Σωτήρης Μουστάκας: Ο «τρελός του χωριού» που παραλίγο να φτάσει στα Όσκαρ - Οι περιπέτειες, τα πάθη και το τελευταίο χειροκρότημα
Σαν σήμερα, 17 Σεπτεμβρίου 1940, γεννήθηκε ένας από τους πιο αγαπημένους λαϊκούς ηθοποιούς της χώρας, που άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά του στο ελληνικό θέατρο και τον κινηματογράφο
Δεν ήταν μόνο ο αξέχαστος κωμικός που χάρισε γέλιο σε γενιές θεατών, ούτε μόνο ο ηθοποιός που ταυτίστηκε με την επιθεώρηση και τους λαϊκούς χαρακτήρες. Ο Σωτήρης Μουστάκας είχε μια ζωή γεμάτη έντονες αντιθέσεις.
Αγωνίστηκε για την πατρίδα του στα νεανικά του χρόνια, φυλακίστηκε από τις βρετανικές αρχές στην Κύπρο, γνώρισε τη διεθνή αναγνώριση μέσα από τον κινηματογράφο και έφτασε μια ανάσα από το κορυφαίο βραβείο της έβδομης τέχνης, την υποψηφιότητα για Όσκαρ.
Γεννήθηκε σαν σήμερα, στις 17 Σεπτεμβρίου 1940, και με τη μοναδική του παρουσία στο θέατρο και τον κινηματογράφο άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά του στην ιστορία του ελληνικού θεάματος.
Από την Κύπρο στην Αθήνα με ένα όνειρο
Ο Σωτήρης Μουστάκας γεννήθηκε στις Κάτω Πλάτρες της Κύπρου το 1940 και ήταν το μικρότερο παιδί μιας πολυμελούς οικογένειας. Τα πρώτα του χρόνια σημαδεύτηκαν από τις δυσκολίες της εποχής, όμως παράλληλα αποκάλυψαν την έμφυτη κλίση του προς την υποκριτική και το θέατρο.
Πριν ακόμη ακολουθήσει τον δρόμο της τέχνης, βρέθηκε αντιμέτωπος με τις συνέπειες της δράσης του στην ΕΟΚΑ.
Ως μαθητής συμμετείχε στην αντίσταση κατά της βρετανικής αποικιοκρατίας, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα να συλληφθεί και να κρατηθεί στις φυλακές για μήνες. Η επιστροφή στην ελευθερία έφερε μαζί της και μια μεγάλη αλλαγή στη ζωή του.
Κλείσιμο
Με όπλο το ταλέντο και την επιμονή του, άφησε την Κύπρο και ταξίδεψε στην Αθήνα για να κυνηγήσει το όνειρό του. Τα πρώτα χρόνια ήταν δύσκολα, καθώς χρειάστηκε να εργαστεί σε διάφορες δουλειές για να μπορέσει να σταθεί στα πόδια του. Η πρώτη του προσπάθεια να περάσει στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου δεν στέφθηκε με επιτυχία, όμως δεν το έβαλε κάτω.
Επέμεινε, επέστρεψε στις εξετάσεις και τελικά κατάφερε να ανοίξει την πόρτα προς μια σπουδαία καλλιτεχνική διαδρομή.
Το 1964 ήρθε η στιγμή που ο Σωτήρης Μουστάκας πέρασε τα σύνορα της Ελλάδας και βρέθηκε στο επίκεντρο του παγκόσμιου κινηματογράφου. Ο Μιχάλης Κακογιάννης τον επέλεξε για την ταινία «Ζορμπάς», μια παραγωγή που έμελλε να γράψει ιστορία και να χαρίσει διεθνή αναγνώριση στους συντελεστές της.
Ο Μουστάκας υποδύθηκε τον Μιμυθό, τον ιδιόρρυθμο «τρελό του χωριού», έναν χαρακτήρα με περιορισμένη παρουσία στην ταινία, αλλά με ερμηνεία που κατάφερε να ξεχωρίσει. Η εκφραστικότητα, η αμεσότητα και το ιδιαίτερο χιούμορ του έκαναν τον ρόλο αξέχαστο και τον έφεραν στο επίκεντρο της συζήτησης ακόμη και εκτός Ελλάδας.
Η ολιγόλεπτη εμφάνισή του στον φημισμένο ”Ζορμπά” στο ρόλο του τρελού του χωριού, θα τον φέρει υποψήφιο για το Όσκαρ 2ου ρόλου, αλλά θα κοπεί τελικά από την υποψηφιότητα καθώς σύμφωνα με την Ακαδημία έπρεπε να παίξει ακόμη 2 λεπτά!
Ο Σωτήρης Μουστάκας πέθανε στις 4 Ιουνίου 2007 pic.twitter.com/FpC2b9efSz
Για χρόνια συνόδευε το όνομά του η ιστορία ενός «χαμένου» Όσκαρ. Σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, η μικρή διάρκεια της συμμετοχής του στην τελική κόπια της ταινίας δεν του επέτρεψε να διεκδικήσει υποψηφιότητα στην κατηγορία του Β' Ανδρικού Ρόλου, βάσει των κριτηρίων που ίσχυαν τότε στην Ακαδημία.
Έτσι, μια από τις πιο αναγνωρίσιμες ερμηνείες του ελληνικού κινηματογράφου έμεινε συνδεδεμένη με μια μεγάλη χαμένη ευκαιρία.
Παρά τη διεθνή επιτυχία και την επαφή του με το Χόλιγουντ, ο Σωτήρης Μουστάκας επέλεξε να παραμείνει στην Ελλάδα και να αφιερωθεί στο θέατρο. Για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες κυριάρχησε στις επιθεωρήσεις, στις κωμωδίες και στις παραστάσεις αρχαίου δράματος, ιδιαίτερα στα έργα του Αριστοφάνη.
Με το μοναδικό του ύφος, την αστείρευτη ενέργεια και την ικανότητά του να μετατρέπει το γέλιο σε συγκίνηση, έγινε ένας από τους πιο αγαπημένους ηθοποιούς της γενιάς του και ένας καλλιτέχνης που ταυτίστηκε με τη λαϊκή ψυχαγωγία.
Οι περιπέτειες, τα πάθη και το τελευταίο χειροκρότημα
Η ζωή του Σωτήρη Μουστάκα, όμως, δεν ήταν μια διαδρομή μόνο γεμάτη επιτυχίες και αποθέωση.
Πίσω από τα φώτα της σκηνής υπήρχαν και δύσκολες στιγμές, με τον ίδιο να δίνει μάχες με τις αδυναμίες και τα πάθη του. Η αγάπη του για τον τζόγο τον οδήγησε αρκετές φορές σε οικονομικά αδιέξοδα, με πιο γνωστή την περιπέτεια που φέρεται να είχε με τοκογλύφους, όταν χρέη από χαρτοπαικτικές δραστηριότητες πήραν διαστάσεις που έφτασαν μέχρι και σε υπόθεση απαγωγής.
Όπως έχει γίνει γνωστό μέσα από μαρτυρίες που δημοσιεύτηκαν χρόνια αργότερα, ο ηθοποιός φέρεται να μεταφέρθηκε με τη βία μέσα σε πορτμπαγκάζ αυτοκινήτου, προκειμένου να πιεστεί να εξοφλήσει χρήματα που χρωστούσε.
«Έπαιρνε από μένα τις προκαταβολές για τις παραστάσεις και την επόμενη ημέρα δεν είχε ούτε μία δραχμή. Μια φορά τον απήγαγαν οι τοκογλύφοι που είχε δανειστεί για να παίξει και μου τον έφεραν στο γραφείο. Ξαφνιάστηκα. Μου είπαν: Αν δεν πάρουμε τα χρήματα που μας χρωστάει, δεν θα παίξει το βράδυ στο θέατρο. Και αναγκάστηκα και τα έδωσα εγώ τα λεφτά για να τον αφήσουν ελεύθερο», είχε αναφέρει σε συνέντευξή του στην «Espresso» ο επιχειρηματίας Αλέξανδρος Παρίσης, μιλώντας για τον αείμνηστο ηθοποιό.
Παρά τις δυσκολίες, ο Μουστάκας δεν εγκατέλειψε ποτέ το θέατρο και την τέχνη του.
Ακόμη και όταν η μάχη του με τον καρκίνο είχε επιβαρύνει σημαντικά την υγεία του, συνέχιζε να σκέφτεται τα επόμενα επαγγελματικά του βήματα και να παραμένει ενεργός στον χώρο που υπηρέτησε για δεκαετίες.
Η τελευταία του κινηματογραφική εμφάνιση ήταν στην ταινία «Ελ Γκρέκο» του Γιάννη Σμαραγδή, όπου ενσάρκωσε τον Τισιανό.
Μάλιστα, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, δέχθηκε να συμμετάσχει στην παραγωγή χωρίς να ζητήσει αμοιβή, θέλοντας με αυτόν τον τρόπο να εκφράσει την εκτίμησή του προς τον σκηνοθέτη και το έργο.
Στις 4 Ιουνίου 2007, ο Σωτήρης Μουστάκας έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 66 ετών, αφήνοντας πίσω του μια σπουδαία παρακαταθήκη στο ελληνικό θέατρο και τον κινηματογράφο. Η διαδρομή του, όμως, δεν χωρά μόνο μέσα στους ρόλους που ερμήνευσε και στις επιτυχίες που γνώρισε.
Ήταν η ιστορία ενός ανθρώπου που πέρασε από τις δυσκολίες πριν γνωρίσει τη δόξα, που έφτασε στην παγκόσμια αναγνώριση χωρίς ποτέ να απομακρυνθεί από το κοινό που τον αγάπησε, που πάλεψε με τις αδυναμίες και τα πάθη του, αλλά έμεινε μέχρι το τέλος πιστός στην τέχνη του.
Ένας ηθοποιός που κατάφερε να μετατρέψει το γέλιο σε συναίσθημα και να αφήσει πίσω του μια παρουσία που παραμένει ζωντανή.
Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τι θα φέρει το μέλλον, μπορούμε όμως να είμαστε όσο γίνεται πιο ενημερωμένοι και προετοιμασμένοι με έναν απλό προληπτικό έλεγχο που θα μας δώσει πολύτιμες απαντήσεις για τη γονιμότητά μας.
Το δολάριο και η στερλίνα παραμένουν στις πρώτες θέσεις, η Ιαπωνία όμως κερδίζει εντυπωσιακά έδαφος. Τα στοιχεία της Capital Exchange αποτυπώνουν έναν ταξιδιωτικό χάρτη που φαίνεται να γίνεται όλο και πιο πολυσυλλεκτικός.
Οι τελευταίες κουβέντες πριν από τον ύπνο μένουν στο μυαλό των παιδιών περισσότερο απ' όσο φανταζόμαστε. Και ίσως εκεί, μέσα σε λίγα λεπτά σιωπής, να ξεκινά η πιο σημαντική προπόνηση για την επόμενη μέρα.
