Η ΕΕ καταδικάζει την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βεγγάζη: Παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, είναι άκυρο και ανίσχυρο

Την αντίδραση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του Αντόνιο Κόστα προκάλεσε η κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών από την κυβέρνηση της Βεγγάζης. 

Σε κοινή του δήλωση, η πρόεδρος της Κομισιόν κι ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εκφράζουν τη λύπη τους για τη συγκεκριμένη εξέλιξη κι επισημαίνουν ότι η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών. «Δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη και ανίσχυρη», αναφέρουν μεταξύ άλλων. 

Παράλληλα, εκφράζουν την αλληλεγγύη τους τόσο στην Κύπρο όσο και στην Ελλάδα.

Αναλυτικά η κοινή δήλωση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του Αντόνιο Κόστα

«Εκφράζουμε βαθιά τη λύπη μας για την κύρωση σήμερα από τη Λιβυϊκή Βουλή της λεγόμενης Λιβυο-Τουρκικής Συμφωνίας Αρχών για την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στο Μεσόγειο.

Θυμίζουμε ότι η θέση της ΕΕ σε αυτό το ζήτημα διατυπώθηκε ξεκάθαρα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2019 και παραμένει αμετάβλητη.

Η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη και ανίσχυρη.

Επαναβεβαιώνουμε την αλληλεγγύη μας προς την Ελλάδα και την Κύπρο.

Επαναλαμβάνουμε τη γνωστή θέση της ΕΕ κατά οποιασδήποτε εξωτερικής παρέμβασης στη Λιβύη».

We deeply regret the ratification today by the Libyan Parliament of the so-called Libyan-Türkiye Memorandum of Understanding on the delimitation of maritime jurisdictions in the Mediterranean Sea. We recall that the EU’s position on this matter was clearly stated by the European Council in 2019 and remains unchanged. This agreement infringes upon the sovereign rights of third states, it does not comply with the Law of the Sea, and is null and void. We reaffirm our solidarity with Greece and Cyprus. We reiterate the EU's well known position against any outside interference in Libya.

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) October 20, 2026

Η κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου, προκάλεσε την έντονη αντίδραση Αθήνας και Λευκωσίας. 

Σε ανακοίνωσή του το ΥΠΕΞ  απορρίπτει την απόφαση, επαναλαμβάνοντας ότι το μνημόνιο είναι παράνομο και άκυρο, καθώς αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και παραβλέπει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας. «Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις» σημειώνεται χαρακτηριστικά.

Ταυτόχρονα, το ΥΠΕΞ διαμηνύει ότι η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και «θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων».

Η ανακοίνωση που εξέδωσε το Υπουργείο Εξωτερικών σχετικά με την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης αναφέρει:

«Η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του ψευδεπίγραφου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής. Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις. Η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την επιχειρούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Το μνημόνιο παραγνωρίζει, εξάλλου, τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες με βάση την UNCLOS και το διεθνές εθιμικό δίκαιο. Έχοντας ήδη συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Αίγυπτο και την Ιταλία, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα έχει αποδείξει τον σεβασμό της στο διεθνές δίκαιο και στα κυριαρχικά δικαιώματα γειτονικών κρατών. Καλούμε τη λιβυκή πλευρά να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων».

📌 Ανακοίνωση Υπουργείου Εξωτερικών σχετικά με την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης για το τουρκολιβυκό μνημόνιο (20.10.2026)

🔗 https://t.co/ADpGUNvDwF pic.twitter.com/x2olw9fgRX

— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) October 20, 2026

Επικοινωνία Γεραπετρίτη με τον ΥΠΕΞ Αιγύπτου

Ταυτόχρονα η Αθήνα, δια του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, αφού ενημέρωσε την ΕΕ, επικοινώνησε τηλεφωνικά και με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Badr Abdelatty.  «Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις εξελίξεις γύρω από το Μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης και τις επιπτώσεις τους στην ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο», αναφέρει το υπουργείο Εξωτερικών στο Χ.



Εξάλλου, ο Γιώργος Γεραπετρίτης συνομίλησε τηλεφωνικά την Τρίτη με τον Κύπριο ομόλογό του Κωνσταντίνο Κόμπο σχετικά με τις εξελίξεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τους κινδύνους «για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο».



Καταδικάζει και η Κύπρος:  Είναι παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο

Παράλληλα το Υπουργείο Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας καταδικάζει την απόφαση της Βουλής της Λιβύης για έγκριση του παράνομου τουρκολιβυκού «μνημονίου συναντίληψης» του 2019.

Όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του, «το εν λόγω «μνημόνιο» παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και αντίκειται στις αναγνωρισμένες αρχές της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και του εθιμικού διεθνούς δικαίου, αναφορικά με τα δικαιώματα των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες, περιλαμβανομένης της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της υφαλοκρηπίδας.
Ως εκ τούτου, το Υπουργείο Εξωτερικών της Κύπρου εξακολουθεί να θεωρεί το εν λόγω «μνημόνιο» παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο, το οποίο δεν παράγει, καθ’ οιονδήποτε τρόπο, έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κρατών».

Η Άγκυρα πανηγυρίζει:  Θα συνεχίσουμε να προστατεύουμε τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντά μας στη Γαλάζια Πατρίδα

Στον αντίποδα, η Άγκυρα εξέφρασε την ικανοποίησή της για την ομόφωνη έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου για τις θαλάσσιες ζώνες από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, κάνοντας λόγο για μια σημαντική εξέλιξη στις σχέσεις των δύο χωρών και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σε δήλωσή του, ο επικεφαλής Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας, Μπουρχανετίν Ντουράν, χαιρέτισε την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι συμβάλλει στην προστασία των κοινών δικαιωμάτων και συμφερόντων Τουρκίας και Λιβύης, καθώς και στην ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας.

«Η ομόφωνη έγκριση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης του μνημονίου κατανόησης για τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας, το οποίο υπογράφηκε με την Τουρκία, αποτελεί ένα σημαντικό και ευπρόσδεκτο βήμα για τις σχέσεις Τουρκίας - Λιβύης και τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Τούρκος αξιωματούχος υποστήριξε ότι η απόφαση συνιστά «σημαντική εξέλιξη όσον αφορά την προστασία των κοινών δικαιωμάτων και συμφερόντων των δύο χωρών στην Ανατολική Μεσόγειο, την οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας με βάση την αρχή της ευθυδικίας και την ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη «Γαλάζια Πατρίδα», επαναλαμβάνοντας την πάγια θέση της Άγκυρας για την προάσπιση των τουρκικών διεκδικήσεων στις θαλάσσιες περιοχές.

«Υπό την ηγεσία του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η Τουρκία θα συνεχίσει να προστατεύει τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντά της στη Γαλάζια Πατρίδα, αναπτύσσοντας περαιτέρω τις σχέσεις της με τη φίλη και αδελφή Λιβύη και υποστηρίζοντας τη δίκαιη κατανομή, την ειρήνη και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο», κατέληξε ο Ντουράν.