Ομόφωνη δήλωση των 27 της ΕΕ κατά του Τουρκολιβυκού Μνημονίου, «είναι άκυρο και παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών» - Η Αθήνα ενημέρωσε τον ΟΗΕ

Με ομόφωνη δήλωση την οποία εξέδωσε η ύπατη εκπρόσωπος της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, οι 27 καταδικάζουν την επικύρωση του Τουρκολιβυκού Μνημονίου και τονίζουν ότι παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών.

Πρόκειται για πολύ σημαντική εξέλιξη καθώς συμφώνησαν στη δήλωση όλα τα κράτη της Ένωσης.

Η ανακοίνωση της εκπροσώπου:

Η ΕΕ εκφράζει τη βαθιά της λύπη για την επικύρωση, στις 20 Οκτωβρίου 2026, από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, του «Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στη Μεσόγειο Θάλασσα» του 2019.

Η θέση της ΕΕ όσον αφορά το Μνημόνιο Κατανόησης είναι σταθερή και σαφής. Όπως επισημάνθηκε στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2019 και επαναλήφθηκε τον Ιούνιο του 2025, το Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ της Τουρκίας και της Λιβύης παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας. Είναι άκυρο και δεν μπορεί να παράγει νομικές συνέπειες για τρίτα κράτη.

Η ΕΕ έχει στρατηγικό συμφέρον για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και καλεί όλες τις χώρες να σέβονται τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών μελών, σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Ενημερώθηκε το Συμβούλιο Ασφαλείας

Εν τω μεταξύ, κατόπιν οδηγιών του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, ενημέρωσε προ ολίγου το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, στο πλαίσιο κλειστών διαβουλεύσεων και υπό το λήμμα «Λοιπά Θέματα» (AOB), για την πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, επισημαίνοντας τους κινδύνους που ενέχει για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Μέτωπο κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου

Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί είχαν καταδικάσει από χθες την κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών από την κυβέρνηση της Βεγγάζης.

Σε κοινή τους δήλωση η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα επισημαίνουν ότι η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και εκφράζουν την αλληλεγγύη τους στην Κύπρο και την Ελλάδα. 

Τη στήριξή της εξέφρασε και η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβοιυλίου Ρομπέρτα Μετσόλα. Αλλά και η Κάγια Κάλας επισήμανε στον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, σε συνάντηση που είχαν νωρίτερα σήμερα, ότι το Μνημόνιο Συνεννόησης Λιβύης - Τουρκίας για τις θαλάσσιες ζώνες παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών.

Στη δήλωσή της η Αίγυπτος εκφράζει την κατηγορηματική απόρριψή της για την κύρωση του Μνημονίου Κατανόησης και τονίζει με έμφαση ότι το εν λόγω μνημόνιο παραβιάζει τις αρχές του διεθνούς δικαίου της θάλασσας και τις διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982. Το Μνημόνιο συνιστά σαφή προσβολή των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Αιγύπτου στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και την υφαλοκρηπίδα της, τονίζει το Κάιρο και διαμηνύει στην Άγκυρα ότι διατηρεί το δικαίωμά της να προστατεύσει τα δικαιώματα που της κατοχυρώνει το διεθνές δίκαιο και να αντιμετωπίσει κάθε απόπειρα παραβίασής τους.

«Δυστυχώς, για άλλη μια φορά βλέπουμε την Τουρκία να ενεργεί με σκοπό την αποσταθεροποίηση της περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου», επισήμανε το Ισραήλ καταδικάζοντας την κύρωση.