Η σκοτεινή πλευρά του Ρομπέν των Δασών: Πώς ο «βίαιος και ασεβής τυχοδιώκτης» έγινε λαϊκός ήρωας

Για τους περισσότερους, ο Ρομπέν των Δασών είναι ο λαϊκός ήρωας που κλέβει από τους πλούσιους για να δίνει στους φτωχούς. Ωστόσο, η εικόνα αυτή που καθιερώθηκε μέσα από κινηματογραφικές μεταφορές και κυρίως από το κλασικό animation της Disney του 1973, απέχει σημαντικά από τον χαρακτήρα που περιγράφουν οι πρώτοι μεσαιωνικοί θρύλοι.

Όπως επισημαίνει το BBC σε σχετικό αφιέρωμα, οι νεότερες κινηματογραφικές και λογοτεχνικές μεταφορές του Ρομπέν των Δασών επιχειρούν να φωτίσουν μια λιγότερο γνωστή πλευρά του θρύλου, μακριά από την εξιδανικευμένη εικόνα που επικράτησε τις τελευταίες δεκαετίες.

Αφορμή για τη νέα συζήτηση αποτελεί η ταινία «The Death of Robin Hood», με πρωταγωνιστή τον Χιου Τζάκμαν, η οποία παρουσιάζει έναν ηλικιωμένο και καταπονημένο Ρομπέν να αναμετριέται με το παρελθόν του και τον μύθο που χτίστηκε γύρω από το όνομά του.

«Βίαιος, ασεβής, τυχοδιώκτης»

Σύμφωνα με το BBC, οι περισσότεροι ιστορικοί συμφωνούν ότι ο Ρομπέν των Δασών δεν υπήρξε ως συγκεκριμένο ιστορικό πρόσωπο. Αντίθετα, ο θρύλος του γεννήθηκε μέσα από τις έντονες κοινωνικές ανισότητες της μεσαιωνικής Αγγλίας και μεταδόθηκε αρχικά προφορικά ήδη από τον 12ο αιώνα.

Οι πρώτες γραπτές αναφορές εμφανίζονται περίπου δύο αιώνες αργότερα και περιγράφουν έναν χαρακτήρα πολύ διαφορετικό από εκείνον που γνωρίζει σήμερα το ευρύ κοινό.

Δεν ήταν αριστοκράτης, ούτε ένας αψεγάδιαστος προστάτης των φτωχών. Αντίθετα, παρουσιάζεται ως ένας βίαιος και πανούργος παράνομος που συγκρούεται με διεφθαρμένους κληρικούς και ισχυρούς γαιοκτήμονες.

Το BBC φιλοξενεί επίσης τις απόψεις της μεσαιωνολόγου Έιμι Σ. Κάουφμαν, η οποία χαρακτηρίζει τον αρχικό Ρομπέν ως έναν «ηθικά γκρίζο μεσαιωνικό απατεώνα» και έναν «βίαιο, ασεβή τυχοδιώκτη», επισημαίνοντας ότι οι πρώτες αφηγήσεις απέχουν σημαντικά από την εξιδανικευμένη εικόνα που επικράτησε αργότερα.

Η μεταμόρφωση του θρύλου ξεκίνησε τον 16ο αιώνα, όταν ο Ρομπέν άρχισε να συνδέεται με την αριστοκρατία και την υπεράσπιση του νόμιμου βασιλιά Ριχάρδου απέναντι στον πρίγκιπα Ιωάννη. Στη συνέχεια, τα παιδικά βιβλία του 19ου αιώνα και ο κινηματογράφος του 20ού αιώνα διαμόρφωσαν οριστικά την εικόνα του γενναίου και δίκαιου ήρωα.

Όπως σημειώνει το BBC, η νέα ταινία του Μάικλ Σαρνόσκι επιστρέφει στις μεσαιωνικές ρίζες του μύθου, παρουσιάζοντας έναν Ρομπέν που αμφισβητεί τον ίδιο τον θρύλο του και έρχεται αντιμέτωπος με τις συνέπειες των πράξεών του.

Η προσέγγιση αυτή αντανακλά μια ευρύτερη τάση της σύγχρονης αφήγησης, η οποία απομακρύνεται από τους απόλυτα καλούς ή κακούς χαρακτήρες και αναζητά πιο σύνθετες προσωπικότητες.

Σύμφωνα με το βρετανικό μέσο, οι νέες εκδοχές του Ρομπέν των Δασών μιλούν όχι μόνο για το παρελθόν αλλά και για το παρόν, σε μια εποχή όπου οι κοινωνίες επανεξετάζουν την έννοια της εξουσίας, των ηρώων και των μύθων που τους περιβάλλουν.