Οι Τσάκωνες: Eτυμολογία του ονόματός τους, ιστορία, γλώσσα

tsak-0

Πού βρίσκεται η Τσακωνιά -  Από πού προέρχεται το όνομα Τσάκωνες - Η ιστορία των Τσακώνων και η τσακώνικη διάλεκτος

Κάθε τόπος σ’ αυτή τη χώρα, την Ελλάδα, έχει τη δική του ιστορία, τις δικές του χάρες και ομορφιές, τις δικές του παραδόσεις.

Μια από τις περιοχές της χώρας μας με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, είναι η Τσακωνιά. Το πιο εντυπωσιακό είναι όμως, κατά την άποψη μας, ότι δεκάδες σπουδαίοι επιστήμονες ασχολήθηκαν με τους Τσάκωνες και την ιστορία τους.

Με τους Τσάκωνες θα ασχοληθούμε σήμερα κι εμείς.

Η Τσακωνιά – Γεωγραφικά στοιχεία

Η περιοχή της Τσακωνιάς, βρίσκεται στην Πελοπόννησο.

Τα σημερινά της όμως όρια, δεν ταυτίζονται με τα παλαιότερα.

Σήμερα Τσακωνιά ονομάζεται το νοτιοανατολικό τμήμα της Κυνουρίας, του νομού Αρκαδίας.

tsak-prastos
Πραστός
Εκτείνεται από τις ανατολικές υπώρειες του Πάρνωνα μέχρι τον Αργολικό Κόλπο σε μήκος 30-40 χιλιομέτρων και πλάτος 20-25 χιλιομέτρων. Πρόκειται για περιοχή, στο μεγαλύτερο μέρος της, ορεινή, απρόσιτη και δασοσκέπαστη. Ένα μικρό κομμάτι της Τσακωνιάς αποτελείται από τις μικρές πεδιάδες του Αγίου Ανδρέα, του Τυρού και την εύφορη πεδιάδα του Λεωνιδίου.

Το Λεωνίδιο, κωμόπολη με 3.826 κατοίκους (απογραφή 2011), είναι το κέντρο της Τσακωνιάς σήμερα. Άλλοι οικισμοί της Τσακωνιάς, είναι ο Πραστός, η Σίταινα, η Καστάνιτσα (οι ιστορικότεροι οικισμοί της Τσακωνιάς), ο Τυρός, τα Σαπουνακέικα, η Σαμπατική, το Λιβάδι, η Βασκίνα, η Πραματευτή, ο Άγιος Ανδρέας, ο Άγιος Παντελεήμεων κ.α.

Πολλοί ερευνητές, δέχονται ότι η έκταση της Τσακωνιάς παλαιότερα ήταν πολύ μεγαλύτερη και ότι εκτεινόταν από το Ναύπλιο ως τα Βάτικα και τη Μονεμβασία, ως δηλαδή το ακρωτήριο του Μαλέα. Σε επιστολή του Gerlach προς τον Crusius (Μάρτιος 1578), γίνεται λόγος για 14 χωριά «inter Naupliam et Monembasiam”, οι κάτοικοι των οποίων μιλούσαν μια ξεχωριστή διάλεκτο. Δύο αιώνες αργότερα, ο Villoison, αφού κι αυτός ορίζει τη θέση της Τσακωνιάς μεταξύ Ναυπλίου και Μονεμβασιάς, γράφει ότι κατοικείται από τους Tzacones, τους οποίους συσχετίζει με τους αρχαίους Λάκωνες.

Εμφάνιση των λέξεων Τσάκωνες και Τσακωνιά

Την πρώτη μνεία του ονόματος Τσάκωνες, στον τύπο Τζέκωνες, δίνει ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Πορφυρογέννητος (10ος αι.)

«Εάν δε παντελώς εξαπορώσιν και ου δύνανται ουδέ μετά διδομένων αυτοίς συνδοτών την ίδιαν στρατείαν εξυπηρετείν, τότε αδορεύονται και δίδονται εις τα κάστρα».

Σχεδόν όλοι, ταυτίζουν τους «τζέκωνες» του Πορφυρογέννητου με τους Τσάκωνες. Υπάρχουν όμως και εξαιρέσεις.

Ο Χαράλαμπος Συμεωνίδης, θεωρεί ότι «τζέκωνες», ήταν οι φύλακες των κάστρων (καστροφύλακες), τα οποία χτίζονταν σε ορεινούς και απόκρημνους τόπους:

«…επεί εν οχυροίς τόποις και δυσβάτοις σχεδόν τα πλείστα ημών ίδρυται κάστρα».
(Νικηφόρος, «Περί Παραδρομής Πολέμου»).

tsak-glossa
Ο Φ. Κουκουλές, θεωρεί τους τζέκωνες ως φύλακες των τσακωνιών, ο Κ. Σάθας δέχεται τους Τσάκωνες της Κυνουρίας ως σώμα στρατιωτικό, ανεξάρτητο από τους Λάκωνες. Τέλος και ο Ν. Βέης, εκφράζει αμφιβολίες για το αν οι Τσάκωνες ταυτίζονται με τους τζέκωνες.

«Το όνομα Τζάκωνες», γράφει ο Χ.Π. Συμεωνίδης, «ως εθνικό εμφανίζεται μόνον κατά τα τέλη του 13ου και τις αρχές του 14ου αιώνα στον Παχυμέρη και τον Γρηγορά και παράλληλα με την εμφάνιση του ονόματος Τζακωνία που απαντά για πρώτη φορά στο Χρονικό του Μορέως, δηλαδή τον 13ο και τον 14ο αιώνα».

Έτσι, ο Παχυμέρης (1242-1310), σημειώνει:

«…άλλοι τε πλείστοι εκ των Λακώνων, ους και Τζάκωνας παραφθείροντες έλεγον…».

Τον 14 αιώνα, ο Νικηφόρος Γρηγοράς εξηγεί με τον ίδιο τρόπο το όνομα Τσάκωνες:

«…Λάκωνες άρτι προσελθέντες εκ Πελοποννήσου τω βασιλεί (Μιχαήλ Η’), ους (=τους οποίους) η κοινή παραφθείρασα γλώσσα Τζάκωνας μετωνόμασεν».

«Εκβαρβάρωση» του αρχαίου ονόματος Λάκωνες, θεωρεί το Τσάκωνες και ο συγγραφέας του νεκρικού διαλόγου «Επιστροφή Μάζαρι εν Άιδου», που χρονολογείται από τα μέσα του 15ου αιώνα: «…δέδοικα ίνα μη βαρβαρωθώ και αυτός ώσπερ άμα βεβαρβάρωνται γε οι Λάκωνες, και νυν κέκληνται Τζάκωνες».

Σε επιστολή μητροπολίτη της Μονεμβασίας σε Πατριάρχη (στην εποχή των Παλαιολόγων), διαβάζουμε:

«…σώζοντες έτι το παλαιόν εκείνο των Λακώνων όνομα, Τζάκωνας αντί Λακώνων εαυτούς υποβαρβαρίζοντες λέγουσι».

Στην παραλλαγή Κουτλουμουσίου του Χρονικού της Μονεμβασίας, αναφέρεται ότι οι Τσάκωνες μετοίκησαν στην Τσακωνιά που πήρε το όνομά της «δια το και αυτούς τους Λάκωνας Τζάκωνας μετονομασθήναι».

Τέλος, η ιταλική και η αραγονική διασκευή του Χρονικού του Μορέως, χρησιμοποιούν αντίστοιχα τα ονόματα Lacedemonia και Laconia για να δηλώσουν την Τσακωνιά.

Η ιστορία των Τσακώνων

Όπως είδαμε στο άρθρο της 5/1/2019 για τους Εζερίτες και τους Μηλιγγούς, τους Σλάβους της Πελοποννήσου, αυτοί είχαν εξεγερθεί πολλές φορές κατά των Βυζαντινών.

Μία από τις μεγαλύτερες, πιθανότατα και η τελευταία, ήταν η εξέγερση που έγινε στα χρόνια της συμβασιλείας του Θεόφιλου και του γιου του Μιχαήλ (842-847).

Οι Λάκωνες, που είχαν πικρές εμπειρίες από προηγούμενες εξεγέρσεις και μην γνωρίζοντας τι θα συμβεί, εγκατέλειψαν τις περιοχές που βρίσκονταν κοντά στους εξεγερμένους Σλάβους για να εγκατασταθούν σε ασφαλέστερες.

Για τις μετοικήσεις των Λακώνων, μας δίνει πληροφορίες το «Περί Κτίσεως της Μονεμβασίας Χρονικόν». Αυτό σώζεται σε τέσσερις παραλλαγές. Το πρώτο, είναι χειρόγραφο το «χειρόγραφο του Τορίνο», που ανακάλυψε το 1749 ο J. Pasini με τους συνεργάτες του και το χρησιμοποίησε ο Φαλμεράιερ για να εξαντλήσει το ανθελληνικό του μένος. Το 1884, ο ιστορικός και πολιτικός Σπυρίδων Λάμπρος, δημοσίευσε άλλες παραλλαγές του «Χρονικού» που προέρχονταν από τις Μονές Ιβήρων και Κουτλουμουσίου, ενώ το 1912 εξέδωσε και άλλη παραλλαγή του «Χρονικού» που βρέθηκε στους κώδικες του Ελληνικού η Γρηγοριανού κολεγίου της Ρώμης (Collegio Greco).

Ο κώδικας αυτός που ονομάστηκε Ρωμαϊκός, περιέχει μόνο τα της Επισκοπής Λακεδαιμονίας.

Διαβάζουμε λοιπόν στο «Χρονικόν της Μονεμβασίας» (το οποίο κατά τον Σ. Κυριακίδη γράφτηκε τον 9ο ή τον 10ο αιώνα), τα εξής:

«Τίτε δη οι Λάκωνες το πατρώον έδαφος καταλιπόντες, οι μεν εν τη νήσω Σικελία εξέπλευσαν, οι και εις έτι εισίν εν αυτή εν τόπω καλουμένω Δέμενα και Δεμενίται αντί Λακεδαιμονιτών κατονομαζόμενοι και την ίδιαν των Λακώνων διάλεκτον διασώζοντες. Οι δε δύσβατον τόπον παρά τον της θαλάσσης αιγιαλόν ευρόντες και πόλιν οχυράν οικοδομήσαντες και Μονεμβασίαν ταύτην ονομάσαντες δια το μίαν έχειν των εν αυτώ εισπορευομένων την είσοδον, εν αυτή τη τόλει κατώκησαν μετά του ιδίου αυτών επισκόπου. Οι δε των στρεμμάτων νομείς και αγροικικοί κατωκίσθησαν εν ταις παρακειμένοις εκείσε τραχινοίς τόποις, οι και επ’ εσχάτων Τσακωνίαι επωνομάσθησαν (δια το και αυτούς τους Λάκωνας Τσάκωνας μετονομασθήναι...».
(Σπύρου Παγουλάτου, «Οι Τσάκωνες και το Περί Κτίσεως της Μονεμβασίας Χρονικόν», Εν Αθήναις 1947).

Σύμφωνα με τις ιστορικές μαρτυρίες, οι Λάκωνες πιέζονταν κυρίως από τους Σλάβους Μηλιγγούς, όπως είδαμε σε προηγούμενο άρθρο και αυτό τους ανάγκασε να εγκατασταθούν αλλού.

Το «Χρονικόν της Μονεμβασίας», όπως αναφέραμε, έδωσε επιχειρήματα στον Φαλμεράιερ να προβάλλει την γνωστή θεωρία του ότι οι νεότεροι Έλληνες έχουν σλαβική καταγωγή.

tsak-kastro-gerakiou
Κάστρο Γερακιού
Εξαίρεση θεωρούσε τους Τσάκωνες, που πίστευε ότι η διάλεκτός τους έδειχνε την καταγωγή τους από τους αρχαίους Σπαρτιάτες ή τους Δωριείς. Δύο Γερμανοί εθνολόγοι, ο Ζιγκάιζεν και ο Μίκλοσιτς, ήταν από τους πρώτους που αντέκρουσαν τις θεωρίες του Φαλμεράιερ και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι νεότεροι Έλληνες είναι απόγονοι των αρχαίων, παρά τις επιδρομές βαρβάρων στη χώρα μας, Επιμιξίες υπήρξαν, όμως οι ξένοι λαοί που επέδραμαν στην Ελλάδα, αφομοιώθηκαν.

Παραδόξως όμως και αντίθετα προς τον Φαλμεράιερ, ο Ζιγκάιζεν και ο Μίκλοσιτς, ισχυρίστηκαν ότι ίσως μόνο οι Τσάκωνες δεν κατάγονται από τους αρχαίους Έλληνες αλλά από Σλάβους, γιατί το διαλεκτικό τους ιδίωμα δεν είναι ίδιο με εκείνο των υπόλοιπων Ελλήνων, αλλά μοιάζει περισσότερο με το σλαβικό και αποτελείται από σλαβικές και άλλες «βαρβαρικές» λέξεις!

Το θέμα ξεκαθάρισε ο Μιχαήλ Δέφνερ, ο οποίος πήγε πολλές φορές στο Λεωνίδιο και τα άλλα μέρη της Τσακωνιάς μεταξύ 1870 και 1880 και απέδειξε ότι οι Τσάκωνες είναι αμιγείς Έλληνες και μάλιστα απόγονοι των αρχαίων Λακώνων.

Όσο για την Τσακωνική διάλεκτο, αυτή συγγενεύει σε μεγάλο βαθμό με την Ιωνική, τη Δωρική και άλλες αρχαίες ελληνικές διαλέκτους.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η άποψη του Αθανάσιου Ψαλλίδα (1760-1833): «Οι Τσάκωνες είναι Λάκωνες και εδώ κατοικούσαν οι παλαιοί ελευθερολάκωνες».

Την άποψη ότι οι Τσάκωνες προέρχονται από τους ελευθερολάκωνες (ονομασία που δόθηκε κατά την περίοδο της ρωμαιοκρατίας στους πολίτες που κατοικούσαν στις παράλιες πόλεις της Λακωνίας, οι οποίες διατήρησαν σχετική αυτονομία και σχημάτισαν δική τους ομοσπονδία, το Κοινό των Ελευθερολακώνων), δέχεται και ο Δημήτρης Χούπης στο βιβλίο του «Τσακώνων Άπαντα».

Επανερχόμαστε όμως στην ιστορία των Τσακώνων

Σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο τον Πορφυρογέννητο, ο εκχριστιανισμός τους έγινε επί Βασιλείου Α’, του ιδρυτή της μακεδονικής δυναστείας, μεταξύ 880 και 888.

Οι Φράγκοι, που κατέλαβαν το μεγαλύτερο τμήμα του Μοριά (1205-1209), έχτισαν κάστρο στις αρχαίες Γερόθρες το οποίο ονόμασαν Γεράκι, για να επιβλέπουν την «Παλαιότερη Μεσαιωνική Τσακωνιά».

Τα στοιχεία που μας δίνει το «Χρονικόν του Μορεώς» γι’ αυτή την εποχή είναι πολύτιμα.

Οι Τσάκωνες, ήταν ατίθασος λαός. Επαναστάτησαν δύο φορές εναντίον των Φράγκων. Μετά από μία σύντομη περίοδο ελευθερίας της Λακωνίας, οι Φράγκοι, ξεκινώντας από το Χλεμούτσι της Ανδραβίδας, επιτέθηκαν πάλι στην περιοχή:

Στα Βάτικα, το Έλος, τη Μονοβασία (Μονεμβασία), τον Δραγάλινο κι όλη την Τσακωνία εκούρσεψαν κι αφάνισαν κι ερήμωσαν τους τόπους, κατά το «Χρονικόν του Μορέως».

Ένα μεγάλο μέρος των Τσακώνων, για ν’ αποφύγει τις βαρβαρότητες των Φράγκων, έφυγε ανατολικά και κρύφτηκε στα μεγάλα δάση του Πάρνωνα. Άλλοι, κρύφτηκαν στα έλη του Ευρώτα και αργότερα επέστρεψαν στον τόπο που κατοικούσαν.

Σε χρυσόβουλο του 1293, γίνεται αναφορά σε δύο κώμες. Στην Κωνστάντζα (Καστάνιτσα), χτισμένη υψόμετρο 840 μέτρων επί του Κυνουριακού Πάρνωνα και την Ζήτζινα (Τζίντζινα, σήμερα Πολύδροσο).

tsak-kastanitsa
Καστάνιτσα
Οι Λάκωνες που εγκαταστάθηκαν στο ανατολικό τμήμα της Λακωνίας, ίδρυσαν δύο οικισμούς: τον Πενταλώνα, σε υψόμετρο 900 μέτρων και τον Μπεζενίκο σε υψόμετρο 1100 μέτρων.

Ο Γεώργιος Φραντζής, κάνει αναφορά σε δύο ακόμα οικισμούς της Τσακωνιάς: τον Πραστό, με το όνομα «Προάστειον» και τη Σίταινα, με το όνομα «Σίτανας».

Ορισμένοι Τσάκωνες, εγκαταστάθηκαν στην Προποντίδα.

Αυτό έγινε λόγω της ανάγκης των αυτοκρατόρων της Νίκαιας και του Βυζαντίου να έχουν καλούς στρατιώτες και ναυτικούς και να σταθεροποιήσουν τη Βυζαντινή αυτοκρατορία.

Ο Φαίδων Κουκουλές, το 1924 ανακοίνωσε ότι δυτικά της Κυζικηνής χερσονήσου, στη μικρασιατική ακτή, υπήρχε μέχρι εκείνη την εποχή οικισμός που ονομαζόταν Βάτικα ή Μουσάτσα, οι κάτοικοι του οποίου μιλούσαν την τσακωνική διάλεκτο, ενώ ανατολικότερα, κοντά στην Απολλωνιάδα λίμνη, στα Πιστικοχώρια, κατοικούσαν Τσάκωνες.

Ο Θανάσης Κωστάκης, επιβεβαιώνει την ύπαρξη του χωριού Βάτ(ι)κα στη Μ. Ασία, με περισσότερες από 150 ελληνικές οικογένειες και αποκαλύπτει ότι υπήρχε, μισή ώρα από τα Βατ(ι)κα, κι ένα άλλο τσακώνικο χωριό, το Χαβουτσί.

Το 1922, με τη μικρασιατική καταστροφή, οι κάτοικοι αυτών των χωριών ήρθαν στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκαν σε διάφορα μέρη.

Αναφορά στην Τσακωνιά, κάνει και ο Τούρκος περιηγητής Elviya Tchelebi (17ος αι.)

Για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, η περιοχή της Τσακωνιάς πέρασε σε ενετικά χέρια (ως το 1715, οπότε καταλήφθηκε από τους Τούρκους). Από το τέλος του 17ου αιώνα, πολλοί Τσάκωνες μεταναστεύουν στην Κωνσταντινούπολη, τη Σμύρνη, τη Ρωσία, τη Δυτική Ευρώπη, την Αίγυπτο κλπ. πλουτίζοντας.

Ο Πραστός, ήταν το «κέντρο» της (νεότερης) Τσακωνιάς και συγκέντρωνε όλο τον πλούτο της περιοχής.

Οι Τσάκωνες διακρίθηκαν ιδιαίτερα στα χρόνια της Επανάστασης του 1821. Ο Ιμπραήμ, επέδραμε στην Τσακωνιά. Προκάλεσε μεγάλες καταστροφές (είναι χαρακτηριστικό ότι οι άνδρες του έκαψαν τα 1200 σπίτια του Πραστού που είχε εγκαταλειφθεί), είχε όμως και μεγάλες απώλειες.

Μετά την Επανάσταση, το Λεωνίδιο, που οφείλει το όνομά του στον Άγιο Λεωνίδη, απορρόφησε εκτός από το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού του Πραστού, όλους τους εύπορους, τους λόγιους και όσους ασχολούνταν με την πολιτική.

Η προέλευση των λέξεων Τσάκωνες και Τσακωνιά

Για τις λέξεις Τσάκωνες και Τσακωνιά, έχουν διατυπωθεί περισσότερες από 20 ερμηνείες. Μέχρι σήμερα όμως, το πρόβλημα της ετυμολογίας των λέξεων αυτών παραμένει.
Ο Αδαμάντιος Κοραής, θεωρούσε ότι οι Τσάκωνες είναι απόγονοι των Καυκώνων, πανάρχαιου λαού της Ηλείας, κάτι που και ο ίδιος αργότερα αναίρεσε.

Ετυμολογώντας για δεύτερη φορά το όνομα Τσάκωνες, υπέθεσε ότι έχουμε να κάνουμε με τους Σάκωνες ή Σάκους, τους κατοίκους δηλαδή της λακαιδεμονικής πόλης Σάκος, που αναφέρει ο Στέφανος Βυζάντιος.

tsak-endymasies-1
Ο Γερμανός P. Kassel, στηριζόμενος σε χωρίο του Κανανού Λάσκαρη (15ος αι.), γράφει ότι οι Τσάκωνες είναι απόγονοι σαξονικής φυλής. Τσάκωνες= Sacones ή Saxones (!). Ο Κανανός Λάσκαρης, μας πληροφορεί ότι οι Ζυγιώτες της Πελοποννήσου μιλούν τη γλώσσα που ακούγεται και σε πολλά χωριά στην περιοχή της πόλης Lubeck στη Βόρεια Γερμανία. Ο Kassel αλλά και ο Σάθας, υποστήριξαν ότι γερμανικές φυλές εγκαταστάθηκαν στην Πελοπόννησο κατά τους μέσους χρόνους.

Δεν αποκλείεται Γερμανοί μισθοφόροι να εγκαταστάθηκαν στην Πελοπόννησο τον 15ο αιώνα, αλλά ο λαός της Βόρειας Γερμανίας που αναφέρει ο Κανανός, ήταν σλαβικής καταγωγής, όπως Σλάβοι ήταν και οι Ζυγιώτες, απομεινάρια των Μηλιγγών.

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, ετυμολογεί τη λέξη Τσάκωνες από το μεσν. ουσ. «τζάκα»= ενέδρα και την Τσακωνία από το *Ζακονία.

Την ίδια περίπου άποψη είχε διατυπώσει και ο Bursian: Τζάκωνες<μεσν. Τζάκος (=κρικωτός θώρακας).

Ο σλαβιστής Kopitar, θεωρεί ότι οι Τσάκωνες ήταν Σλάβοι και ότι Τσάκωνες <σλαβ. zakon (=νόμος) (πβ. νεοελ. Ζακόνι= έθιμο, συνήθεια).

Σλάβους θεωρούν τους Τσάκωνες και οι Hopf, Heilmeier, Kriegk, Hertzberg κ.ά. ενώ άλλοι, όπως οι Schafarik, Gregorovic και Philippson, δέχονται ότι είναι απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων, που όμως αναμείχθηκαν με Σλάβους κατά τους μέσους χρόνους.

Ο Philippson γράφει ότι Τσάκωνες<σλαβ. *Tchakoni, ενώ απογόνους σλαβικού φύλου τους θεωρεί και ο Manojlovic. Ο Jirecek θεωρεί ότι Τσάκωνες <παλαιοβουλγαρικό cakon.

Ερχόμαστε σε πιο πιθανές ερμηνείες.

Ο Ducange, γράφει ότι Τσάκωνες <*Διάκονες, Διακόνοι. Την ίδια άποψη, έχει και ο αείμνηστος Δικαίος Βαγιακάνος, τονίζοντας ότι διακονία= υπηρεσία.

Ο Ross, γράφει ότι Τσάκωνες <*Δάκωνες< Λάκωνες.

tsak-Michael_Deffner
Michael Deffner
Ο Defner γράφει, ότι η λέξη Τσάκωνες προήλθε από τη λέξη Λάκωνες ως εξής: τ(ου)ς Λάκωνες –τ- *Άκωνες (το λ στην τσακωνική αποβάλλεται μπροστά από τα φωνήεντα α, ο και ου) –Τσάκωνες.

Αργότερα (1931), ο Defner ανασκεύασε κάπως τη θεωρία του και υποστήριξε ότι: τ(ου)ς Λάκωνες - *Τσλάκωνες-Τσάκωνες.

Γενικότερα, οι περισσότεροι επιστήμονες δέχονται ότι η λ. Τσάκωνες προέρχεται από παραφθορά της λέξης Λάκωνες.

Ο Deville υποστήριξε πρώτος ότι η Τσακωνία <Τραχωνία (ορεινή, τραχιά περιοχή). Την άποψη αυτή ενστερνίζεται και ο Χαράλαμπος Συμεωνίδης. Θυμηθείτε ότι Τράχωνες είναι παλαιότερη ονομασία του Δήμου Αλίμου Αττικής που χρησιμοποιείται και σήμερα. Βέβαια, είναι δυσερμήνευτη η μετατροπή του τρ- σε τσ-.

Τέλος, υπάρχει η άποψη ότι Τσάκωνες <*έξω Λάκωνες, όπου έξω Λάκωνες =οι Λάκωνες της υπαίθρου ή οι «έξω από την Εκκλησία, οι ειδωλολάτρες Λάκωνες» καθώς οι Τσάκωνες άργησαν να εκχριστιανιστούν.

Για τους Τσάκωνες έχουμε πολλά στοιχεία ακόμα και αν χρειαστεί θα επανέλθουμε.

tsak-scan-1
tsak-scan-2
tsak-scan-3


Πηγές: Χαράλαμπος Π. Συμεωνίδης, «ΟΙ ΤΣΑΚΩΝΕΣ ΚΑΙ Η ΤΣΑΚΩΝΙΑ», Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών, Θεσσαλονίκη, 1972.
Δημήτρης Γ. Χούπης, «ΤΣΑΚΩΝΩΝ ΑΠΑΝΤΑ», Εκδόσεις Επικαιρότητα, Αθήνα, 2006.
Από το βιβλίο αυτό προέρχονται και οι χάρτες που παραθέτουμε.
Μιχαήλ Αντ. Λέκος, «ΠΕΡΙ ΤΣΑΚΩΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΣΑΚΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΚΤΟΥ», ΑΘΗΝΑΙ 1920, Βιβλιοπωλείο Νότη Καραβία, 2010.

Για την διάλεκτο των Τσακώνων, έχει εκδοθεί από την Ακαδημία Αθηνών, το μνημειώδες τρίτομο "Λεξικό της Τσακώνικης Διαλέκτου", του Θανάση Π. Κωστάκη.

ΣΧΟΛΙΑ (12)

Ένας λάθος όρος

Είναι το "ανθέλληνας".Ο πιο σωστός θα ήταν "αντινεοέλληνας".Όλοι όσοι υποστήριξαν την μη φυλετική καθαρότητα των νεοελλήνων ήταν λάτρεις των αρχαίων ελλήνων και του πολιτισμού τους. Πάρα πολύ σωστά επισημαίνει πιο κάτω ένας σχολιαστής ότι τα σύνορα όπως τα ξέρουμε υπάρχουν τα τελευταία εκατό χρόνια. Επίσης δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η νεοελληνική που μιλάμε εμείς σήμερα την μοντάρανε πάνω στην αρχαία ελληνική οι διαφωτιστές και οι βαυαροί μετά το 1830. Εκτός των χιλιοειπωμενων πάντως περί ανάμειξης των νεοελλήνων της ηπειρωτικής Ελλάδα με τους σλάβους, προσωπικά με μεγάλη μου έκπληξη ανακάλυψα ότι η ελληνική δημοτική μουσική συμπίπτει απόλυτα με την αλβανική. Οπότε αυτό τι σημαίνει;Ότι κλέβουμε την πολιτιστική κληρονομιά των αλβανών, ότι αυτοί κλέβουν την δική μας ή ότι είμαστε ίδιοι;

ΓΙΩΡΓΗΣ

Οι βορειες περιοχες, δηθεν κοιτιδες των κατελθοντων στο Βυζαντιο,βαρβαρων, ηταν εντελως αδυνατο να διαθρεψουν εκατομμυρια λαου, ικανα να αλλοιωσουν τους πυκνους ελληνικους πληθυσμους της ελληνικης-βυζαντινης αυτοκρατοριας...Δεν υπαρχουν ευρηματα πολιτισμου, στις αχανεις βορειες μη καλλιεργουμενες τοτε εκτασεις και οσα βρισκονται ειναι,μ ο ν ο ε λ λ η ν ι κ α, μεχρι τη Μαριουπολη της Κριμμαιας και πιο βορεια ακομη! Στις επιμειξιες, τα εκατομμυρια(Ελληνες) αφομοιωσαν τις χιλιαδες(βαρβαρους) και οχι το αντιθετο. Οι Ελληνες του Βυζαντιου τους φιλοξενησαν απο ανθρωπισμο, τους βαπτισαν κυρολεκτικα και μεταφορικα στον πολιτισμο και την Ορθοδοξια και τους εμαθαν να γραφουν το ονομα τους! Ο πολιτισμος τους, τεχνικος και πνευματικος, ειναι απομιμηση του ελληνικου.Οι ιδιοι λαοι και για τους ιδιους λογους κατηλθαν και στην Κινα,Ινδια,Μ.Ανατολη κ.ά πολυανθρωπες περιοχες, αλλα η Αναγεννηση και στη συνεχεια, εκρηξη των επιστημων και ανακαλυψεων,προεκυψε μ ο ν ο απο τους Λαους που ειχαν επικοινωνια με τον ελληνικο του Βυζαντιου.! Τον ελληνικο πολιτισμο που φερει και σημερα τη σφραγιδα της παγκοσμιοτητας τον αντιμετωπιζουν οι σημερινοι επικυριαρχοι, περιπου σαν τα πολυτιμα πετρελαια, που θελουν να τα παρουν απο τις χωρες παραγωγης τους, γιατι δηθεν ανηκουν σε ολο τον κοσμο. Η αυθαιρετη και αλλαζονικη απαντηση του βρετανικου Μουσειου, για τα κλεμμενα ελληνικα μαρμαρα, απηχουν τη νοοτροπια που θελουν να εδραιωσουν, οτι δεν ειναι συνεχιστες των προγονων τους, οι...νεοελληνες.Ματαιοπονουν!,Ολο και περισσοτρες νεες επιστημες τους διαψευδουν!

ΓΙΩΡΓΗΣ

Οι περιοχες της Μσογειου και περισσοτερο γυρω απο το Αιγαιο, λογω κλιματος και αναπτυξης της γεωργιας ηταν πιο πυκνοκατοικημενες και προοδευμενες απο τις αφιλοξενες εκτασεις των περιοχων της Ευρωασιας που ηταν αραιοκατηκημενες και τις διετρεχαν νομαδες λαοι με τα κοπαδια τους χωρις μονιμη κατοικια μονο, χωρις την αφθονια των αγαθων της συστηματικης γεωργικης εκμεταλλευσης. Πιο απλα. δεν μπορουσαν οι βορειοι και ανατολικοι, να ηταν τα θρυλλουμενα μυρια βαρβαρων που εκτοπησαν και αλλοιωσαν τους ελληνικους πληθυσμους του Βυζαντιου Μονο με τα κοπαδια δεν τρεφονται εκατομμυρια και σε πρωτογονες συνθηκες δεν επιβιωνουν, Μαλλον το αντιθετο γινοταν.Οι Ελληνες εκινουντο προς Βορρα και εκπολιτιζαν τους βαρβαρους, Οι επιστημες σημερα δεν επιβεβαιωνουν τις ανθελληνικες θεωριες που ειχαν αναπτυχθει στο παρελθον.

Επιστήμη

Δεν υπάρχουν ανθελληνικές και μη ανθελληνικές θεωρίες. Υπάρχουν θεωρίες που υπόκεινται σε επιστημονικό έλεγχο. Σίγουρα πάντως η υπόθεση "Οι Ελληνες εκινουντο προς Βορρα και εκπολιτιζαν τους βαρβαρους" δεν ακούγεται για ιδιαίτερα επιστημονική θεωρία. Κατ' αρχάς οι (αρχαίοι) Έλληνες κατέβηκαν και ήρθαν από τον Βορρά. Αν με ύστερο βορρά εννοείτε τους σλάβους ή άλλους "βόρειους", ρίξτε μια ματιά και ενημερωθείτε σε σχέση με τα πολιτιστικά κι επιστημονικά επιτεύγματα των σλάβων και των "βόρειων" τους τελευταίους αιώνες. Από πού ξεκινήσαν και πού πήγαν. Και από πού ξέκινησε (αν υπάρχει συνέχεια) ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός (και οι αξίες του) και πώς εξελίχθηκε στο νεώτερο ελληνικό κράτος. Από ποιό σημείο εκκίνησης οι μεν και οι δε, και σε ποιό σημείο άφιξης κατάληξαν. Δεν υπάρχει όμως λόγος για τέτοιου είδους (ή οποιουδήποτε είδους) απλοϊκές συγκρίσεις και υπεραπλουστευτικούς αντιεπιστημονικούς χαρακτηρισμούς (ανθέλληνες, κλπ).

geonewer

Το περίεργο πάντως είναι ότι σε καμία επιστημονική έρευνα στον αιώνα μας δεν ανιχνεύθηκαν επιμειξίες των νεο-Ελλήνων με άλλους γειτονικούς λαούς , τουλάχιστον άξιες λόγου...

Ματαιότητα συζήτησης περί επιμειξιών

Δηλαδή, τα σύνορα ήταν πάντα όπως είναι τώρα; Μα υπήρχαν σύνορα, ειδικά για την Ελλάδα, ακόμα και προ της ίδρυσης εθνικών κρατών; Και τα σύνορα της Ελλάδας εμπόδιζαν τις επιμειξίες; Μα από ό,τι ξέρουμε ο Μ. Αλέξανδρος ενθάρρυνε τους στρατηγούς και τους στρατιώτες τους να "επιμειχθούν". Την ίδια πολιτική επιμειξίας ενθάρρυναν και οι Ρωμαίοι, οι Φράγκοι (φραγκοκρατία), οι Σλάβοι δεν είχαν αντίρρηση (κάθοδος των Σλάβων στην Ελλάδα και επιμειξίες) αλλά και οι Οθωμανοί (κίνητρα σε Έλληνες και σε άλλους για άνοδο στη διοικητική πυραμίδα της οθωμανικής αυτοκρατορίας). Οι αυτοκρατορίες για να επιβιώσουν έχουν ανάγκη την ένταξη, και για αυτό η Ρωμαϊκή, Βυζαντινή και Οθωμανική αυτοκρατορία διατηρήθηκαν επί αιώνες (ένταξη και ενσωμάτωση).

Επικρατούσα άποψη

Η επικρατούσα άποψη και στη διεθνή βιβλιογραφία είναι ότι τα νέα ελληνικά έχουν ως βάση τους κυρίως την Ιωνική και Αττική αρχαία διάλεκτο, ενώ τα τσακώνικα κυρίως τη Δωρική. Αλληλεπίδραση των νεολληνικών φυσικά και υπήρξε αργότερα και με τη σλαβική, αλβανική και τουρκική, ενώ φυσικά δεν έχει κανένα νόημα και χρησιμότητα να υπολογίσουμε με ακρίβεια το ποσοστό κατά το οποίο υπήρξε ανάμιξη (και ποιών) πληθυσμιακών ομάδων δια μέσου των αιώνων. Μετά τα μέσα του 20ου αιώνα, με την καθολική απαξίωση του ρατσισμού και την άνοδο της επιστημονικής έρευνας, αυτή η κουβέντα (π.χ. αν οι νεοέλληνες είναι και σλάβοι ή όχι) είναι άνευ σημασίας και χρησιμότητας, και είναι και αντιεπιστημονική. Όσον αφορά τα γλωσσικά, φυσικά υπήρξαν και πρωτογενείς αλληλεπιδράσεις, αφού η αλβανική και η πρωτοσλαβική είναι κι αυτές μέλη των ινδοευρωπαϊκών οικογενειών γλωσσών με αρκετές ομοιότητες που διατηρούν ακόμα π.χ. με αρχαίες ελληνικές διαλέκτους.

Ρατσισμός, ε;

Υπάρχουν φυλές; Ας κάνουμε ένα πείραμα: Αν πηδ... η γυναίκα σου π.χ. με κινέζο, με τι θα μοιάζει το παιδί; Σύμφωνα με τους αντιρατσιστές, αν έχει πολύ ήλιο θα βγει μαύρο. Αν έχει φάει ρύζι κίτρινο. Εγώ (Ο ρατσιστής) λέω ότι απλά θα είσαι κέρατάς.

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία

Δείτε Επίσης

00000

Ο Ηλίας Μαυρομιχάλης και η σπουδαία πολεμική του δράση - Οι πολεμικές επιχειρήσεις στην Εύβοια - Η μάχη των Στύρων - Το συγκλονιστικό τέλος του Ηλία Μαυρομιχάλη - Ποιος ήταν ο φοβερός Ομέρ πασάς της Καρύστου

6
in__14750_5b5da62972102

Ποιος ήταν ο Αριστείδης Στεργιάδης; -Ο διορισμός του στη θέση του Ύπατου Αρμοστή και οι ενέργειες που τον έκαναν αντιδημοφιλή- Άγνωστα περιστατικά με πρωταγωνιστή τον Στεργιάδη- Η φυγή του και η (αυτο)εξορία του στη Γαλλία.

9
mourgana-dse-03

Πού βρίσκεται η Μουργκάνα; -Πώς έγινε προπύργιο του ΔΣΕ;- Οι αποτυχημένες προσπάθειες κατάληψης του βουνού από τις κυβερνητικές δυνάμεις (Μάρτιος Απρίλιος 1948)- Οι σκληρές μάχες στα παραμεθόρια χωριά του Πωγωνίου και της Θεσπρωτίας και η τελική επικράτηση των κυβερνητικών.

135
sx00

Τελείωσαν τα ψέματα. Τα σχολεία ανοίγουν. Αφορμή για μας, τους νοσταλγούς άλλων εποχών, να δούμε και να συγκρίνουμε κάποια άλλα σχολικά ξεκινήματα του 1928...

malaisia

Η πρώην «Μις Μόσχα» διαψεύδει πως έχει χωρίσει από τον τέως βασιλιά της Μαλαισίας Μωάμεθ Ε' - Το παλάτι αντεπιτίθεται με ανακοίνωση - Οι δικηγόροι του τέως βασιλιά αμφισβητούν πως αυτός είναι ο πατέρας του παιδιού της 26χρονης καλλονής

11
kst-0

Το Καστελλόριζο στις αρχές του 20ου αιώνα - Η κατάληψη των Δωδεκανήσων από την Ιταλία - 30 Κρητικοί απελευθερώνουν το Καστελλόριζο - Οι παλινωδίες, η διστακτικότητα  και τα λάθη των ελληνικών κυβερνήσεων  - Η κατάληψη του Καστελλόριζου από τους Γάλλους (1915)

2