Reuters: Το χάος στη Γαλλία βυθίζει τον Μακρόν, ανοίγει... αυτοκινητόδρομος για τη Λεπέν προς το Ελιζέ

Το σοβαρότερο κύμα κοινωνικών ταραχών που έχει γνωρίσει η Γαλλία τα τελευταία χρόνια έχει βυθίσει ακόμη περισσότερο στην κρίση τη χώρα, στους τελευταίους μήνες της προεδρίας του Εμανουέλ Μακρόν, αναδεικνύοντας τις αδυναμίες ενός ηγέτη που προσπαθεί να περιορίσει την κοινωνική οργή, έχοντας στη διάθεσή του ελάχιστα οικονομικά περιθώρια, περιορισμένο πολιτικό κεφάλαιο και ολοένα πιο εύθραυστο έλεγχο της δημόσιας τάξης.

Τα βίαια επεισόδια που εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη Γαλλία το Σάββατο, αφήνοντας πίσω τους λεηλατημένα καταστήματα, πυρπολημένα κτίρια και βανδαλισμένες δημόσιες υπηρεσίες, φέρνουν τον Μακρόν αντιμέτωπο με ίσως τη μεγαλύτερη πρόκληση της τελευταίας περιόδου της προεδρίας του: μια κοινωνία που απαιτεί περισσότερα από ένα κράτος το οποίο δεν έχει πλέον τη δυνατότητα να προσφέρει πολλά.

Ο Μακρόν ανέλαβε την εξουσία πριν από σχεδόν μία δεκαετία, υποσχόμενος να ανατρέψει τις παγιωμένες ισορροπίες του γαλλικού πολιτικού συστήματος, να επιταχύνει τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις και να αποκαταστήσει το κύρος της κρατικής εξουσίας μέσω μιας πιο αποφασιστικής προεδρίας.

Αντί γι' αυτό, με μόλις έξι μήνες να απομένουν μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας του, βρίσκεται ουσιαστικά στη θέση ενός απερχόμενου προέδρου με περιορισμένη δυνατότητα παρέμβασης, επικεφαλής μιας χώρας βυθισμένης στην πολιτική παράλυση, αντιμέτωπης με οξυμένες δημοσιονομικές πιέσεις και κοινωνικές ταραχές που αποκαλύπτουν τα όρια της κρατικής ισχύος.

Σε αντίθεση με την εξέγερση των «Κίτρινων Γιλέκων» το 2018-2019, όταν ο Μακρόν επιχείρησε να κατευνάσει την κοινωνική δυσαρέσκεια προσφέροντας οικονομικές παραχωρήσεις δισεκατομμυρίων ευρώ, τα επιβαρυμένα δημόσια οικονομικά της Γαλλίας και ο κατακερματισμός του κοινοβουλίου τού αφήνουν σήμερα ελάχιστα περιθώρια ελιγμών.

Ακόμη και πρώην σύμμαχοί του ασκούν πλέον ανοιχτά σκληρή κριτική, αποδίδοντας το σημερινό πολιτικό αδιέξοδο στην απόφασή του να προκηρύξει πρόωρες βουλευτικές εκλογές το 2024, μια κίνηση που αποδυνάμωσε την πολιτική του εξουσία.

«Το τέλος αυτής της θητείας είναι ένας αργός θάνατος», έγραψε στην πλατφόρμα Χ ο Λοΐκ Κερβράν, πρώην βουλευτής του στρατοπέδου Μακρόν. «Ο πρόεδρος παρέλυσε τη χώρα με την παράλογη απόφασή του να διαλύσει την Εθνοσυνέλευση το 2024. Πρόκειται αναμφισβήτητα για μία από τις χειρότερες αποφάσεις στην ιστορία της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας», πρόσθεσε.

Ο «αυτοκινητόδρομος» της Λεπέν προς την προεδρία

Η αναταραχή ενδέχεται να λειτουργήσει προς όφελος της ηγέτιδας του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού, Μαρίν Λεπέν, η οποία εμφανίζεται ήδη ως επικρατέστερη διεκδικήτρια της προεδρίας στις εκλογές του 2027 και θα μπορούσε να επωφεληθεί τόσο από τη δυσαρέσκεια για την υποχώρηση του βιοτικού επιπέδου όσο και από την ανησυχία για τη δημόσια ασφάλεια που προκάλεσαν τα βίαια επεισόδια του Σαββατοκύριακου.

«Η Λεπέν δεν χρειάζεται πλέον να ξοδέψει ούτε ένα ευρώ για προεκλογική εκστρατεία», δήλωσε στο Reuters ο Ζαν-Μπατίστ Μορό, επίσης πρώην βουλευτής του στρατοπέδου Μακρόν. «Δεν έχει απλώς έναν ανοιχτό δρόμο μπροστά της. Έχει έναν αυτοκινητόδρομο έξι λωρίδων», σχολίασε χαρακτηριστικά.

Η ίδια η Λεπέν απευθύνθηκε στους Γάλλους με βιντεοσκοπημένο μήνυμα την Κυριακή, παρουσιάζοντας την κυβέρνηση Μακρόν ως μια εξουσία που καταρρέει και τον εαυτό της ως την πολιτική ηγέτιδα που μπορεί να αποκαταστήσει την τάξη.

Όταν ο Μακρόν απευθύνθηκε αργότερα στους πολίτες, απέφυγε να ανακοινώσει συγκεκριμένα δραστικά μέτρα, χωρίς να προχωρήσει στην κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης.

Την ώρα της ομιλίας του, οι λεηλασίες συνεχίζονταν για δεύτερη διαδοχική νύχτα, ακόμη και σε εύπορες συνοικίες του Παρισιού, με αποτέλεσμα ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί να ανακοινώσει τη Δευτέρα την επιβολή τοπικών απαγορεύσεων κυκλοφορίας.

Η αντίδραση του προέδρου δεν ικανοποίησε ούτε τους πολιτικούς του αντιπάλους ούτε πρώην συμμάχους του. Ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ, ο οποίος προετοιμάζει τη δική του υποψηφιότητα για τις προεδρικές εκλογές, άσκησε ιδιαίτερα αυστηρή κριτική. «Κύριε Πρόεδρε, σας άκουσα χθες το βράδυ», έγραψε στο Χ. «Θα προτιμούσα, όπως και εκατομμύρια Γάλλοι, να ακούσω αποφάσεις και πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση της τάξης. Η χώρα μας χρειάζεται κάποιον να κυβερνήσει».

Ωστόσο, ακόμη και ο Φιλίπ δυσκολεύεται να αποτινάξει την πολιτική του σύνδεση με τον Μακρόν.

Οι περισσότερες πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν τον επικεφαλής της ριζοσπαστικής Αριστεράς, Ζαν-Λικ Μελανσόν, να αποκτά μικρό προβάδισμα έναντί του στη μάχη για την πρόκριση στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών. Σύμφωνα με τις δημοσκοπικές εκτιμήσεις που επικαλείται το Reuters, ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να ευνοήσει αποφασιστικά τη Λεπέν.

Εκκλήσεις για πρόωρη παραίτηση εν μέσω πολλαπλών κρίσεων

Τη Δευτέρα, το γραφείο του Μακρόν ανακοίνωσε ότι ο πρόεδρος αρνήθηκε να κάνει δεκτή την παραίτηση του υπουργού Εσωτερικών και διέταξε τη διεξαγωγή έρευνας για τις εμφανείς αστοχίες στη συλλογή πληροφοριών και στην επιχειρησιακή προετοιμασία της αστυνομίας.

Η εξέλιξη αυτή επαλήθευσε όλους όσοι μιλούν για μια κυβέρνηση που δυσκολεύεται να ανακτήσει τον έλεγχο της κατάστασης.

Ανησυχία επικράτησε και στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Σύμφωνα με αναλυτές, τα βίαια επεισόδια προσθέτουν έναν ακόμη παράγοντα πολιτικού κινδύνου, σε μια περίοδο κατά την οποία η Γαλλία βρίσκεται ήδη υπό στενή παρακολούθηση εξαιτίας της διόγκωσης του δημόσιου χρέους και της δυσκολίας περιορισμού ενός από τα μεγαλύτερα δημοσιονομικά ελλείμματα της Ευρωζώνης.

Ο Γάλλος πρόεδρος βρίσκεται πλέον εγκλωβισμένος ανάμεσα στις αγορές ομολόγων, που απαιτούν δημοσιονομική συγκράτηση, και στους διαδηλωτές, που διεκδικούν ακριβώς το αντίθετο: περισσότερες κρατικές δαπάνες.

Παρά τις εκκλήσεις πολιτικών αντιπάλων να παραμείνει στη Γαλλία, ο Μακρόν έφτασε τη Δευτέρα στο Κουβέιτ, στο πλαίσιο περιοδείας του στις χώρες του Κόλπου. Όπως υποστηρίζει ο ίδιος, στόχος του ταξιδιού είναι να εξασφαλιστεί ο ενεργειακός εφοδιασμός της χώρας και να περιοριστούν ορισμένες από τις οικονομικές πιέσεις που έχουν ενισχύσει το κύμα κοινωνικής δυσαρέσκειας.

Ωστόσο, η επίσκεψη ενέχει πολιτικούς κινδύνους, καθώς ενδέχεται να ενισχύσει την εντύπωση ότι ο πρόεδρος είναι αποκομμένος από το κλίμα που επικρατεί στη γαλλική κοινωνία.

Στο ίδιο πλαίσιο, οι εικόνες του Μακρόν να παρακολουθεί μαζί με τη σύζυγό του, Μπριζίτ, συναυλία της Σελίν Ντιόν το βράδυ της Παρασκευής, λίγες ώρες πριν από το ξέσπασμα των ταραχών, προκάλεσαν ειρωνικά σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Οι επικριτές του αξιοποίησαν τις εικόνες αυτές ως σύμβολο ενός προέδρου που, κατά την άποψή τους, έχει χάσει την επαφή με την πραγματικότητα και τις ανησυχίες των πολιτών.

«Πρέπει να αποχωρήσει για το καλό της χώρας»

Ενδεικτικό του μεγέθους της απογοήτευσης ακόμη και στο εσωτερικό του πολιτικού του χώρου είναι το γεγονός ότι ορισμένοι πρώην σύμμαχοι του Μακρόν έχουν αρχίσει να συζητούν πλέον ανοιχτά το ενδεχόμενο να εγκαταλείψει την προεδρία πριν από την επίσημη λήξη της θητείας του.

Ο Ζαν-Μπατίστ Μορό, ο οποίος συνομίλησε με τον Μακρόν την Κυριακή, δήλωσε ότι τον προέτρεψε να προετοιμάσει μια συντεταγμένη πρόωρη αποχώρηση από την εξουσία, προκειμένου να αρθεί το σημερινό πολιτικό αδιέξοδο και να αποφευχθούν ακόμη έξι μήνες στασιμότητας.

«Δεν θέλει να τα παρατήσει. Δεν είναι στον χαρακτήρα του», ανέφερε ο πρώην βουλευτής και συμπλήρωσε: «Αλλά αυτό ακριβώς θα έπρεπε να κάνει για το καλό της χώρας».