Το «πριν και το μετά» της πρόσκρουσης του πυραύλου της SpaceX στη Σελήνη: Τι δείχνουν φωτογραφίες κορεατικής συσκευής

Περίπου τέσσερα χρόνια μετά την πρόσκρουση ενός κινεζικού διαστημικού αντικειμένου στη Σελήνη, ένας ακόμη κρατήρας δημιουργήθηκε το πρωί της Τετάρτης στον φυσικό δορυφόρο της Γης, αυτή τη φορά από το ανώτερο στάδιο πυραύλου Falcon 9 της SpaceX, το οποίο περιπλανιόταν στο Διάστημα για περισσότερο από έναν χρόνο, σε ένα γεγονός που είχε προβλεφθεί εδώ και ημέρες τόσο από τη NASA όσο και από την ίδια την εταιρεία.

Η πρόσκρουση θεωρήθηκε ιδιαίτερα σημαντική για την επιστημονική κοινότητα, καθώς προσέφερε μια σπάνια ευκαιρία να μελετηθεί τι συμβαίνει όταν ένα μεγάλο τεχνητό αντικείμενο που προέρχεται από τη Γη συγκρούεται με τη σεληνιακή επιφάνεια, η οποία πλήττεται συνήθως από μετεωρίτες.

Επιβεβαιώθηκε από το Τηλεσκόπιο του ESO

Αν και δεν υπάρχουν ακόμη επίσημες τοποθετήσεις ή οπτικά πειστήρια από τη NASA ή τη SpaceX, η πρόσκρουση επιβεβαιώθηκε από το Very Large Telescope (VLT) του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO).

Οι επιστήμονες ανίχνευσαν στο νέφος που δημιουργήθηκε μετά τη σύγκρουση φασματικές γραμμές νατρίου και λιθίου, οι οποίες παρέμειναν ορατές για περίπου πέντε έως δέκα λεπτά.

Σε ανάρτησή του στα social media, το ESO ανέφερε ότι το νάτριο προήλθε πιθανότατα από το σεληνιακό έδαφος, ενώ το λίθιο ενδέχεται να προερχόταν από το ίδιο το τμήμα του πυραύλου.

Οι φωτογραφίες του «πριν και του μετά» από κορεάτικη διαστημική συσκευή

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Αεροδιαστημικής Έρευνας της Νότιας Κορέας (KARI), η πρόσκρουση σημειώθηκε στις 09:34 το πρωί (ώρα Ελλάδας), ενώ η σεληνιακή διαστημική συσκευή της, Danuri κατέγραψε εικόνες, στις οποίες διαπιστώθηκαν αλλαγές στο έδαφος γύρω από το σημείο της πρόσκρουσης, καθώς και ίχνη από τη διασπορά των υλικών που εκτινάχθηκαν.

Οι Κορεάτες επιστήμονες είχαν αρχίσει να παρακολουθούν το σημείο περίπου μισή ώρα πριν από το συμβάν και είχαν καταγράψει εικόνες της περιοχής πριν από την πρόσκρουση, γεγονός που επιτρέπει τη σύγκριση της επιφάνειας πριν και μετά από αυτή.

Τα στοιχεία θα συνδυαστούν με τις παρατηρήσεις του Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) της NASA και θα αξιοποιηθούν σε κοινά ερευνητικά προγράμματα διεθνών διαστημικών οργανισμών.

Προσέκρουσε με ταχύτητα σχεδόν 8.700 χλμ./ώρα

Τη στιγμή της πρόσκρουσης, το τμήμα του Falcon 9, βάρους περίπου τεσσάρων τόνων και μεγέθους αντίστοιχου με σχολικό λεωφορείο, κινούνταν με ταχύτητα 8.690 χιλιομέτρων την ώρα.

Η σύγκρουση σημειώθηκε κοντά στον σεληνιακό τερματιστή, δηλαδή τη γραμμή που χωρίζει το φωτισμένο από τον Ήλιο τμήμα της Σελήνης από εκείνο που παραμένει στο σκοτάδι.

Σύμφωνα με το Reuters, μετά την πρόσκρουση δημιουργήθηκε σύννεφο σκόνης, το οποίο φωτίστηκε για λίγα δευτερόλεπτα από το ηλιακό φως. Ωστόσο, η λάμψη ήταν τόσο ασθενής ώστε ήταν σχεδόν αδύνατο να διακριθεί από τη Γη με γυμνό μάτι.

NASA: Παρόμοιες προσκρούσεις συμβαίνουν εδώ και δεκαετίες

Σε ανακοίνωσή του πριν από την πρόσκρουση, ο διοικητής της NASA, Τζάρεντ Άιζακμαν, υπενθύμισε ότι αντίστοιχες συγκρούσεις έχουν ιστορία δεκαετιών.

Όπως ανέφερε, ήδη από την εποχή του προγράμματος Apollo, η NASA οδηγούσε σκόπιμα χρησιμοποιημένα στάδια πυραύλων στη Σελήνη για επιστημονικούς σκοπούς και σεισμολογικές έρευνες.

Επισήμανε επίσης ότι μετεωρίτες προσκρούουν στη σεληνιακή επιφάνεια σχεδόν κάθε ώρα, ενώ συγκρούσεις αντίστοιχου μεγέθους με αυτή του Falcon 9 συμβαίνουν περίπου κάθε έξι ημέρες.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι μελλοντικές σεληνιακές βάσεις θα χρησιμοποιούν επαναχρησιμοποιούμενα διαστημόπλοια, τα οποία δεν θα μεταφέρουν μόνο αστροναύτες και φορτία, αλλά θα αποτελούν μέρος της ίδιας της υποδομής τους.

SpaceX: Δεν ήταν προγραμματισμένη η πρόσκρουση

Σε ξεχωριστή ανακοίνωση, η SpaceX διευκρίνισε ότι αρχικά δεν σχεδίαζε το ανώτερο στάδιο του Falcon 9 να καταλήξει στη Σελήνη.

Όπως εξήγησε, ο συνδυασμός του χρόνου, της ηλιακής δραστηριότητας και της βαρύτητας οδήγησε τελικά το τμήμα του πυραύλου σε τροχιά σύγκρουσης με τον φυσικό δορυφόρο της Γης.

Η εταιρεία σημείωσε ότι τέτοιου είδους περιστατικά είναι σπάνια, αλλά μπορούν να συμβούν σε αντικείμενα που βρίσκονται σε παρόμοιες τροχιές, προσθέτοντας ότι συνεργάζεται με τη NASA για την ανάπτυξη της βέλτιστης μεθόδου απομάκρυνσης τέτοιων διαστημικών αντικειμένων.

Παράλληλα, επανέλαβε ότι παραμένει προσηλωμένη στην ανάπτυξη πιο βιώσιμων διαστημικών αποστολών μέσω του Starship, το οποίο σχεδιάζεται ως πλήρως επαναχρησιμοποιούμενο διαστημικό όχημα.

Η αποστολή του Falcon 9

Ο πύραυλος Falcon 9 είχε εκτοξευθεί στις 15 Ιανουαρίου 2025 με προορισμό τη Σελήνη, μεταφέροντας δύο ρομποτικά σκάφη: το Blue Ghost-1 της Firefly Aerospace και το Resilience της ιαπωνικής εταιρείας ispace.

Αφού ολοκλήρωσε την αποστολή του, το ανώτερο στάδιο του πυραύλου δεν κατέστη δυνατό να επιστρέψει στην ατμόσφαιρα της Γης και παρέμεινε σε τροχιά, μέχρι που η πορεία του το οδήγησε τελικά στην πρόσκρουση με τη σεληνιακή επιφάνεια.