου 360 εταιρείες εργάζονται για την αυτοκινητοβιομηχανία. «Η βάση προμηθευτών είναι τεράστια», λέει ο Χέντριχ, και συμπληρώνει πως «αυτό είναι κρίσιμο».

Η Kia δεν ήθελε να επεκταθεί σε λεπτομέρειες σχετικά με τα κίνητρα που έλαβε από τη σλοβακική κυβέρνηση για να ξεκινήσει την παραγωγή στη χώρα το 2006, όπως επίσημαίνει το BBC. Ωστόσο, ο Χέντριχ δήλωσε ότι έλαβε φορολογική πίστωση ύψους 29 εκατομμυρίων ευρώ για τον μετασχηματισμό των σλοβακικών γραμμών παραγωγής της για τα νέα ηλεκτρικά οχήματα, το συνολικό κόστος των οποίων ανήλθε σε 108 εκατομμύρια ευρώ.

Η σλοβακική κυβέρνηση προσφέρει αυτά τα κίνητρα στις αυτοκινητοβιομηχανίες επειδή τα οφέλη για τη χώρα είναι τεράστια.

«Υπήρξε μία τεράστια μείωση της ανεργίας και μία σημαντική αύξηση της οικονομικής ισχύος της περιοχής Ζίλινα χάρη στην Κία», επισημαίνει ο δήμαρχος της πόλης, Πίτερ Φιαμπάνε. «Σήμερα, περισσότεροι από 20.000 άνθρωποι απασχολούνται άμεσα στην Kia και σε άλλες εταιρείες που συνδέονται με την Kia μέσω της παραγωγής», προσθέτει.

Ο Χέντριχ υπογραμμίζει, επίσης, την ποιότητα των διαθέσιμων εργαζομένων στη Σλοβακία. Στην Τεχνική Σχολή της Ζίλινα, 100 μαθητές παρακολουθούν ένα «διπλό πρόγραμμα» που χρηματοδοτείται από την Kia, στο οποίο εναλλάσσονται μεταξύ σπουδών και εργασίας στο εργοστάσιο.

Στο ξεχωριστό Πανεπιστήμιο της Ζίλινα, περίπου 400 απόφοιτοί της βρίσκουν θέσεις εργασίας που σχετίζονται με την αυτοκινητοβιομηχανία κάθε χρόνο, όπως αναφέρει το BBC.

Ενώ η Σλοβακία πρωτοστατεί, και άλλες χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ έχουν δει δυτικές και ασιατικές αυτοκινητοβιομηχανίες να ιδρύουν εργοστάσια. Στην Τσεχική Δημοκρατία υπάρχουν οι Hyundai, Toyota και VW, ενώ στην Πολωνία οι Toyota, Stellantis και VW.

Εν τω μεταξύ, οι Audi, Mercedes-Benz και Suzuki έχουν εγκαταστάσεις στην Ουγγαρία, οι Ford και Renault στη Ρουμανία και η Ford στη Σερβία. Όλες προσελκύονται από τους χαμηλούς μισθούς, την παράδοση στη βιομηχανία και τους μορφωμένους εργαζόμενους.