Αξιωματούχοι από Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Πακιστάν στην Τεχεράνη, επιχειρούν να αποτρέψουν νέα ανάφλεξη

Σε μια κρίσιμη διπλωματική πρωτοβουλία για την αποτροπή νέας στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ προχώρησαν η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν, αποστέλλοντας υψηλόβαθμες αντιπροσωπείες στην Τεχεράνη, την ώρα που η πολεμική ρητορική κλιμακώνεται απ' όλες τις αντιμαχόμενες πλευρές.

Στη συνάντηση της Δευτέρας, διπλωμάτες και αξιωματούχοι των υπηρεσιών ασφαλείας εξετάζουν, μεταξύ άλλων, πώς το Ιράν θα μπορούσε να πείσει τους Χούθι να σταματήσουν τις καταστροφικές επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον υποδομών στη Σαουδική Αραβία, την ώρα που η Αίγυπτος ενέκρινε την αποστολή στρατιωτικής υποστήριξης στο Ριάντ.

Με τις συγκρούσεις να συνεχίζονται με σφοδρότητα στην Υεμένη, οι Χούθι υποστηρίζουν ότι έχουν καταφέρει να θέσουν εκτός λειτουργίας το αεροδρόμιο του Ριάντ και να προκαλέσουν σοβαρά πλήγματα στη σαουδαραβική οικονομία.

Παράλληλα, στις συνομιλίες τίθεται και το ενδεχόμενο συμμετοχής του Ιράν σε μια νέα συμφωνία ασφαλείας μεταξύ ισλαμικών χωρών, σε μια προσπάθεια να διαμορφωθεί ένα διαφορετικό πλαίσιο περιφερειακής συνεργασίας.

Στην Τεχεράνη οι επικεφαλής Άμυνας και Πληροφοριών τριών χωρών

Στις συνομιλίες με τους κορυφαίους αξιωματούχους ασφαλείας και τους διαπραγματευτές του Ιράν επρόκειτο να συμμετάσχουν ο υπουργός Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας, Χάλιντ μπιν Σαλμάν, ο αρχηγός του στρατού του Πακιστάν, στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ, και ο επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών, Ιμπραήμ Καλίν.

Στόχος της αποστολής τους είναι να προωθήσουν μια συμφωνία μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον, η οποία θα μπορούσε να αποτρέψει την επανάληψη των εχθροπραξιών.

Οι τρεις χώρες είχαν υπογράψει τον περασμένο Αύγουστο στη Μέκκα αμυντική συμφωνία, η οποία είχε προκαλέσει ανησυχία σε ορισμένους κύκλους του Ιράν, καθώς θεωρήθηκε πιθανό ότι αποσκοπούσε στον περιορισμό της επιρροής της Τεχεράνης. Ωστόσο, οι χώρες που υπέγραψαν τη συμφωνία επιμένουν ότι πρόκειται αποκλειστικά για ένα σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας.

Το κρίσιμο ζήτημα στις συνομιλίες είναι η ισορροπία ανάμεσα στη διερεύνηση μιας νέας, μακροπρόθεσμης αρχιτεκτονικής ασφαλείας και στην απαίτηση να προχωρήσει το Ιράν σε συμβιβασμούς στις συγκρούσεις στις οποίες εμπλέκεται.

Πεζεσκιάν: Κάλεσμα για ενότητα των μουσουλμανικών χωρών απέναντι στην «επιθετικότητα» ΗΠΑ και Ισραήλ

Έκκληση προς τις μουσουλμανικές χώρες να ενισχύσουν τη συνεργασία τους απέναντι στην «ισραηλινή επιθετικότητα» και στις προσπάθειες των Ηνωμένων Πολιτειών «να διχάσουν» τη Μέση Ανατολή απηύθυνε ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, κατά τη διάρκεια της συνάντησης υψηλού επιπέδου στην Τεχεράνη.

Ο Ιρανός πρόεδρος συναντήθηκε με τον Χάλιντ μπιν Σαλμάν, τον Ασίμ Μουνίρ, και τον Ιμπραήμ Καλίν, στο πλαίσιο των διπλωματικών επαφών για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.

Ο Πεζεσκιάν δήλωσε ότι το Ιράν είναι έτοιμο να στηρίξει κάθε πρωτοβουλία που θα ενισχύσει την ενότητα, την ασφάλεια και την ανάπτυξη των μουσουλμανικών χωρών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη στενότερης περιφερειακής συνεργασίας. Παράλληλα, καταδίκασε τις ισραηλινές επιθέσεις στη Γάζα, στον Λίβανο, στο Ιράν και σε άλλες περιοχές της Μέσης Ανατολής.

Αναφερόμενος στο πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας του, ο Ιρανός πρόεδρος επανέλαβε ότι η Τεχεράνη δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι το Ιράν επιμένει στο δικαίωμά του να αναπτύσσει πυρηνικές δραστηριότητες για ειρηνικούς σκοπούς, όπως προβλέπεται από τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT).

Ο Πεζεσκιάν άσκησε επίσης κριτική στην πολιτική της Ουάσινγκτον, κάνοντας λόγο για «αντιφατικές αμερικανικές πολιτικές». Όπως υποστήριξε, οι Ηνωμένες Πολιτείες συμμετέχουν σε διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη, ενώ την ίδια στιγμή εξαπολύουν επιθέσεις εναντίον του Ιράν και των πυρηνικών του εγκαταστάσεων.

Διπλωματικός πυρετός υπό την απειλή νέας αμερικανικής επίθεσης

Η συνάντηση στην Τεχεράνη πραγματοποιείται ενώ το Πεντάγωνο συνεχίζει τις ενημερώσεις σχετικά με τη σημαντική ενίσχυση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για ενδεχόμενη επίθεση κατά του Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ.

Παράλληλα, επιβεβαιώθηκε ότι διαμεσολαβητές από το Κατάρ πέρασαν μεγάλο μέρος της Κυριακής στην Τεχεράνη, προσπαθώντας να διαμορφώσουν τους όρους υπό τους οποίους το Ιράν θα συμφωνούσε να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ.

Την ίδια ώρα, δημοσιεύματα ισραηλινών μέσων ενημέρωσης υποστηρίζουν ότι ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επιχειρεί να πιέσει τη στρατιωτική ηγεσία της χώρας του ώστε να προχωρήσει σε ενέργειες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν πόλεμο με το Ιράν πριν από τις ισραηλινές εκλογές της Τρίτης.

Οι επανειλημμένες εκκλήσεις του Ντόναλντ Τραμπ υπέρ της επανεκλογής Νετανιάχου ενισχύουν, σύμφωνα με αναλυτές, την αίσθηση που επικρατεί σε ορισμένους περιφερειακούς κύκλους ότι η σημερινή πολιτική των ΗΠΑ και του Ισραήλ ενδέχεται να αποτελέσει μακροπρόθεσμη πηγή αστάθειας στη Μέση Ανατολή.

Τα εμπόδια για μια νέα συμφωνία με το Ιράν

Η προοπτική μιας περιφερειακής συμφωνίας ασφαλείας με τη συμμετοχή του Ιράν αναμένεται πάντως να συναντήσει σημαντικές αντιστάσεις σε μεγάλο μέρος της Μέσης Ανατολής.

Η Τεχεράνη έχει προκαλέσει σοβαρές οικονομικές ζημιές σε χώρες της περιοχής, είτε με άμεσες επιθέσεις είτε μέσω οργανώσεων που υποστηρίζει, όπως οι Χούθι της Υεμένης.

Παράλληλα, εντός του Ιράν ενισχύονται οι φωνές σκληροπυρηνικών που υποστηρίζουν ότι η αποτελεσματικότερη εγγύηση ασφαλείας για τη χώρα θα ήταν η κατασκευή πυρηνικής βόμβας, ακόμη και εάν αυτό απαιτούσε την εγκατάλειψη της θρησκευτικής απαγόρευσης για την απόκτηση όπλων μαζικής καταστροφής.

Επιπλέον, μια νέα περιφερειακή συμφωνία ασφαλείας θα μπορούσε να απαιτήσει πολλούς μήνες διαπραγματεύσεων, χωρίς να προσφέρει άμεση λύση στο βασικό αίτημα της Ουάσινγκτον: την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ πριν από οποιαδήποτε άρση των αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν.