Μεταναστευτικό: 20% αύξηση των επιστροφών, 27% μείωση των αφίξεων

Σημαντική αύξηση των επιστροφών και νέα μείωση των παράνομων αφίξεων καταγράφει το πρώτο εξάμηνο του 2026 στο Μεταναστευτικό, σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση επιχειρεί να δείξει ότι το αυστηρότερο πλαίσιο που έχει θέσει σε εφαρμογή αποδίδει πλέον και σε επίπεδο αριθμών. Την ίδια στιγμή ικανοποίηση επικρατεί στην Αθήνα για την τεχνική προετοιμασία που γίνεται για να προχωρήσουν τα λεγόμενα return hubs σε χώρες της Αφρικής.

Το αρ. 159 του σν εισάγει τη δυνατότητα δημιουργίας κέντρων κράτησης στην Αφρική και σε άλλες τρίτες χώρες (return hubs). Αυτό το άρθρο ψηφίστηκε μόνο από τη ΝΔ.Όλα τα άλλα κόμματα ψήφισαν οι παράνομοι μετανάστες να μένουν στην Ελλάδα και να μην τους απελαύνουμε σε τρίτες χώρες. pic.twitter.com/gBIk8yaZ11

— Θάνος Πλεύρης (@thanosplevris) June 9, 2026

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, οι συνολικές επιστροφές έφτασαν τις 2.638 το πρώτο εξάμηνο του έτους, έναντι 2.207 το αντίστοιχο διάστημα του 2025, σημειώνοντας αύξηση 20%. Ακόμη πιο έντονη είναι η μεταβολή στις αναγκαστικές απελάσεις, οι οποίες αυξήθηκαν από 915 σε 1.292, δηλαδή κατά 41%.

Αντίστοιχα, οι εθελούσιες επιστροφές μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης ανήλθαν σε 870 από 740, καταγράφοντας αύξηση 18%, ενώ οι οικειοθελείς αναχωρήσεις διαμορφώθηκαν σε 468 έναντι 488 το 2025.

Την ίδια ώρα, οι θαλάσσιες παράνομες αφίξεις εμφανίζονται μειωμένες κατά 27% σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2025, καθώς από 16.985 περιορίστηκαν σε 12.496. Η εξέλιξη αυτή έρχεται να προστεθεί στη συνολική μείωση κατά 25% που είχε καταγραφεί το 2025, γεγονός που στο υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου διαβάζεται ως ένδειξη ότι η πίεση στις βασικές μεταναστευτικές οδούς αποκλιμακώνεται, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο κίνδυνος νέας αναζωπύρωσης έχει εκλείψει.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία ανά εθνικότητα. Οι αφίξεις πολιτών από την Αίγυπτο μειώθηκαν κατά 72%, από περίπου 2.800 σε 800, ενώ οι επιστροφές σχεδόν τετραπλασιάστηκαν, από 59 το 2025 σε 227 το 2026.

Στην περίπτωση των Πακιστανών, οι νέες αφίξεις έχουν σχεδόν εξισωθεί με τις επιστροφές, καθώς καταγράφονται 180 αφίξεις έναντι 169 επιστροφών. Κυβερνητικές πηγές αποδίδουν την εικόνα αυτή στην ενίσχυση της συνεργασίας με τις χώρες προέλευσης και στην αυστηρότερη εφαρμογή της πολιτικής επιστροφών.

«Φυλακή ή επιστροφή»

Στο ίδιο πλαίσιο, το υπουργείο καταγράφει ως θετικό αποτέλεσμα και την εφαρμογή της πολιτικής «φυλακή ή επιστροφή». Από τον Φεβρουάριο έως σήμερα, 599 παράνομοι μετανάστες επέλεξαν την οικειοθελή επιστροφή στις χώρες καταγωγής τους προκειμένου να αποφύγουν την έκτιση ποινής.

Πρόκειται για ένα από τα βασικά εργαλεία της γραμμής που έχει χαράξει ο υπουργός Μετανάστευσης, Θάνος Πλεύρης, ο οποίος επιχειρεί να μεταφέρει το κέντρο βάρους από την απλή διαχείριση όσων εισέρχονται παράνομα στη χώρα στην πραγματική εκτέλεση των επιστροφών.

Υπενθυμίζεται ότι, όπως έγραφε αυτή την εβδομάδα το protothema.gr, στο ίδιο πλαίσιο αλλάζει και η διαδικασία αναφορικά με τη νομική καθοδήγηση των αιτούντων άσυλο, αφού αποκλείονται οι ΜΚΟ και πλέον την αναλαμβάνουν μόνο δικηγόροι του ΔΣΑ, στους οποίους θα δίνεται μπόνους 250 ευρώ ανά άτομο για κάθε παράνομο μετανάστη ο οποίος επιλέγει οικειοθελή αποχώρηση.

Η κυβερνητική ανάγνωση είναι ότι το Μεταναστευτικό δεν μπορεί να εξαντλείται στη διαδικασία καταγραφής και φιλοξενίας, αλλά πρέπει να κλείνει τον κύκλο: ταυτοποίηση, εξέταση αιτήματος, διάκριση όσων έχουν προσφυγικό προφίλ από όσους δεν έχουν και, για τους δεύτερους, επιστροφή.

Η Κρήτη στο επίκεντρο

Ξεχωριστό κεφάλαιο παραμένει η Κρήτη, η οποία τους προηγούμενους μήνες βρέθηκε αντιμέτωπη με αυξημένη πίεση από τη λιβυκή διαδρομή. Η δομή στην Αγιά Χανίων λειτουργεί πλέον κανονικά, καλύπτοντας τις ανάγκες πρώτης διαχείρισης όσων μεταφέρονται στο νησί.

Παράλληλα, στο Ηράκλειο προχωρά η διαμόρφωση νέου χώρου σε πρώην αποθήκες Σκουλούδη, στην περιοχή των Αθανάτων, ο οποίος αναμένεται να είναι έτοιμος εντός του μήνα. Η λειτουργία δεύτερου σημείου στο νησί θεωρείται κρίσιμη, καθώς δημιουργεί δυνατότητα καλύτερης κατανομής του βάρους μεταξύ Χανίων και Ηρακλείου.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με πληροφορίες, το τελευταίο εικοσαήμερο καταγράφεται μείωση των ροών στην Κρήτη. Η εικόνα αυτή συνδέεται με την καλύτερη συνεργασία με τη Λιβύη μετά τις πρόσφατες επαφές σε υψηλό επίπεδο, την επίσκεψη του υπαρχηγού της Γενικής Διοίκησης του Λιβυκού Εθνικού Στρατού Σαντάμ Χαφτάρ και τη συνάντηση με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Στην Αθήνα εκτιμούν ότι η λιβυκή παράμετρος είναι καθοριστική για τη συνέχεια.

Το επόμενο μεγάλο βήμα αφορά την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Ασυλο. Το νέο πλαίσιο στηρίζεται σε ταχύτερο screening, γρήγορη διάκριση ανάμεσα σε ισχυρό και μη ισχυρό προσφυγικό προφίλ, συνοριακές διαδικασίες για όσους έχουν χαμηλές πιθανότητες αναγνώρισης και άμεση σύνδεση της απόρριψης με την επιστροφή.

Σε αυτό το πλαίσιο προχωρούν γρήγορα οι διαβουλεύσεις για τη δημιουργία των λεγόμενων return hubs σε χώρες της Αφρικής. Πρόκειται για κόμβους επιστροφής σε τρίτες χώρες, οι οποίοι θα μπορούν να λειτουργήσουν μόνο μέσα από ειδικές συμφωνίες και με συγκεκριμένες νομικές εγγυήσεις.

Τα return hubs

Στα τέλη Ιουλίου έχει προγραμματιστεί τεχνική συνάντηση στην Κοπεγχάγη, όπου θα εξεταστούν οι πρακτικές παράμετροι του σχεδίου. Θα ακολουθήσει μετάβαση τεχνικών κλιμακίων στις αφρικανικές χώρες, προκειμένου να αξιολογηθούν οι υποδομές. Στα τέλη Αυγούστου αναμένεται νέα συνάντηση των υπουργών Γερμανίας, Ολλανδίας, Αυστρίας, Δανίας και Ελλάδας, πιθανότατα στην Κοπεγχάγη.

Για τη χώρα μας, η συζήτηση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι επιστροφές αποτελούν το πιο δύσκολο κομμάτι της μεταναστευτικής πολιτικής. Αν οι κόμβοι επιστροφής προχωρήσουν, θα λειτουργήσουν ως συμπληρωματικό εργαλείο, όχι ως υποκατάστατο των επιστροφών στις χώρες καταγωγής.

Το στοίχημα για τον κ. Πλεύρη είναι πλέον να αποδειχθεί ότι η αυστηροποίηση δεν μένει στα χαρτιά. Η μείωση των αφίξεων, η αύξηση των επιστροφών, η λειτουργία των δομών στην Κρήτη και η συμμετοχή της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό για τα return hubs συνθέτουν το αφήγημα μιας κυβερνητικής πολιτικής που επιχειρεί να μετατρέψει το Μεταναστευτικό από πεδίο διαρκούς πίεσης σε πεδίο ελέγχου.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η εικόνα του πρώτου εξαμήνου μπορεί να σταθεροποιηθεί. Διότι στο Μεταναστευτικό οι διαδρομές αλλάζουν γρήγορα και τα κυκλώματα προσαρμόζονται. Ωστόσο, το μήνυμα που επιχειρεί να εκπέμψει η κυβέρνηση είναι σαφές: λιγότερες αφίξεις, περισσότερες επιστροφές και εφαρμογή κανόνων από την πρώτη υποδοχή έως την τελική απομάκρυνση.

Φωτογραφία: EUROKINISSI