Η ΕΕ ψάχνει ξένο δάκτυλο στις γαλλικές ταραχές: Βίντεο από τη Γεωργία το 2024 παρουσιάστηκε ως εικόνα από τη Γαλλία

Το ενδεχόμενο ξένης διαδικτυακής παρέμβασης και οργανωμένων εκστρατειών παραπληροφόρησης γύρω από τις ταραχές στη Γαλλία, καθώς και για παρόμοια ξεσπάσματα βίας και λεηλασιών που σημειώθηκαν τις τελευταίες ημέρες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, εξετάζουν οι ευρωπαϊκές ρυθμιστικές Αρχές.

Σύμφωνα με αξιωματούχους ασφαλείας, τους οποίους επικαλούνται οι Financial Times, φιλορωσικοί λογαριασμοί και λογαριασμοί της άκρας δεξιάς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίοι έχουν συνδεθεί στο παρελθόν με εκστρατείες παραπληροφόρησης, διέδωσαν βίντεο με σκηνές βίας σε μια προσπάθεια να προκαλέσουν ακόμη μεγαλύτερο χάος. Ειδικοί εκτιμούν ότι πίσω από μέρος των σχετικών μηνυμάτων ενδέχεται να βρίσκονται επίσης το Ιράν και η Αλγερία.

«Θέλουμε να διαπιστώσουμε σε ποιο βαθμό συνεργάζονται οι πλατφόρμες», δήλωσε αξιωματούχος της ΕΕ και πρόσθεσε: «Είναι πιθανό να βρίσκονται σε εξέλιξη ρωσικές εκστρατείες πληροφόρησης, όμως οι πλατφόρμες δεν θα πρέπει να τις ενισχύουν μέσω των αλγορίθμων τους».

Σύμφωνα με τον Νταβίντ Κολόν, ερευνητή στο Sciences Po με ειδίκευση στην παραπληροφόρηση, «φιλοκρεμλινικοί influencers» που συνδέονται με τη ρωσική επιχείρηση Storm-1516 (ρωσική κρατικά υποστηριζόμενη επιχείρηση γνωστικού πολέμου και παραπλάνησης) «ενίσχυσαν τα γεγονότα και διέδωσαν σειρά ψευδών αφηγημάτων».

Ο Κολόν αναφέρθηκε επίσης στο ρωσικό δίκτυο επιρροής Matryoshka, τονίζοντας, πάντως, ότι οι φιλορώσοι influencers «δεν βρίσκονται στην αφετηρία των διαδηλώσεων ούτε έχουν επηρεάσει την εξέλιξη των γεγονότων».

Έρευνες για πιθανό ρωσικό ρόλο

Κυβερνήσεις, μεταξύ των οποίων και η γαλλική, έχουν ζητήσει από τις υπηρεσίες πληροφοριών να διερευνήσουν κατά πόσο Ρώσοι πράκτορες διαδραμάτισαν πιο ενεργό ρόλο στην υποδαύλιση της βίας στους δρόμους του Παρισιού και άλλων μεγάλων πόλεων.

Ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος των υπηρεσιών πληροφοριών δήλωσε ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία που να αποδεικνύουν τέτοιου είδους προβοκάτσιες. Όπως ανέφερε, οι ρωσικές επιχειρήσεις παραπληροφόρησης φαίνεται κυρίως να αντιδρούν στα γεγονότα και να εκτυλίσσονται στο διαδίκτυο, σημειώνοντας πάντως ότι οι γαλλικές έρευνες βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο.

Στην Ιταλία, όπου το σαββατοκύριακο σημειώθηκαν επίσης βίαιες διαδηλώσεις, κυρίως στο Μιλάνο, ο υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροσέτο απέδωσε τις αναταραχές σε «έναν υβριδικό πόλεμο που κάποιος διεξάγει εναντίον των χωρών μας μέσω αντισυμβατικών εργαλείων που ονομάζονται TikTok, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και YouTube, χωρίς η Δύση να το αντιλαμβάνεται ή καν να αντιδρά».

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συναντήθηκε αυτή την εβδομάδα με τις γαλλικές Αρχές προκειμένου να συζητήσει τη συνεργασία με πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, μεταξύ των οποίων το X του Έλον Μασκ, στις οποίες ρατσιστικά και βίαια μηνύματα έγιναν viral.

Στο Βέλγιο, όπου οι διαδηλώσεις εξελίχθηκαν επίσης σε βίαιες συγκρούσεις το Σαββατοκύριακο, επρόκειτο να συζητηθεί και ο ρόλος του κινεζικής ιδιοκτησίας TikTok, σύμφωνα με εκπρόσωπο του υπουργείου Εσωτερικών. Παράλληλα, οι ρυθμιστικές αρχές ζητούν από διαδικτυακές πλατφόρμες αγορών, όπως η Amazon και η Vinted, να μπλοκάρουν την πώληση προϊόντων που υπάρχουν ενδείξεις ότι προέρχονται από λεηλασίες.

Βίντεο από τη Γεωργία παρουσιάστηκε ως εικόνα από τη Γαλλία

Οι Financial Times εντόπισαν αρκετούς λογαριασμούς που δημοσίευσαν βίαιο περιεχόμενο, μεταξύ των οποίων και βίντεο που παρουσιάζονταν ψευδώς ως εικόνες από τη Γαλλία και συγκέντρωσαν εκατομμύρια προβολές.

Ένας λογαριασμός στο X με 5.000 ακολούθους δημοσίευσε βίντεο στο οποίο διαδηλωτές εκτοξεύουν πυροτεχνήματα, το οποίο προβλήθηκε σχεδόν έξι εκατομμύρια φορές. Στην πραγματικότητα, το υλικό είχε καταγραφεί το 2024 κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων στην Τιφλίδα της Γεωργίας.

Σύμφωνα με τη διπλωματική υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Γαλλία είναι η δεύτερη χώρα στην ηπειρωτική Ευρώπη, μετά την Ουκρανία, που αποτελεί συχνότερα στόχο κρατικά υποστηριζόμενων επιχειρήσεων χειραγώγησης της πληροφορίας.

Ρώσοι πράκτορες έχουν κατηγορηθεί και στο παρελθόν για φυσικές προβοκάτσιες στη Γαλλία. Το 2023, άτομα που θεωρήθηκαν ύποπτα για σχέσεις με τη Ρωσία ζωγράφισαν μπλε Άστρα του Δαβίδ σε κτίρια στο Παρίσι, προκαλώντας συνειρμούς με τους διωγμούς των Εβραίων κατά το Ολοκαύτωμα.

Τα γκράφιτι είχαν αρχικά παρουσιαστεί στον Τύπο ως αντισημιτική ενέργεια, ωστόσο σύμφωνα με τη γαλλική υπηρεσία αντιμετώπισης της παραπληροφόρησης Viginum, στόχος της επιχείρησης ήταν να προκαλέσει διχασμό στη γαλλική κοινωνία.

Ενδείξεις για Ιράν και Αλγερία

Ο Νταβίντ Κολόν ανέφερε επίσης ότι υπάρχουν ενδείξεις επιχειρήσεων επιρροής στη Γαλλία οι οποίες συνδέονται με το Ιράν και την Αλγερία.

«Η αλληλεπίδραση μεταξύ influencers, αλγορίθμων και επιχειρήσεων ξένων κρατών μπορεί να οδηγήσει σε ακραία αστάθεια, πυροδοτώντας βίαιες συμπεριφορές μέσω της ταχύτατης διάδοσης συναισθηματικά φορτισμένου περιεχομένου», δήλωσε.

Ο Κολόν ανέφερε ως παράδειγμα λογαριασμού που θεωρείται ύποπτος για σχέσεις με το Ιράν τον Γαλλοϊρανό influencer Σαχίν Χαζαμί. Ο Χαζαμί έχει ασκήσει έφεση κατά πρωτόδικης καταδίκης του για εξύμνηση της τρομοκρατίας, σχετικά με αναρτήσεις υπέρ της Χαμάς, της παλαιστινιακής ένοπλης οργάνωσης που η ΕΕ χαρακτηρίζει τρομοκρατική.

Ο Χαζαμί δημοσίευσε σειρά βίντεο σχετικά με τις διαδηλώσεις στη Γαλλία, μεταξύ άλλων και υλικό που δείχνει αστυνομικούς να χτυπούν διαδηλωτές. Ένα από τα βίντεο συγκέντρωσε τέσσερα εκατομμύρια προβολές στο X. Ο ίδιος απέρριψε κατηγορηματικά τις κατηγορίες ότι λειτουργεί ως πράκτορας ξένης χώρας και υποστήριξε ότι οι ισχυρισμοί αυτοί διακινούνται από άτομα που έχουν σχέσεις με ξένα κράτη, μεταξύ των οποίων τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, καθώς και με φιλοϊσραηλινές ομάδες πίεσης. «Η πολιτική μου στάση υπέρ της Παλαιστίνης χρησιμοποιείται συστηματικά για να με απαξιώνουν», δήλωσε, προσθέτοντας ότι εργάζεται ως ανεξάρτητος δημοσιογράφος.

Στο μικροσκόπιο και οργανώσεις της άκρας Αριστεράς

Οι Αρχές αναμένεται να εξετάσουν ενδελεχώς και οργανώσεις της άκρας Αριστεράς, οι οποίες φαίνεται να αποτελούν κινητήρια δύναμη πίσω από αρκετά από τα επεισόδια, σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο των υπηρεσιών πληροφοριών.

Η αξιοποίηση τέτοιων κινημάτων αποτελεί «μέρος της γνωστής τακτικής» επιχειρήσεων επιρροής, ανέφερε ο ίδιος αξιωματούχος, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι, προς το παρόν, η απλούστερη εξήγηση για τις ταραχές παραμένει η εγχώρια πολιτική ριζοσπαστικοποίηση.

Οι αξιωματούχοι προειδοποιούν γενικότερα ότι, μολονότι υπάρχουν ενδείξεις παραπληροφόρησης και ξένης επιρροής από κρατικούς παράγοντες, δεν είναι ακόμη σαφές εάν οι επιχειρήσεις αυτές είχαν ουσιαστική επίδραση στην εξέλιξη των γεγονότων.

«Υπάρχει μια αυθεντική κινητοποίηση ανθρώπων που είναι οργισμένοι με τους θεσμούς για πραγματικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν και ξένοι κρατικοί παράγοντες προσπαθούν να την ενισχύσουν», δήλωσε δεύτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος των υπηρεσιών πληροφοριών. «Ο ρόλος τους δεν πρέπει να υπερεκτιμάται. Θα ήταν υπερβολικά απλοϊκό να πούμε ότι για όλα ευθύνονται οι Ρώσοι», πρόσθεσε.

Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η συνεργασία μεταξύ αστυνομικών Αρχών και διαδικτυακών πλατφορμών για τον εντοπισμό ατόμων που συμμετείχαν σε βίαια επεισόδια ή λεηλασίες.

Τη Δευτέρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συναντήθηκε με τη γαλλική ρυθμιστική Αρχή μέσων ενημέρωσης Arcom, ενώ την Τρίτη πραγματοποιήθηκε συνάντηση εκπροσώπων των αρμόδιων Αρχών όλων των κρατών-μελών για την εφαρμογή της ψηφιακής νομοθεσίας.

Η Κομισιόν ανέφερε ότι προς το παρόν η κατάσταση αντιμετωπίζεται από τις εθνικές Αρχές, προειδοποίησε όμως ότι οι Βρυξέλλες θα παρέμβουν εάν ο κίνδυνος καταστεί «συστημικός» και οι διαδικτυακές πλατφόρμες δεν συνεργαστούν.

«Οι πλατφόρμες πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι αλγόριθμοί τους δεν χρησιμοποιούνται καταχρηστικά σε ένα τέτοιο περιβάλλον. Αυτό περιλαμβάνει κάθε προσπάθεια ενίσχυσης της βίας και τέτοιων περιστατικών», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Τομά Ρενιέ και συμπλήρωσε: «Η βία που εκδηλώνεται εκτός διαδικτύου δεν πρέπει να ενισχύεται αλγοριθμικά ούτε να επιβραβεύεται στο διαδίκτυο».