Η... χαρά των αστρονόμων: Αύριο στις 9:30 το πρωί τμήμα πυραύλου της SpaceX θα συγκρουστεί με τη Σελήνη

Το ανώτερο τμήμα ενός πυραύλου Falcon 9 της SpaceX θα προσκρούσει στη Σελήνη στις 5 Αυγούστου, σύμφωνα με τη NASA,  έπειτα από μια ανεξέλεγκτη πορεία που το έφερε σε τροχιά σύγκρουσης με τον φυσικό δορυφόρο της Γης. Το αντικείμενο ταξιδεύει με ταχύτητα περίπου 2,43 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο, δηλαδή σχεδόν 8.750 χιλιομέτρων την ώρα, όπως αναφέρει το BBC. 

Η NASA, μέσω του Κέντρου Μελετών Αντικειμένων Κοντά στη Γη (CNEOS), επιβεβαίωσε ότι το συγκεκριμένο τμήμα του πυραύλου θα συγκρουστεί με τη Σελήνη, αφού ανεξάρτητοι αστρονόμοι εντόπισαν, αξιοποιώντας δημόσια διαθέσιμα στοιχεία, ότι το εξάρτημα από εκτόξευση του Ιανουαρίου του 2025 ακολουθούσε πορεία που οδηγούσε αναπόφευκτα στη σύγκρουση.

«Δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για τη Γη», διαβεβαίωσε ο εκπρόσωπος της NASA, Τζίμι Ράσελ, επισημαίνοντας ότι η υπηρεσία θα συνεχίσει να παρακολουθεί το αντικείμενο τόσο για εκπαιδευτικούς λόγους όσο και για τη μελέτη του σημείου πρόσκρουσης μετά το συμβάν.

Ένας πύραυλος στο μέγεθος πενταώροφου κτιρίου

Ο Falcon 9 είχε εκτοξευθεί στο πλαίσιο αμερικανοϊαπωνικής αποστολής που μετέφερε δύο σεληνιακές ακάτους και επιστημονικό εξοπλισμό προς τη Σελήνη.

Παρότι μεγάλο μέρος του πυραύλου είναι επαναχρησιμοποιούμενο και επιστρέφει στη Γη, το ανώτερο στάδιό του παραμένει στο διάστημα μετά την αποκόλλησή του. Το συγκεκριμένο τμήμα έχει μέγεθος αντίστοιχο με πενταώροφο κτίριο και βάρος τουλάχιστον τέσσερις τόνους.

Ο αστρονόμος Μπιλ Γκρέι, που πρώτος υπολόγισε την τροχιά του αντικειμένου, εκτιμά ότι η πρόσκρουση θα σημειωθεί κοντά στον κρατήρα Αϊνστάιν, στην πλευρά της Σελήνης που φωτίζεται από τον Ήλιο και είναι ορατή από τη Γη. Η σύγκρουση αναμένεται να δημιουργήσει νέο κρατήρα διαμέτρου άνω των 17 μέτρων.

Ένα μοναδικό θέαμα για την επιστήμη

Η πρόσκρουση αναμένεται περίπου στις 06:35 GMT της Τετάρτης και έχει ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον τόσο επαγγελματιών όσο και ερασιτεχνών αστρονόμων.

Ο δημόσιος αστρονόμος του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, δρ Ματ Μπόθγουελ, χαρακτήρισε το γεγονός ως ένα εντυπωσιακό φυσικό πείραμα.

Όπως εξήγησε, η σύγκρουση θα εκτινάξει ένα τεράστιο νέφος σκόνης που ενδέχεται να φτάσει σε ύψος άνω των 50 χιλιομέτρων πριν εξαπλωθεί πάνω από τη σεληνιακή επιφάνεια.

Η έλλειψη ατμόσφαιρας και η πολύ ασθενέστερη βαρύτητα της Σελήνης σημαίνουν ότι τίποτα δεν θα επιβραδύνει το αντικείμενο πριν από την πρόσκρουση, ενώ εκατομμύρια κιλά θραυσμάτων θα εκτοξευθούν στο διάστημα χωρίς να συναντήσουν αντίσταση.

Τι θα μπορέσουμε να δούμε από τη Γη

Η έκρηξη δεν θα είναι ορατή με γυμνό μάτι. Ωστόσο, όσοι διαθέτουν ισχυρά τηλεσκόπια ίσως καταφέρουν να παρατηρήσουν μια σύντομη λάμψη στην επιφάνεια της Σελήνης τη στιγμή της πρόσκρουσης.

Για την επιστημονική κοινότητα, πάντως, το σημαντικότερο στοιχείο δεν είναι το θέαμα αλλά τα δεδομένα που θα προκύψουν. Μεγάλα τηλεσκόπια στην αμερικανική ήπειρο, το διαστημικό σκάφος Lunar Reconnaissance Orbiter της NASA και το νοτιοκορεατικό σκάφος Danuri θα παρακολουθήσουν σε πραγματικό χρόνο τη λάμψη, το νέφος σκόνης και τον νέο κρατήρα. Παράλληλα, πρόγραμμα επιστήμης των πολιτών καλεί ερασιτέχνες αστρονόμους να καταγράψουν το γεγονός.

Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι η ανάλυση του νέφους σκόνης θα αποκαλύψει πόσο υλικό εκτοξεύεται, σε ποιο ύψος φτάνει και με ποιον τρόπο επιστρέφει στην επιφάνεια. Τα στοιχεία αυτά αναμένεται να βελτιώσουν τα μοντέλα που χρησιμοποιούνται για τη μελέτη των συγκρούσεων στη Σελήνη, ενώ θα προσφέρουν και πολύτιμες πληροφορίες για τα στρώματα που βρίσκονται ακριβώς κάτω από την επιφάνειά της.

Η υπενθύμιση του προβλήματος των διαστημικών απορριμμάτων

Πέρα από την επιστημονική αξία, η σύγκρουση επαναφέρει στο προσκήνιο και το ολοένα αυξανόμενο πρόβλημα των διαστημικών απορριμμάτων.

«Περισσότερος κόσμος θα έπρεπε να ανησυχεί για τα διαστημικά σκουπίδια», δήλωσε ο δρ Μπόθγουελ, προειδοποιώντας ότι κάθε χρόνο εκτοξεύονται ολοένα περισσότερα αντικείμενα σε τροχιά, ενώ οι συγκρούσεις μεταξύ ανενεργών δορυφόρων δημιουργούν συνεχώς νέα θραύσματα, αυξάνοντας τον κίνδυνο μιας ανεξέλεγκτης αλυσιδωτής αντίδρασης.

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA), περισσότερο από 54.000 αντικείμενα μεγαλύτερα των 10 εκατοστών περιφέρονται σήμερα γύρω από τη Γη, ενώ από την αρχή της διαστημικής εποχής, το 1957, η ανθρωπότητα έχει εκτοξεύσει συνολικά περίπου 17.000 τόνους υλικών στο διάστημα.

Η τελευταία φορά που ανενεργός πύραυλος προσέκρουσε στη Σελήνη ήταν το 2022, όταν το ανώτερο στάδιο κινεζικού πυραύλου Long March 3C κατέληξε στην αθέατη πλευρά του φυσικού δορυφόρου της Γης. Πολύ νωρίτερα, η ίδια η NASA πραγματοποιούσε εσκεμμένες προσκρούσεις αντικειμένων στη Σελήνη, στο πλαίσιο της συλλογής δεδομένων για το πρόγραμμα Apollo.