Ξεπάγωμα ιρανικών κεφαλαίων $20 δισ. σε αντάλλαγμα για το εμπλουτισμένο ουράνιο: Το σχέδιο που επεξεργάζονται ΗΠΑ και Ιράν

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν διαπραγματεύονται σχέδιο τριών σελίδων για τον τερματισμό του πολέμου, με βασικό σημείο την πιθανή αποδέσμευση έως και 20 δισ. δολαρίων από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια, με αντάλλαγμα την εγκατάλειψη του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους και πηγές με γνώση των συνομιλιών, που επικαλείται το Axios.

Σύμφωνα με τέσσερις πηγές που έχουν ενημερωθεί για τις διαπραγματεύσεις, οι συνομιλίες έχουν σημειώσει πρόοδο τις τελευταίες ημέρες, αν και παραμένουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών. Μια συμφωνία με αυτούς τους όρους θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου, ωστόσο ενδέχεται να προκαλέσει αντιδράσεις από πολιτικούς κύκλους στις ΗΠΑ που τηρούν σκληρή στάση απέναντι στο Ιράν.

Αναμένεται νέα συνάντηση μέσα στο σαββατοκύριακο

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη ότι οι διαπραγματευτικές ομάδες των δύο χωρών αναμένεται να συναντηθούν εκ νέου το Σαββατοκύριακο, προκειμένου να επιχειρήσουν να ολοκληρώσουν τη συμφωνία. Οι συνομιλίες αναμένεται να πραγματοποιηθούν στο Ισλαμαμπάντ, πιθανότατα την Κυριακή, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τις προσπάθειες διαμεσολάβησης.

Το Πακιστάν έχει αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή, με υποστήριξη στο παρασκήνιο από την Αίγυπτο και την Τουρκία. Κεντρικός στόχος της αμερικανικής πλευράς είναι να διασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση στο απόθεμα σχεδόν 2.000 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου που φυλάσσεται σε υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις, ιδίως τα περίπου 450 κιλά ουρανίου που έχουν εμπλουτιστεί σε ποσοστό 60%.

Από την πλευρά του, το Ιράν επιδιώκει την αποδέσμευση οικονομικών πόρων. Οι δύο πλευρές διαπραγματεύονται τόσο το μέλλον του πυρηνικού αποθέματος όσο και το ύψος των κεφαλαίων που θα αποδεσμευτούν, καθώς και τους όρους χρήσης τους.

Οι ΗΠΑ πρότειναν 6 δισ. δολάρια, η Τεχεράνη ζητούσε 27

Σύμφωνα με δύο πηγές, σε προηγούμενη φάση των συνομιλιών οι ΗΠΑ ήταν διατεθειμένες να αποδεσμεύσουν 6 δισ. δολάρια για την αγορά τροφίμων, φαρμάκων και άλλων ανθρωπιστικών αγαθών, ενώ η ιρανική πλευρά είχε ζητήσει 27 δισ. δολάρια. Το ποσό των 20 δισ. δολαρίων αποτελεί το πιο πρόσφατο σημείο σύγκλισης που συζητείται.

Ένας Αμερικανός αξιωματούχος χαρακτήρισε την ανταλλαγή χρημάτων έναντι ουρανίου ως «μία από τις πολλές επιλογές» που βρίσκονται υπό συζήτηση. Παράλληλα, οι ΗΠΑ ζήτησαν από το Ιράν να μεταφέρει όλο το πυρηνικό υλικό εκτός της χώρας, ενώ η ιρανική πλευρά πρότεινε την αραίωση του εμπλουτισμένου ουρανίου εντός του Ιράν.

Στο πλαίσιο συμβιβαστικής πρότασης που εξετάζεται, μέρος του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού θα μπορούσε να μεταφερθεί σε τρίτη χώρα και μέρος να υποστεί αραίωση στο Ιράν υπό διεθνή επιτήρηση.

Οι προβλέψεις για το ουράνιο

Το προσχέδιο μνημονίου κατανόησης (MOU) που διαπραγματεύονται οι δύο πλευρές περιλαμβάνει επίσης «εθελοντική» αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν. Οι ΗΠΑ ζητούν μορατόριουμ διάρκειας 20 ετών, ενώ η Τεχεράνη αντιπρότεινε πενταετή περίοδο, με τους διαμεσολαβητές να επιχειρούν να γεφυρώσουν τη διαφορά.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το Ιράν θα μπορεί να διατηρεί πυρηνικούς ερευνητικούς αντιδραστήρες για την παραγωγή ιατρικών ισοτόπων, ενώ θα δεσμεύεται ότι όλες οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του θα βρίσκονται πάνω από το έδαφος, με τις υφιστάμενες υπόγειες εγκαταστάσεις να τίθενται εκτός λειτουργίας.

Το μνημόνιο αναφέρεται επίσης στα Στενά του Ορμούζ, ωστόσο οι πηγές σημειώνουν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες. Παραμένει επίσης ασαφές εάν το προσχέδιο καλύπτει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και τη στήριξη της Τεχεράνης σε οργανώσεις στην περιοχή.

Στο παρελθόν, το Ισραήλ και Ρεπουμπλικάνοι πολιτικοί στις ΗΠΑ είχαν ζητήσει να συμπεριληφθούν τα ζητήματα αυτά σε οποιαδήποτε διαπραγμάτευση με το Ιράν. Παράλληλα, είχαν επικρίνει την κυβέρνηση του Μπαράκ Ομπάμα για την αποδέσμευση δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων προς το Ιράν στο πλαίσιο της συμφωνίας του 2015, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει τη σημερινή αμερικανική κυβέρνηση να επιδιώξει περιορισμούς στη χρήση των κεφαλαίων που θα αποδεσμευτούν.

Αμερικανός αξιωματούχος σημείωσε ότι το Ιράν έχει κάνει βήματα στις συνομιλίες, αλλά όχι σε επαρκή βαθμό, επισημαίνοντας ότι η Τεχεράνη επιδιώκει την αποδέσμευση των 20 δισ. δολαρίων και την άρση περιορισμών στις εξαγωγές πετρελαίου, προκειμένου να έχει πρόσβαση στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι δήλωσε ότι οι συνομιλίες ήταν «παραγωγικές», αποφεύγοντας να σχολιάσει λεπτομέρειες, τονίζοντας ότι «ανώνυμες πηγές που ισχυρίζονται ότι γνωρίζουν ευαίσθητες διπλωματικές διαπραγματεύσεις δεν έχουν σαφή εικόνα».

Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκρέιαμ ανέφερε στο Fox News ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε απευθείας επικοινωνία με την ιρανική πλευρά, σημειώνοντας ότι οι συνομιλίες ήταν έντονες. Ο Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν συμφώνησε να προχωρήσει σε «πολύ ισχυρή δήλωση» ότι δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ενώ πρόσθεσε ότι η Τεχεράνη συμφώνησε να παραδώσει το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου στις ΗΠΑ.

«Είμαστε πολύ κοντά σε συμφωνία. Αν δεν υπάρξει συμφωνία, οι εχθροπραξίες θα επαναληφθούν», δήλωσε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης της εκεχειρίας πέραν της 21ης Απριλίου, εφόσον κριθεί απαραίτητο.